IV SA/Wa 2038/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi E. B. i J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od wymogu sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko - oddala skargę - IV SA/Wa 2038/09 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., zwane dalej "SKO", po rozpatrzeniu zażalenia E. B. i J. B., zwanych dalej "skarżącymi", od postanowienia Prezydenta W., zwanego dalej "Prezydentem", z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] o odstąpieniu od wymogu sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania części parteru budynku gospodarczego na stację obsługi środków transportu, tj.: dwa stanowiska obsługi samochodów w zakresie mechaniki ogólnej oraz sklep motoryzacyjny przy ul. [...], na działce ew. nr [...] obręb [...], w [...] w W., którego inwestorami są T. i A. G., utrzymało postanowienie Prezydenta w mocy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia SKO wskazało, co następuje. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] Prezydent zobowiązał inwestorów do sporządzenia raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] SKO uchyliło postanowienie z dnia [...] grudnia 2007 r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Prezydenta. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. Prezydent orzekł o odstąpieniu od wymogu sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Skarżący wnieśli do SKO zażalenie na postanowienie Prezydenta z dnia [...] lipca 2007 r. Rozpatrzywszy zażalenie od postanowienia Prezydenta z dnia [...] lipca 2007 r. SKO nie znalazło podstaw do jego uwzględnienia. Uzasadniając własne stanowisko, SKO poniosło, że do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestorzy dołączyli wymaganą przez art.46a ust.4 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r., nr 25, poz.150 z późn.zm.), zwanej dalej "p.o.ś.", informację o planowanym przedsięwzięciu, zawierającą dane, o których mowa w art.49 ust.3 ustawy. Analiza zawartych w przywołanej informacji uwarunkowań wskazanych w §3 ust.1 pkt 70 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 listopada 2004 r. prowadzi do wniosku, że ze względu na niewielką skalę przedsięwzięcia oraz jego charakterystykę oddziaływanie przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania części parteru budynku gospodarczego na stację obsługi środków transportu, tj.: dwa stanowiska obsługi samochodów w zakresie mechaniki ogólnej oraz sklep motoryzacyjny przy ulicy [...], na działce ew. nr [...] obręb [...] w [...] w W. jest możliwe do przewidzenia bez konieczności sporządzania raportu oddziaływania na środowisko. W związku z powyższym zasadne jest rozstrzygnięcie o odstąpieniu od obowiązku jego opracowania. Jeśli zagrożenia są trudne do przewidzenia, to zasada przezorności obliguje organy administracji do nałożenia takiego obowiązku. W niniejszej sprawie z uwagi na rodzaj i charakterystykę przedmiotowego przedsięwzięcia, jego usytuowanie oraz zasięg oddziaływania na środowisko nie kwalifikują się jako zagrożenia trudne do przewidzenia. Planowane przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem o niedużej skali - powierzchnia gospodarcza 115 metrów kwadratowych, 40 metrów kwadratowych sklepu, 2 stanowiska obsługi 75 metrów kwadratowych, usytuowanym na działce o powierzchni 1700 metrów kwadratowych, nie jest powiązane z innymi przedsięwzięciami, nie wykorzystuje zasobów naturalnych. Planowana inwestycja nie wpłynie znacząco na emisję hałasu i na emisję zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego, oraz że nie ma ryzyka wystąpienia poważnej awarii. Skutki planowanej inwestycji możliwe są do przewidzenia także z uwagi na uwarunkowania wymienione w §5 pkt 2 i 3, tj. odpowiednio jego usytuowanie oraz zasięg i skalę możliwego oddziaływania na środowisko. Rodzaj i charakterystyka planowanego przedsięwzięcia oraz jego skala powoduje, że oddziaływanie inwestycji będzie skupiało się na działce inwestorów oraz jej wpływ nie jest trudny do przewidzenia, co powoduje, że w niniejszej sprawie właściwe jest odstąpienie od zobowiązania inwestora do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Należy zauważyć, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny W. zaopiniował odstąpienie od obowiązku sporządzenia raportu. W skardze na postanowienie SKO skarżący podnieśli, że zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem art.71 i art.112 p.o.