VI SA/Wa 2044/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zmianę w strukturze kapitału spółki oddala skargę W wyniku złożonego przez spółkę [...] sp. z o.o. dnia [...] maja 2009 r. wniosku o udzielenie zezwoleń na zmianę w strukturze jej kapitału, na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.) – dalej ustawa o grach (...), Minister Finansów decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżąca spółka [...] zarzuciła: - naruszenie art. 531 § 1 i § 2 Ksh. w związku z art. 529 § 1 pkt 4 tej ustawy w związku z art. 5 ust. 3, art. 24 ust. 1 i ust. 1a, art. 27a oraz art. 37 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, polegające na nieuwzględnieniu przez organ okoliczności, iż na skutek podziału spółki G. sp. z o.o. zezwolenia na prowadzenie salonów gier na automatach związane z przeniesionym na wnioskodawcę majątkiem, przechodzą z mocy samego prawa i nie wymagają wydania konstytutywnej decyzji właściwego organu oraz - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj. art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. polegające na niewydaniu postanowienia o zawieszeniu postępowania z uwagi na konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w postaci wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2009 r. z wniosku spółki G. sp. z o.o. o wyrażenie zgody na zmianę posiadanych przez te spółkę zezwoleń poprzez ujawnienie, że spółką uprawnioną do urządzania i prowadzenia gier jest spółka nowo zawiązana w wyniku podziału G. sp. z o.o., działająca pod firmą [...] sp. z o.o. Minister Finansów decyzją z dnia [...] września 2009 r. utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie. Uzasadniając rozstrzygnięcie, podkreślił, że decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty albo w inny sposób kończą postępowanie w danej instancji (art. 104 § 2 Kpa.). Zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy o grach i zakładach wzajemnych Minister Finansów udziela zezwolenia na zmianę w strukturze kapitału jedynie spółkom prowadzącym działalność w zakresie, o którym mowa w art. 5 ust. 1 cyt. ustawy. Zatem żądanie spółki [...], która nie prowadzi działalności wymagającej zezwolenia, objętej nadzorem Ministra Finansów, i która w związku z tym nie ma podstaw do występowania o zezwolenie tego organu na zmianę w strukturze swojego kapitału, jest bezprzedmiotowe. Jak dalej wyjaśnił organ, wskazując na art. 37 ustawy o grach (...) stanowiący, jedno zezwolenie jest udzielane na prowadzenie jednego ośrodka gier albo określonej w zezwoleniu liczby punktów przyjmowania zakładów wzajemnych lub punktów gier na automatach o niskich wygranych, z kolei zaś z treści art. 35 ust. 1 cyt. ustawy wynika, że elementem koniecznym zezwolenia jest wskazaniu podmiotu uprawnionego. Powyższe oznacza, iż treścią zezwolenia jest prawo prowadzenia działalności określonej w zezwoleniu przez wskazaną w nim spółkę. Nadto, organ podkreślił wagę art. 27a ustawy, zgodnie z którą o zezwolenia mogą ubiegać się spółki, które udokumentują legalność źródeł pochodzenia kapitału, terminowe wywiązywanie się z obowiązków podatkowych wobec państwa, i terminowe opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne. Powyższe warunki spełniła spółka G., w wyniku czego uzyskała zezwolenie, takiej zaś weryfikacji nie przeszła spółka [...] sp. z o.o. Spółka G. wskazała, że wspólnicy [...] obejmą w niej udziały w całości ze środków finansowych zgromadzonych na kapitale zapasowym spółki G., zaś organ koncesyjny dokonał weryfikacji wyłącznie kapitału zakładowego spółki G., a nie wszystkich kapitałów jakie ta spółka posiada. Organ podkreślił, że badaniu legalności pochodzenia środków poddany jest nie cały majątek spółki, lecz źródło pochodzenia środków na objęcie udziałów w takiej spółce. W przedmiotowej sprawie spółce nowo powstałej przekazywana jest nie część kapitału zakładowego spółki G., lecz inne środki, które nie podlegały badaniu przez organ koncesyjny. Nowo powstały podmiot, ze względu na charakter unormowań dotyczących gier i zakładów wzajemnych, jeżeli chce prowadzić działalność w tym zakresie, musi wystąpić do Ministra Finansów o wydanie zezwolenia. Organ stwierdził również, że brak było podstaw do zawieszenia prowadzonego postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa., bowiem w sprawie nie występowała konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Nie było także podstaw do zawieszenia postępowania w oparciu o art. 98 § 1 Kpa., ponieważ postępowanie, na które wskazywała skarżąca spółka z wniosku spółki G. sp. z o.o. zostało zakończone wydaniem decyzji ostatecznej dnia [...] września 2009 r. