I SA/Ke 192/10
WyrokWSA w Kielcach2010-04-15
Skład orzekający: Mirosław Surma, Maria Grabowska, Ewa Rojek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpatrując wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczący umorzenia należności składkowych, może rozszerzyć zakres kontroli na część decyzji organu pierwszej instancji, która nie została zaskarżona przez stronę?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie jest uprawniony do poddania kontroli instancyjnej części decyzji organu pierwszej instancji, która nie została zaskarżona przez stronę. Rozpoznanie sprawy w części nieobjętej wnioskiem o ponowne rozpoznanie stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
H. W., jako spadkobierczyni zmarłego męża, wniosła o umorzenie należności składkowych wynikających z jego działalności gospodarczej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, uznając, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia, w tym brak całkowitej nieściągalności, ponieważ wnioskodawczyni jest właścicielką nieruchomości. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ ponownie odmówił umorzenia, wskazując na posiadane przez H. W. nieruchomości i pomoc rodziny. W skardze do WSA, H. W. domagała się umorzenia należności lub przynajmniej odsetek, kwestionując sposób ustalenia jej sytuacji materialnej i zarzucając błędy organu w prowadzeniu postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 stycznia 2010r. i określono, że decyzja ta nie może być wykonana w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.),, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Asystent sędziego Magdalena Stępniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2010r. w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 stycznia 2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
Decyzją z dnia 6 stycznia 2010r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję tego organu z dnia 19 listopada 2009r. nr [...]
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, iż mąż zobowiązanej N. W. od 1992r. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą. Decyzją ZUS z dnia 3 września 2004r. nr [...] objęty został on ubezpieczeniami społecznymi od dnia 24 listopada 1999r. W dniu 23 września 2008r. zmarł. Postanowieniem Sądu Rejonowego w B.-Z. z dnia 16 marca 2009r. H. W. nabyła spadek po zmarłym mężu. Pismem z dnia 11 sierpnia 2009r. wniosła ona o umorzenie zobowiązań składkowych wynikających z prowadzenia działalności gospodarczej przez N. W.. Wniosek umotywowała brakiem dochodów i problemami zdrowotnymi.
Decyzją z dnia 24 września 2009r. Zakład przeniósł na Henrykę W. jako spadkobiercę odpowiedzialność za zobowiązania wobec ZUS zmarłego N. W.. Następnie decyzją z dnia 19 listopada 2009r. nr [...], Zakład odmówił wnioskodawczyni umorzenia należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od listopada 1999r. do września 2004r. w kwocie 24 472,18 zł oraz odsetek za zwłokę, należności z tytułu składek na Ubezpieczenie Zdrowotne za okres od kwietnia 2000r. do sierpnia 2007r. w kwocie 11 747,39 zł i odsetek za zwłokę oraz należności z tytułu składek na Fundusz Pracy za okres od listopada 1999r. do sierpnia 2007r. w kwocie 3 025,74 zł i odsetek za zwłokę.
Pismem z dnia 3 grudnia 2009r. H. W. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ponownie rozpatrując sprawę, podniósł, iż w przypadku złożenia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek należy rozpatrzeć go zgodnie z obowiązującymi zasadami umarzania należności, które zostały uregulowane w ustawie z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 205 poz. 1585, dalej ustawa o s.u.s.). Organ powołał się na treść art. 28 ust. 2 i 3 tej ustawy i zauważył, że stosownie do art. 28 ust. 3a ustawy o s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umorzone, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe warunki umarzania tych należności określa Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141 poz. 1365). Organ wyjaśnił, w świetle § 3 rozporządzenia, w jakich sytuacjach Zakład może umorzyć należności z tytułu składek. Podniósł nadto, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek również na podstawie art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241 poz. 2074). Zgodnie z tym przepisem umorzeniu mogą podlegać należności z tytułu składek - na ubezpieczenie społeczne, Fundusz Pracy i FGŚP, należne do dnia 31 grudnia 1998r. oraz na ubezpieczenie rentowe w części finansowanej przez płatnika składek i na ubezpieczenie wypadkowe oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, należnych za okres od dnia 1 stycznia 1999r. do dnia 31 grudnia 2001r. - pomimo braku ich całkowitej nieściągalności w przypadku, gdy zobowiązaną do opłacania jest osoba fizyczna nie podlegająca przepisom ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155 poz. 1287), jeżeli przemawia za tym ważny interes tej osoby. Przy czym, jak wyjaśnił organ, przez ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia składek należy rozumieć wystąpienie takich okoliczności, które uniemożliwiają zobowiązanemu spłatę zadłużenia, a w szczególności: ubóstwo zobowiązanego, zagrażające jego dalszej egzystencji poprzez nie zapewnienie minimum socjalnego w zakresie, który uniemożliwia spłatę powstałego zadłużenia w dłuższym okresie czasu; zdarzenia losowe i klęski żywiołowe; choroba zobowiązanego lub członków jego najbliższej rodziny, nad którymi osoba zobowiązana do spłaty należności sprawuje bezpośrednią opiekę, uniemożliwiająca pozyskiwanie dochodów niezbędnych do podjęcia spłaty zadłużenia.