ś., art.156§1 pkt 4 w związku z art.126 i art.7 k.p.a. Odnośnie naruszenia art.71 i 112 p.o.ś. skarżący wskazali, że: - warsztaty samochodowe są uznawane za obiekty uciążliwe dla otoczenia i środowiska, - warsztat inwestorów działa w obszarze, w którym dotychczas – w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego - obowiązywał pełen zakaz lokalizacji warsztatów samochodowych – w obszarze, na którym działa warsztat była prowadzona i ma być prowadzona zgodnie z projektem planu ekstensywna gospodarka mieszkaniowa, co jest sprzeczne z lokalizacją uciążliwego warsztatu samochodowego, - warsztat działa na obszarze nieskanalizowanym przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową, gdzie sąsiednie posesje czerpią wodę gruntową do celów spożywczych – lokowanie takich inwestycji wymaga spełnienia szeregu rygorystycznych wymagań, Odnośnie naruszenia art.156§1 pkt 4 k.p.a. w związku z art.126 k.p.a. skarżący podnieśli, że postępowanie w sprawie było prowadzone z udziałem osób nie mających interesu prawnego w niniejszej sprawie, jak również zaskarżone postanowienie SKO było skierowane do powyższych osób. Odnośnie naruszenia art.7 k.p.a. skarga podnosi, że w trakcie dwuletniego postępowania SKO nie podjęło działań w celu weryfikacji stanu faktycznego inwestycji, sąsiedztwa oraz rzeczywistego zakresu działania warsztatu samochodowego prowadzonego przez inwestorów od trzech lat. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na decyzję SKO z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia organów administracji (art.3§2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."). Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja SKO odpowiada prawu. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia SKO stanowi art.51 ust.2 p.o.ś., a zatem przepis zawarty w Tytule I Dziale VI Rozdziale 2 tej ustawy, regulującym w całościowy sposób postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć (art.46-57). Przepisy wskazanego wyżej rozdziału przestały obowiązywać w obrocie prawnym od dnia 15 listopada 2008 r., tj. od dnia wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r. nr 199, poz.1227). Zastosowanie tych regulacji w niniejszej sprawie po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. wynika z jej art.153 ust.1 (przepisu intertemporalnego), stanowiącego, że do spraw wszczętych pod rządem p.o.ś. (taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie – wszczęcie postępowania w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji nastąpiło wraz ze złożeniem przez inwestorów w dniu [...] sierpnia 2006 r. stosownego wniosku w tym zakresie) stosuje się przepisy dotychczasowe. Z art.51 ust.1 p.o.ś. w związku z art.153 ustawy z dnia 3 października 2008 r. wynika, że sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zwanego dalej "raportem", wymagają: 1) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko; 2) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek może być stwierdzony na podstawie ust. 2; 3) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, dla których obowiązek może być stwierdzony na podstawie ust. 2. Z art.51 ust.2 p.o.ś. w związku z art.153 ustawy z dnia 3 października 2008 r. wynika, że obowiązek sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, określając jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; właściwy organ uwzględnia łącznie szczegółowe uwarunkowania, o których mowa w ust. 8 pkt 2; postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby sporządzenia raportu. Zgodnie z §1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz.2573 z późn.zm.), rozporządzenie to określa m.in. rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymagających sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz rodzaje