VI SA/Wa 362/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2009 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego J. G. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) utrzymał w mocy decyzję wydaną przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] listopada 2009 r. ustalającą, że J. G. o podanym numerze PESEL od dnia [...] maja 2008 r. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W uzasadnieniu organ podał, że pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) Oddział [...] zwrócił się do Oddziału NFZ z wnioskiem o wydanie decyzji o podleganiu przez J. G. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...] Sp. z o.o." Organ powołał przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz art. 5 pkt 21, art. 8 ust. 6 pkt 4 i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) – dalej ustawa oświadczeniach, a także przepis art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11 poz. 74 ze zm.) – dalej ustawa o systemie. Powołując wskazane przepisy, organ stwierdził, iż J. G. był wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" od dnia [...] maja 2008 r. jako wspólnik spółki jednoosobowej, co oznacza, że od tej daty podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z powyższego tytułu. Dalej organ wyjaśnił, że posiadanie innego tytułu do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym nie wyłączyło w stosunku do J. G. podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnika spółki z o.o. Jak wynika bowiem z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach w przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej, niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 tej ustawy składka na ubezpieczenia zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów. Organ dodał, iż kwestia wymierzania i pobierania składek należy do właściwych organów ubezpieczeń społecznych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanie nią w mocy i przyznania zwrotu kosztów postępowania. Decyzji zarzucił: 1. naruszenie przepisów art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach poprzez wadliwą wykładnię przejawiającą się w przyjęciu, że podstawą do objęcia skarżącego J. G. obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z drugiego tytułu, tj. bycia wspólnikiem jednoosobowej spółki z o.o. jest jedynie fakt posiadania drugiego tytułu do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym w sytuacji, gdy z powołanego przepisu wynika, iż obowiązek opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne z drugiego tytułu powstaje jedynie w przypadku uzyskiwania dochodów z drugiego tytułu oraz 2. naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 Kpa. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej przejawiające się w braku dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego, 3. naruszenie art. 8 Kpa. przez prowadzenie postępowania niezgodnie z zasada wynikającą z tego przepisu, 4. naruszenie art. 10 § 1 Kpa. poprzez niezapełnienie skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz niezapełnienie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz nie zgadzając się z zarzutem, że skarżącemu nie zapewniono czynnego udziału w postępowaniu; to skarżący z tego prawa nie skorzystał. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), cytowanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli w dopuszczony prawem sposób, Sąd uznał, iż skarga jest uzasadniona z uwagi na naruszenie prawa procesowego. Przedmiotem kontroli jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) w przedmiocie podlegania przez J. G. ubezpieczeniu zdrowotnemu z uwagi na fakt, iż był on w określonym czasie wspólnikiem jednoosobowej spółki z o.o. Stosownie do przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1) lit. c ustawy o świadczeniach obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi (...), które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Ponieważ ustawa o świadczeniach nie wyjaśnia co należy rozumieć pod pojęciem osoby wykonującej działalność pozarolniczą, stosownie do art. 5 pkt 21) tej ustawy zastosowanie znajduje przepis art. 8 pkt 21) ustawy o systemie, który za taką osobę uznaje m.in. wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Skarżący twierdzi, że nie uzyskiwał żadnych dochodów z tytułu faktu prowadzenia spółki z o.o. jednoosobowo i jak dalej utrzymuje, wskazując na art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, nie podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, ponieważ nie uzyskiwał przychodów z więcej, niż jednego tytułu do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. Z twierdzeniem takim nie można się do końca zgodzić, bowiem należy rozróżnić podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego od opłacania składek na to ubezpieczenie. Powyższe znajduje oparcie w następującym rozumowaniu. Ustawa o świadczeniach z opieki zdrowotnej w dziale IV zatytułowanym "zasady podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu" zawiera przepisy odnośnie do obowiązku ubezpieczenia ujęte w rozdziale 1 wskazanego działu i umieszczone w rozdziale 2 przepisy dotyczące samych składek. Z brzmienia art. 82 ust. 1, na który powołuje się skarżący wynika, że jeżeli ubezpieczony uzyskuje przychody z dwóch (lub więcej) tytułów do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, składka na to ubezpieczenie opłacana jest odrębnie od każdego z nich. Już z samej redakcji powołanego przepisu wynika, że dotyczy on ubezpieczonego, którego obowiązek ubezpieczenia wynikać musi z obowiązujących przepisów i został już na podstawie tych przepisów przesądzony co do zasady, choć ustalenie wysokości składki i jej pobieranie uzależnione jest od uzyskiwania przychodów z tej dodatkowej działalności. Niemniej jednak zauważyć należy, iż zaskarżona decyzja nie została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami postępowania administracyjnego i w tym miejscu należy zgodzić się z zarzutami skargi co do niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, które mogły mieć wpływ na jej wynik. Nie ulega wątpliwości, a wynika to z akt sprawy, że organ nie zawiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania odwoławczego i nie umożliwił mu zapoznania się z ostatecznym rozstrzygnięciem. Ma to o tyle znaczenie, że skarżący wskazał w skardze, że wadliwie został ustalony okres podlegania ubezpieczeniu wskazany w sentencji decyzji I instancji, bowiem wywiedziono go z zaktualizowanego wpisu spółki z o.o. "[...]" do Krajowego Rejestru Sądowego, nie zaś z umowy o zmianie spółki, która winna mieć znaczenie decydujące. Zgodnie z art. 161 § 1 Ksh. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością powstaje z chwilą jej zawarcia, zatem racje ma pełnomocnik skarżącego twierdząc, iż wpis do KRS ma jedynie walor deklaratywny. Powyższe odnosić należy również do zmiany spółki, zatem wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością staje się z chwilą podpisania stosownej zmiany umowy w przewidzianej prawem formie. Organ nie ustalił daty umowy, choć mógł uczynić to we własnym zakresie lub domagając się stosownego dowodu od skarżącego. Zważywszy na przepis art. 13 pkt 4) ustawy o systemie okresem ubezpieczenia jest, dla osób prowadzących działalność pozarolniczą, okres od rozpoczęcia tej działalności do dnia jej zaprzestania, dlatego też istotną kwestią jest dzień, w którym skarżący stał się wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Wskutek prowadzenia postępowania administracyjnego z zapewnieniem mu minimalnego udziału w postępowaniu i to wyłącznie na etapie przed organem I instancji, okoliczność o podstawowym znaczeniu nie została ustalona prawidłowo. Dodatkowo, w ocenie Sądu, z uwagi na fakt, iż postępowanie dotyczyło działalności nierolniczej w rozumieniu ustawy o świadczeniach polegającej na prowadzeniu jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, stroną postępowania winien być skarżący jako wyłączny wspólnik w interesującym czasie funkcjonowania spółki "[...]" oraz sama spółka jako osoba prawna i możliwy płatnik składek. Sąd za niezasadne uznał zarzuty skargi co do niezawiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania, bowiem pismo organu I instancji z dnia [...] września 2009 r. nosi właśnie taki charakter mimo braku użycia w nim terminu "zawiadamiam o wszczęciu postępowania". Z kolei co do zarzutów odnośnie do sformułowania przedmiotu postępowania, to niezależnie od tego, czy będzie ono prowadzone jako postępowanie z tytułu "podlegania przez J. G. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu bycia wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością" czy "jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością", to cel postępowania jest jednoznaczny i wynika wprost z powołanych przez organ obowiązujących przepisów. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a. za o niewykonalności decyzji na podstawie art. 152 tej ustawy.