W przypadku H. W., zdaniem organu, nie zachodzi całkowita nieściągalność, o której mowa w art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o s.u.s., bowiem jest ona właścicielką nieruchomości. Zatem postępowanie w sprawie prowadzone było w oparciu o treść art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w/w rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz art. 17 ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw.
Ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji oraz zeznań H. W. wynika, w ocenie organu, że obecnie wnioskodawczyni nie pracuje, nie pobiera świadczeń. Od września 2009r. jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku w Powiatowym Urzędzie Pracy w C.. Rodzina tj. matka, syn oraz bracia pomagają jej w utrzymaniu, dokonywaniu opłat. Ponadto, zgodnie z decyzją Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. nr [...], otrzymuje ona pomoc w postaci zasiłku okresowego w wysokości 100 zł miesięcznie.
H. W. zamieszkuje w domu składającym się z 2 pokoi i kuchni, stanowiącym (wraz z gruntami rolnymi o łącznej powierzchni 2,3 ha) jej własność. Według przedłożonego zaświadczenia z Urzędu Gminy P., przychodowość roczna gospodarstwa rolnego wynosi 3 521,93 zł. W wyniku nabycia spadku po zmarłym mężu wnioskodawczyni nabyła prawo do: nieruchomości o pow. 587 m2 położonej w C. z urządzoną księgą wieczystą, gdzie, jak strona zeznała, znajduje się murowany dom w stanie surowym zamkniętym. Z przedłożonego aktu notarialnego Rep. A nr 1845/87 wynika, iż grunt został oddany wnioskodawczyni i jej małżonkowi w użytkowanie wieczyste do 2086r. Ponadto H. W. stała się właścicielką 2/5 części gospodarstwa rolnego o powierzchni 21,51 ha położonego w miejscowości Ś. M. oraz samochodu osobowego BMW z 1991r. Dom drewniany, w którym zamieszkuje, tak z zewnątrz jak i wewnątrz, jest w dobrym stanie technicznym, zadbany, dobrze i nowo urządzony, posiada wszystkie niezbędne instalacje i media. Wyposażenie mieszkania stanowią nowe meble oraz sprzęt RTV i AGD. Wraz z wnioskodawczynią zamieszkuje 24-letni syn M., uzyskujący dochody z prowadzonej od października 2008r. działalności gospodarczej. Syn, jak ustalono, prowadzi odrębne gospodarstwo domowe.
Stałe opłaty związane z utrzymaniem domu i mediami, jakie H. W. ponosi to, według ustaleń organu: energia elektryczna 150-200 zł co dwa miesiące, gaz 50 zł miesięcznie, opał na zimę ok. 2000 zł, woda i kanalizacja - ok. 48 zł co dwa miesiące.
W związku z problemami zdrowotnymi wnioskodawczyni podlega stałej opiece lekarskiej i musi stale przyjmować leki. W okresie od czerwca do sierpnia 2009r. na zakup leków wydatkowała ona łączną kwotę 294,33 zł. Nie posiada jednak orzeczenia o niepełnosprawności. Nie posiada innych zobowiązań publicznoprawnych. Ma zobowiązania z tytułu pożyczki w kwocie 24 000 zł zaciągniętej u brata na spłatę zaległości składkowych zmarłego męża.