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze, skarżąca spółka [...] domagała się uchylenia obu decyzji Ministra Finansów i zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania. Rozstrzygnięciom zarzucono: 1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy – art. 531 § 1 i § 2 Ksh. w związku z art. 529 § 1 pkt 4 Ksh. i art. 5 ust. 3, art. 24 ust. 1, art. 26 ust. 3, art. 27a, art. 35 oraz art. 37 ustawy o grach (...) poprzez błędną ich wykładnie i przyjęcie, iż na podstawie wskazanych przepisów skarżąca nie prowadzi działalności w zakresie prowadzenia salonów gier na automatach, ponieważ przejście zezwoleń na prowadzenie salonów gier na nowo zawiązany podmiot jest niedopuszczalne, 2. naruszenie prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy – art. 105 § 1 Kpa. poprzez uznanie, że zachodzi bezprzedmiotowość postępowania oraz art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 97 §1 pkt 4 i art. 98 § 1 Kpa. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz niezawieszenie postępowania w odpowiednim czasie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wnioski i twierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), cytowanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest uzasadniona i podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Ministra Finansów utrzymująca w mocy decyzję tego organu umarzającą postępowanie z wniosku skarżącej spółki [...] w przedmiocie wydania zezwolenia na zmianę w strukturze kapitału. Jak stanowi art. 26 ust. 3 ustawy o grach (...) każda zmiana w strukturze kapitału spółek prowadzących działalność w zakresie, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o grach (...) wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw finansów publicznych. W ocenie Sądu, organ trafnie zauważył w zaskarżonej decyzji, że postępowanie w sprawie wyrażenia zgody na zmianę w strukturze kapitału może toczyć się wyłącznie z wniosku spółki prowadzącej taką działalność. Postępowanie administracyjne wszczyna się z urzędu lub na żądanie strony (art. 61 § 1 Kpa.), zaś datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia organowi administracji publicznej stosownego wniosku (art. 61 § 3 Kpa.). W myśl art. 105 § 1 Kpa. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny jest lub w toku prowadzonego postępowania stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a., oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygniecie jej co do istoty. W literaturze przedmiotu wyrażano pogląd, że istota bezprzedmiotowości postępowania polega na tym, że: "Nastąpiło (...) takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacja prawna danego podmiotu), z którą prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej" (G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Postępowanie administracyjne ogólne, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2003, s. 624 i powołana tam literatura). O bezprzedmiotowości postępowania można mówić gdy brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego, czy też tylko w drodze postępowania administracyjnego prowadzonego przed danym organem. Przykładowo będzie chodziło o sytuacje, gdy decyzja organu I instancji została wydana bez podstawy prawnej lub gdy dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją ostateczną (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2000, s. 539). Skoro przepis art. 105 § 1 k.p.a. przewiduje umorzenie