przedsięwzięć, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być wymagany. Przedsięwzięcie, którego dotyczy niniejsza sprawa, spełnia kryteria przedsięwzięcia, o którym mowa w §3 ust.1 pkt 70 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2004 r., tj. stacji obsługi lub remontowe sprzętu budowlanego lub rolniczego, lub środków transportu, niewymienionych w pkt 17-19 i pkt 45, z wyłączeniem myjni i stacji kontroli pojazdów. Sporządzenie raportu dla tego typu przedsięwzięcia nie jest obligatoryjne (obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko nie jest zatem wymagany automatycznie, może być natomiast wymagany w trybie art.51 ust.2 p.o.ś.). Podkreślenie wymaga, że ani przepisy p.o.ś. ani przepisy cytowanego rozporządzenia nie wskazują przesłanek, jakimi ma się kierować organ rozstrzygający w trybie art.51 ust.2 p.o.ś. o tym, czy w odniesieniu do danego przedsięwzięcia raport ma być wymagany, czy też nie. Przy ocenie tej organ działa zatem w ramach uznania administracyjnego, z czym wiąże się obowiązek wyczerpującego uzasadnienia motywów rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie wyjaśniły w sposób przekonujący, dlaczego w ich ocenie sporządzenie raportu nie jest konieczne dla ustalenia wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Racjonalną podstawą do odstąpienia od wymagania raportu jest zatem fakt, że planowane przedsięwzięcie ma niewielkie rozmiary, w związku z czym dokonanie oceny jego oddziaływania na środowisko jest możliwe na podstawie informacji o przedsięwzięciu, którą inwestorzy przedłożyli w toku postępowania. Postępowanie zakończone zaskarżonym rozpatrywaną skargą postanowieniem SKO jest jedynie postępowaniem o charakterze wpadkowym w stosunku do postępowania o ustalanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację planowanej inwestycji (postępowania głównego), wpływającym wprawdzie na metodologię oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, niemniej w żaden sposób nie przesądzającym wyniku postępowania głównego. W związku z obawami skarżących podnoszonymi w skardze stanowczego podkreślenia wymaga, że odstąpienie przez organy od sporządzenia raportu nie jest równoznaczne z odstąpieniem od obowiązku dokonania wszechstronnej oceny, w jaki sposób planowane przedsięwzięcie oddziaływuje na środowisko, która to ocena będzie musiała być dokonana w postępowaniu głównym. W postępowaniu tym skarżący będą zatem mieli sposobność podnoszenia wszelkich zastrzeżeń związanych ze środowiskowymi uwarunkowaniami przedsięwzięcia, które organ orzekający w postępowaniu głównym zobowiązany będzie rozpatrzeć. Odnośnie zarzutu skarżących, że zaskarżone postanowienie obciąża kwalifikowana wada prawna, o której mowa w art.156§1 pkt 4 k.p.a. (skierowanie orzeczenia do osoby nie mającej interesu prawnego w sprawie), wyjaśnić należy, że wada ta wystąpiłaby wtedy, gdyby w treści postanowienia za jako adresata, tj. za podmiot, w przedmiocie wniosku którego postępowanie się toczy, wskazano podmioty inne niż inwestorzy (orzeczono by zatem o prawach i obowiązkach administracyjnoprawnych innych osób niż te, które o to wnosiły). Sytuacja taka nie wystąpiła w sprawie, albowiem w orzeczeniach organów obu instancji wyraźnie wskazano, że orzeka się o odstąpieniu od wymogu sporządzenia raportu w odniesieniu do przedsięwzięcia planowanego przez inwestorów. Skarżący podnieśli, że w postępowaniu zakończonym zaskarżonym postanowieniem mylnie uznano za jego strony osoby nie posiadające interesu prawnego. W odniesieniu do powyższego wskazać należy, że: po pierwsze – co do zasady w postępowaniu w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia dopuszczalne jest uznanie za strony nie tylko podmiotów sąsiadujących bezpośrednio z nieruchomością, na której planuje się realizację przedsięwzięcia, ale również właścicieli innych nieruchomości, o ile wykażą, że ich nieruchomości znajdują się w kręgu oddziaływania przedsięwzięcia, po drugie – ocena interesu prawnego poszczególnych uczestników postępowania odbywa się w postępowaniu głównym. Z powyższych uregulowań wynika, że Skarga nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.