Jak zauważył organ, wnioskodawczyni we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wskazała na nowe okoliczności mające wpływ na podjęcie decyzji w sprawie umorzenia.
W tych okolicznościach, w ocenie organu, wszechstronnie zbadano sprawę i w sposób wyczerpujący rozpatrzono cały zebrany materiał dowodowy, biorąc pod uwagę powołane wyżej przepisy prawa.
Umorzenie należności składkowych jest instytucją zastrzeżoną dla sytuacji drastycznych, a takich w stosunku do strony nie stwierdzono. Wnioskodawczyni może liczyć na pomoc rodziny. Nadto oględziny warunków materialno-bytowych nie potwierdzają jej trudnej sytuacji. W wyniku nabycia spadku po mężu stała się właścicielką nieruchomości budynkowych i gruntowych o znacznej wartości. Nie dotknęły strony straty materialne spowodowane klęską żywiołową lub innym nadzwyczajnym zdarzeniem. Wynajem lub sprzedaż części posiadanych nieruchomości, zdaniem organu, może umożliwić H. W. pozyskanie środków na życie i spłatę ciążących na niej zobowiązań bez uszczerbku dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
Ponadto organ podkreślił, że system ubezpieczeń społecznych ma charakter powszechny i oparty jest na zasadzie solidaryzmu. W przypadku, gdy składki na określone fundusze nie są odprowadzane, ciężar ich uiszczenia przerzucany jest na ogół społeczeństwa. Organ zwrócił też uwagę na fakultatywny charakter instytucji umorzenia. W konkluzji podniósł, że, mając na uwadze całokształt materiału zebranego w sprawie oraz okoliczności faktyczne i prawne, w przypadku H. W. brak jest podstaw do zmiany poprzedniej decyzji.
W skardze na powyższą decyzję ZUS skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach H. W. wniosła o umorzenie należności w całości lub części odpowiadającej kwotowo odsetkom od naliczonych składek.
W motywach skargi strona szczegółowo wyjaśniła okoliczności, w których doszło do powstania zaległości składkowych na koncie N. W.. Skarżąca podniosła, że jej mąż nie jest winien powstałych zaległości, ponieważ został nieprawidłowo poinformowany przed podjęciem pracy, nadto wprowadzono go w błąd podczas kontroli. W sytuacji uzyskania rzetelnej informacji w 1999r., nie podjąłby pracy. Gdyby podczas kontroli w 2000r. stwierdzono, że podlega ubezpieczeniu w ZUS w związku z podjęciem pracy, to opłacałby systematycznie składki ZUS i nie dopuściłby do powstania zaległości. Nigdy bowiem nie uchylał się od płacenia jakichkolwiek zobowiązań.
H. W. odniosła się także do rozważań organu dotyczących niezasadności tego, by inni ubezpieczeni pokrywali zadłużenie osób nie uiszczających należności składkowych, i postawiła pytanie o to, dlaczego społeczeństwo płaci pensję niekompetentnym pracownikom. Zarzuciła, iż osobie zgłaszającej się do instytucji z pytaniem nie powinno udzielać się wadliwych pouczeń. Również kontrola prowadzona przez Inspektora powinna być wiarygodna.
Skarżąca nadmieniła też, że spłaciła część zadłużenia w kwocie 20 000 zł w miarę swoich możliwości.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał prezentowane dotąd stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Ustosunkowując się do zarzutów skarżącej, organ podniósł, że zarzuty te jako nie odnoszące się do kwestii odmowy umorzenia należności, nie zasługują na uwzględnienie. Obowiązek ubezpieczenia został stwierdzony prawomocną decyzją z dnia 30 września 2004r., zaś odwołanie od tej decyzji zostało wyrokiem Sądu Okręgowego w K. oddalone, podobnie jak apelacja N. W. rozpoznana wyrokiem Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 26 sierpnia 2008r. Tym samym kwestionowanie obowiązku ubezpieczenia na etapie postępowania o umorzenie składek jest bezzasadne.