postępowania, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe, to przyjąć należy, że postępowanie może się toczyć jedynie w sytuacji, kiedy m.in. istnieje podmiot mogący być stroną postępowania w danej sprawie, a dodatkowo który dysponuje interesem prawnym do występowania z określonym żądaniem. W postępowaniu, w którym wydana został zaskarżona decyzja ww. przesłanka nie została spełniona. Skarżąca, powołując się na art. 531 § 1 i § 2 Ksh., wskazała że przejęła od spółki G. sp. z o.o. z mocy prawa posiadane przez tę spółkę zezwolenia na prowadzenie salonów gier i jako podmiot prowadzący taką działalność jest umocowana do domagania się od Ministra Finansów zgody na zmianę w strukturze kapitału. Zgodnie z art. 529 § 1 pkt 4 Ksh. podział spółki kapitałowej może być dokonany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę nowo zawiązaną tzw. podział przez wydzielenie. Stosownie zaś do art. 531 § 1 i § 2 Ksh. spółki przejmujące lub spółki nowo zawiązane powstałe w związku z podziałem wstępują z dniem podziału bądź z dniem wydzielenia w prawa i obowiązki spółki dzielonej stosownie do planu podziału. Na spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną powstałą w związku z podziałem przechodzą z dniem podziału bądź z dniem wydzielenia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, pozostające w związku z przydzielonymi jej w planie podziału składnikami majątku spółki dzielonej, a które zostały przyznane spółce dzielonej, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej. Powołany przepis art. 531 § 2 Ksh, poprzez odwołanie się do przejścia na inny podmiot zezwoleń, koncesji oraz ulg, ustanawia zasadę sukcesji administracyjnoprawnej jako sukcesji ograniczonej z uwagi na fakt jej uzależnienia od decyzji nadających koncesje, zezwolenia czy ulgi mogących tę sukcesję wyłączyć lub od przepisu konkretnej ustawy nie dopuszczającego wspomnianego skutku. Nie może być wątpliwości, że ustawa o grach i zakładach wzajemnych nie wyłączyła możliwości przejęcia prawa z zezwoleń do prowadzenia działalności hazardowej. Powyższe oznacza, że jeśli Minister Finansów wydający zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach, nie poczynił w udzielanych zezwoleniach wyłączenia stosowania przepisu art. 531 § 2 Ksh., a tak rzecz się ma w rozpatrywanej sprawie, to w przypadku wystąpienia przez spółkę nowopowstałą (lub przez spółkę posiadającą zezwolenie) o stwierdzenie, że nabyła zezwolenia na podstawie art. 531 § 2 Ksh., organ obowiązany jest respektować ten przepis i wynikającą z niego sukcesję administracyjnoprawną. Zatem w razie stwierdzenia zaistnienia przesłanek ustawowych, Minister Finansów zobowiązany jest wydać decyzję deklaratywną, dla której podstawę prawną będzie stanowił przepis art. 24 ust. 1 ustawy o grach (...) w związku z art. 531 § 2 Ksh. Dopiero legitymowanie się przez przejmującą spółkę [...] decyzją stanowiącą potwierdzenie nabytych uprawnień jest podstawą formalną do domagania się wydania zezwolenia na zmiany w strukturze kapitału na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy o grach (...). Stwierdzić należy, że Minister Finansów nie jest uprawniony do działania na wskazanej podstawie wobec spółki, która nie jest formalnie zidentyfikowana jako adresat uprawnień wynikających z ustawy. Powyższe rozważania z uwagi na brak w dacie złożenia wniosku i skargi decyzji deklaratywnej, o której mowa wyżej prowadzą do wniosku, że zaskarżone działanie organu było zgodne z prawem. Prawidłowo również Minister Finansów odmówił zawieszenia postępowania z wniosku skarżącej spółki [...] na podstawie art. 97 § 1 pkt 4) Kpa. jak też na podstawie art. 98 § 1 Kpa. W pierwszym przypadku brak było podstaw do uznania, że zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4) Kpa. jest rozpatrzenie sprawy z wniosku spółki G. przez ten sam organ, zaś wniosek oparty na art. 98 § 1 Kpa. organ może lecz nie musi uwzględnić, a jak uzasadnił sprawa z wniosku spółki G. została zakończona. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.