Przy rozpatrywaniu sprawy nie naruszono obowiązujących przepisów prawa ani interesu prawnego skarżącej. W sposób drobiazgowy przeanalizowano sytuację H. W. i wyjaśniono powody, dla których odmówiono umorzenia składek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym. Rozstrzygając sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną a jedynie granicami sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a.,).
Przeprowadzona w powyższych granicach kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga jest zasadna, choć nie z przyczyn w niej wymienionych. Zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Stosownie do art. 83 ust 4 ustawy o s.u.s od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu skałek na ubezpieczenia społeczne nie przysługuje odwołanie. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa ZUS o ponowne rozpoznanie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w ustawie ( tj z dnia 9 października 2000r. Dz. U nr 98, poz. 1071 ze zm.) kodeks postępowania administracyjnego powoływanej dalej jako k.p.a. Zasadą jest, że postępowanie odwoławcze jest oparte na zasadzie skargowości, organ odwoławczy nie może działać z urzędu. Jeżeli strona w odwołaniu jednoznacznie wskazuje, że zaskarża decyzję organu pierwszej instancji w określonej części, to organ nie może poddać kontroli niezaskarżonej części decyzji i ponownie rozpatrzyć sprawy w zakresie rozstrzygniętym niezaskarżoną częścią decyzji (por. wyrok NSA z dnia 21 maja 2007r., sygn. akt I OSK 556/06). W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie zwraca się jednak uwagę na fakt, że dopuszczalność zaskarżenia oraz wzruszenia decyzji jedynie w części może mieć miejsce tylko w przypadku , gdy pozostałe rozstrzygnięcia mogą funkcjonować samodzielnie w obrocie prawnym. .
Zgodnie z art. 28 ust 1 ustawy o s.u.s., należności z tytułu składek, przez które stosownie do art. 24 ust. 2 tej ustawy rozumie się składki na ubezpieczenie społeczne, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne i dodatkową opłatę, mogą być w całości lub części umarzane przez zakład z uwzględnieniem ust. 2-4. Oznacza to, że do każdej z wymienionych w art. 24 ust. 2 ustawy o sus należności może być zastosowana ulga w postaci umorzenia. W niniejszej sprawie została wydana jedna decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia należności, lecz odnosząca się do odrębnych należności tj. składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Ubezpieczeń Zdrowotnych, Fundusz Pracy oraz odsetek. Zatem decyzja zawiera w istocie dwa rozstrzygnięcia, które mogą funkcjonować samodzielnie w obrocie prawnym tj. dotyczące należności z tytułu składek oraz należności z tytułu odsetek. Skarżąca odniosła zarzuty wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wyłącznie do rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek. Oznacza to, że organ nie był uprawniony do poddania kontroli instancyjnej nie zaskarżonej części decyzji organu pierwszej instancji tj. części dotyczącej należności z tytułu składek i ponownego rozpoznania sprawy w zakresie rozstrzygniętym niezaskarżoną częścią orzeczenia. Tym samym, skoro jak wskazano wyżej postępowanie odwoławcze może być uruchomione tylko w wyniku podjęcia przez uprawniony podmiot czynności procesowej - wniesienia odwołania w terminie określonym w art. 129 k.p.a., albo wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 127 § 3 k.p.a., - organ rozpoznając sprawę w części dotyczącej należności składkowych, nie objętych wnioskiem o ponowne rozpoznanie, naruszył przepis art. 127 § 3 k.p.a w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić należy, że wysokość należności składkowych stanowiących przedmiot rozpoznania stanowi element stanu faktycznego. Organ odwoławczy swoje rozważania odniósł do wielkości całego zadłużenia w sytuacji, gdy przedmiot postępowania odwoławczego został ograniczony do należności z tytułu odsetek
Przy rozstrzyganiu sprawy w przedmiocie umorzenia należności składkowych organ korzysta ze swobody uznania administracyjnego, co oznacza, że ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanki uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Rozstrzygnięcie nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego ( art. 77 § 1 k.p.a) zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.
Stosownie do art. 80 k.p.a. organ jest zobligowany ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Prowadząc postępowanie nie może pominąć żadnego przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów odmówić dowodowi wiarygodności, z tym, że wówczas jest zobowiązany uzasadnić, z jakiej robi to przyczyny. Organ pierwszej instancji dokonał ustaleń, że skarżąca prowadzi z synem odrębnie gospodarstwo domowe i to stanowisko podtrzymał, ponownie rozpoznając sprawę. Analiza akt sprawy wskazuje, że w sprawie są sprzeczne dowody w tym przedmiocie. Z zeznań złożonych przez skarżącą wynika, że prowadzi z synem wspólne gospodarstwo domowe. W aktach sprawy jest oświadczenie M. W. (k. 63), z którego wynika, że zamieszkując z matka prowadzą odrębne gospodarstwo domowe. Z uwagi na treść art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ był zobowiązany uczynić przedmiotem ustaleń i oceny wskazane dowody, wyjaśnić sprzeczności między nimi, wskazując dlaczego dokonuje ustaleń na podstawie jednego z nich. Organ, nie wyjaśniając sprzeczności między dowodami przyjął za udowodniony fakt prowadzenia przez skarżącą odrębnego gospodarstwa domowego, mimo wspólnego zamieszkania z synem. Dokonując omawianego ustalenia faktycznego, organ nie wyjaśnił na podstawie jakich dowodów dokonał ustaleń w tym zakresie i dlaczego odmówił wiary dowodowi przeciwnemu. Powyższe uchybienie narusza przepis art. 107 §3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić bowiem należy, że ustalenia co do faktu wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego mogą w sposób istotny rzutować na sytuację materialną strony ubiegającej się o ulgę. Dla oceny sytuacji materialnej ubiegającego się o ulgę w przypadku wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego, winny być bowiem uwzględnione nie tylko dochody osiągane przez osoby prowadzące z nim wspólne gospodarstwo domowe, ale także wydatki dotyczące tych osób.
Organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy ma obowiązek rozstrzygnąć ją co do meritum, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie z zachowaniem wyznaczonych prawem reguł. Działanie organu drugiej instancji nie jest bowiem wyłącznie działaniem kontrolnym, ale przede wszystkim merytorycznym. Organ jest zobowiązany do rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, jak i odniesienia się do zarzutów odwołania. Skarżąca, wbrew twierdzeniom organu, w odwołaniu podniosła, że przy ustaleniu kosztów związanych z leczeniem organ ograniczył się do ustaleń co do kosztów zakupu leków, pomijając konieczność dojazdu do lekarzy. Okoliczność, że takie koszty skarżąca ponosi, potwierdza załączone do wniosku zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że leczy się w przychodni w K.. Organ nie dokonał ustaleń w tym zakresie, nie zbadał podnoszonej przez skarżącą okoliczności, która może mieć wpływ na jej sytuację materialną. Organ, jakkolwiek rozstrzyga na zasadzie uznania administracyjnego, to jest zobowiązany do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i wszechstronnej oceny materiału dowodowego.
Organ naruszył zatem przepisy art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego należało wyeliminować zaskarżoną decyzję z obrotu, jako niezgodną z prawem.
Rozstrzygając ponownie sprawę, organ przeprowadzi postępowanie w zakresie określonym we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, dokona prawidłowych ustaleń faktycznych co do sytuacji materialnej, rodzinnej skarżącej Następnie organ w sposób wyczerpujący rozważy cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, przedstawiając wynik w uzasadnieniu decyzji spełniającej wymogi z art. 107 § 1 i 3
Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że sąd administracyjny stosownie do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. orzeka w granicach sprawy. Rozstrzyganie w granicach sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy niż ta, w której wniesiono skargę. Przedmiotem sprawy jest zastosowanie ulgi w postaci umorzenia należności składkowych i stąd zarzuty skarżącej dotyczące okoliczności ich powstania, w tym postępowaniu nie mogły podlegać ocenie Sądu.
Sąd nie mógł rozpoznać zawartego w skardze wniosku o umorzenie należności składkowych. Zakres właściwości sądu wynikający z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych uniemożliwia orzeczenie przez sąd o zastosowaniu ulgi. O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają organy administracji publicznej. Oznacza to, że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej należy do wyłącznej kompetencji organów.
Z tych względów należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja naruszała przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art.107 § 3 oraz 127 § 3 k.p.a. w stopniu, który miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie, art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, oraz art. 152 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło