IV SA/Po 1021/09

WyrokWSA w Poznaniu2010-04-22

Skład orzekający: Maciej Dybowski, Bożena Popowska, Ewa Kręcichwost-Durchowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze może wydać dwie odrębne decyzje dotyczące odwołań od jednej decyzji organu pierwszej instancji w sprawie warunków zabudowy, a jeśli tak, czy takie rozstrzygnięcia są wadliwe?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpoznając odwołania od jednej decyzji organu pierwszej instancji, powinno wydać jedno, łączne rozstrzygnięcie. Wydanie dwóch odrębnych decyzji w tej samej sprawie, dotyczących tych samych odwołań, stanowi rażące naruszenie prawa i skutkuje nieważnością obu decyzji, ponieważ jedna z nich musi dotyczyć sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę M. W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w P., które uchyliły decyzję Prezydenta Miasta P. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych. SKO wydało dwie odrębne decyzje, każda po rozpoznaniu odwołania różnych stron postępowania (R. R. i Stowarzyszenia Miłośników Parku C. oraz A. i J. M.). Skarżąca zarzuciła SKO naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym wydanie dwóch odrębnych decyzji zamiast jednej.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność obu zaskarżonych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2009 r. oraz orzekł, że nie podlegają one wykonaniu. Zasądził od SKO na rzecz M. W. koszty postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] wydanej po rozpoznaniu odwołania R. R. oraz Stowarzyszenia Miłośników Parku C. w przedmiocie warunków zabudowy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] wydanej po rozpoznaniu odwołania R. R. oraz Stowarzyszenia Miłośników Parku C. 2. stwierdza nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] wydanej po rozpoznaniu odwołania A. i J. M., 3. stwierdza ze wyżej wskazane decyzje nie podlegają wykonaniu, 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz M. W. kwotę 757,00 (siedemset pięćdziesiąt siedem 00/100) zł tytułem kosztów postępowania sądowego. /-/ E. Kręcichwost - Durchowska /-/ M. Dybowski /-/ B. Popowska Decyzją z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] Prezydent Miasta P.po rozpoznaniu wniosku M. W. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej przewidzianej do realizacji na działkach nr [...] i [...] ark. [...] obręb W. przy ul. [...] [...] w P.. Odwołanie od powyższej decyzji wniosło Stowarzyszenie Miłośników Parku C., R. R. jak również A. i J. M.. Po rozpoznaniu odwołania R. R. oraz Stowarzyszenia Miłośników Parku C. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...] uchyliło zaskarżona decyzję oraz przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Po rozpoznaniu odwołania A. i J. M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...] uchyliło zaskarżona decyzję oraz przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu obu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż postępowanie o ustalenie warunków zabudowy prowadzi się dokonując w pierwszym rzędzie oceny zawartości wniosku, w tym przypadku zastrzeżenia organu odwoławczego budzi w pierwszym rzędzie treść wniosku, która rozmija się z treścią osnowy zaskarżonej decyzji. We wniosku bowiem inwestorka zwraca się o możliwość budowy budynku mieszkalnego dwurodzinnego w zabudowie bliźniaczej zaś decyzja dotyczy budowy dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej. W ocenie organu odwoławczego zatem występuje niezgodność pomiędzy treścią wniosku a treścią zaskarżonej decyzji. Organ wskazał także, iż określone w decyzji warunki urbanistyczno - architektoniczne dla planowanej inwestycji nie nawiązują do istniejącej zabudowy ulicy [...]. Strona ulicy, po której znajdują się działki wnioskodawcy zabudowana jest budynkami jednorodzinnymi w zabudowie bliźniaczej, strona przeciwna zaś zabudowana jest budynkami jednorodzinnymi w zabudowie szeregowej ( atrialnej), różniącą się w sposób zasadniczy od zabudowy po stronie działek wnioskodawcy. Zdaniem organu dla oceny sposobu zabudowy obydwu działek wystarczyła analiza zabudowy znajdującej się na działkach sąsiednich tj. pod numerami [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] - wygląd zabudowy działek sąsiednich ilustrują zdjęcia stanowiące załączniki nr 1 i 2 do niniejszej decyzji. W przedłożonych analizach szerokość i wysokość elewacji frontowych określona jest jako - "około", co nie powinno mieć miejsca bowiem te parametry należy ustalić szczegółowo. Ma to znaczenie zwłaszcza przy mierzeniu wysokości budynku, która określana jest w miejscu wejścia do głównego budynku. Organ wskazał ponadto, iż na zdjęciach stanowiących załącznik nr 1 do decyzji widać wyraźnie, iż budynki pod numerem [...] i [...] są jednakowej wysokości - nie licząc minimalnej różnicy wynikającej z pochyłości terenu, tymczasem w analizie podano, iż budynek pod nr [...] ma wysokość około 9,0 metrów, zaś pod nr [...] około 8,0 metrów. Taki sam przypadek dotyczy budynków pod numerem [...] i [...], na zdjęciach stanowiących załącznik nr 2 do decyzji widać wyraźnie, iż budynek nr [...] jest niższy w części o jedną kondygnację w stosunku do budynku pod nr [...], w analizie podano, że oba budynki są równej wysokości po około 6,5 metra. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2009 r., nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła M. W. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. - art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), oraz art. 8 Kpa poprzez uchylenie zgodnej z prawem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z uwagi na rzekomą niezgodność pomiędzy jej treścią a złożonym przez Skarżącą wnioskiem; - art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 3 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003 r., Nr 164, poz. 1588) poprzez przyjęcie, iż określone w decyzji warunki urbanistyczno- architektoniczne nie nawiązują do istniejącej zabudowy ulicy [...] oraz przyjęcie rażąco naruszającego prawo stanowiska, iż dla ustalenia wnioskowanej zabudowy wystarczy analiza zabudowy na siedmiu z trzydziestu dwóch zlokalizowanych w obszarze analizowanym nieruchomości; - art. 52 ust. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż złożony przez Skarżącą wniosek był niekompletny; - art. 60 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie, iż nie zostało wykazane aby projekt decyzji o warunkach zabudowy sporządziła osoba posiadająca uprawnienia urbanistyczne, Ponadto skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. - Art. 7 oraz 77 § 1 Kpa w zw. z art 81 i. z art. 10 § 1 Kpa, poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na materiale dowodowym (materiał fotograficzny), z którym Skarżąca przed wydaniem decyzji nie mogła się zapoznać, gdyż wbrew dyspozycji art. 10 § 1 Kpa nie została zawiadomiona o takiej możliwości i który, wbrew treści zaskarżonej decyzji nie został Skarżącej doręczony w postaci załącznika do niej; - art. 6, 7, 8, 11 i 107 § 3 Kpa poprzez oparcie decyzji na pozaprawnych przesłankach w postaci subiektywnego przekonania organu II instancji co do rzekomej niezrozumiałości zapisów decyzji w stosunku do jej załącznika graficznego. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] marca 2010 r. uczestnik postępowania R. R. wniósł o oddalenie skargi wskazując, iż zarzuty podniesione w skardze są bezzasadne. Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. uczestniczy postępowania A. i J. M. wnieśli o oddalenie skargi wskazując, iż wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji kasatoryjnej konieczne w celu usunięcia z obiegu prawnego decyzji wadliwej merytorycznie jak i formalnie. Na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2010 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę. Pełnomocnik Stowarzyszenia Miłośników Parku C. podtrzymał zarzuty wniesione przez pozostałych uczestników postępowania i organ nadto chciałaby podkreślić na sprzeczności jakie zachodzą między treścią decyzji I instancji, a załącznikiem o czym mowa w pozostałych pismach. Pełnomocnik uczestników wniósł jak w odpowiedzi na skargę i w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2010 r. Pełnomocnik uczestnika R. R. podtrzymał stanowisko zawarte we wszystkich swoich pismach w tym przed organami administracyjnymi, a także jak w piśmie z dnia [...] marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd zobowiązany jest do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie decyzje organu drugiej instancji dotknięte są wadą nieważności i z tego względu nie mogą ostać się w obrocie prawnym. Zgodnie z art. 138 Kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze ( § 1). Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (§ 2). Zdaniem składu orzekającego, użyty przez ustawodawcę zwrot "wydaje decyzję" oznacza, że w przypadku wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji przez dwie lub więcej stron postępowania administracyjnego, obowiązkiem organu jest ich łączne rozpoznanie w jednym terminie i wydanie w ich przedmiocie jednego rozstrzygnięcia. Co więcej, w sytuacji, gdy w postępowaniu występuje więcej niż jedna strona, organ odwoławczy powinien wstrzymać się z wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia, co do istoty sprawy dopóki wszystkim stronom postępowania nie upłynie termin do złożenia środka odwoławczego od rozstrzygnięcia organu I instancji. W tym miejscu wskazać należy, iż wniesienie kilku odwołań, w sytuacji, złożenia kilku środków zaskarżenia, nie skutkuje wydaniem tylu decyzji, ile odwołań pochodzących od poszczególnych stron danego postępowania zostanie wniesionych. Wręcz przeciwnie, niezależnie od ilości wniesionych odwołań przez uprawnione do tego osoby, rozpatrywane są one łącznie i wydawana jest jedna decyzja organu odwoławczego. W wyroku z dnia 1 kwietnia 2005 r., OSK 1230/04 (Lex nr 176134) Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, iż wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji przez dwie lub więcej stron postępowania administracyjnego nakłada na organ odwoławczy obowiązek ich łącznego rozpatrzenia w jednym terminie. Niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań stron skutkuje tym, że decyzja taka dotknięta jest wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa (jako wydanej bez podstawy prawnej). Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela powyższy pogląd. W niniejszej sprawie zostało wszczęte jedno postępowanie z wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zakończyło się ono wydaniem jednej decyzji. Ten stan rzeczy zdeterminował postępowanie odwoławcze, które jak już powiedziano, winno być zakończone wydaniem jednej decyzji. W niniejszej sprawie obie decyzje organu odwoławczego zostały wydane po rozpoznaniu środków zaskarżenia, co prawda pochodzących od różnych stron postępowania ale dotyczących jednego rozstrzygnięcia tj. decyzji Prezydent Miasta P. dnia [...] maja 2009 r., nr [...]. Zatem w obrocie prawnym funkcjonują dwie decyzje zawierające rozstrzygnięcie w jednej i tej samej sprawie. Zatem co najmniej jedna z nich jest dotknięta wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3, tzn. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Dla potrzeb wskazania, która z decyzji jest dotknięta tą wadą konieczne jest ustalenie, która z nich jest pierwszą decyzją ostateczną w sprawie. Ponieważ obie decyzje zostały wydane w tym samym dniu , ustalenia powyższej okoliczności jest niemożliwe. Z powyższych względów zachodziła konieczność stwierdzenia nieważności obu decyzji. Stwierdzenie nieważności wskazanych w sentencji decyzji ze względów wyżej podanych, powoduje przedwczesność dokonania przez Sąd oceny zaskarżonych decyzji w jego prawno materialnym zakresie. Na marginesie Sąd zauważa, iż w aktach administracyjnych brak jest dokumentów wskazujących na wypełnienie przez organ odwoławczy obowiązku wynikającego z art. 10 Kpa. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z akt niniejszej sprawy w żadnym stopniu nie wynika czy strony zostały zawiadomione o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów w sprawie, co wskazuje, iż organ powyższemu obowiązkowi uchybił. Ponadto zauważyć należy, iż niezrozumiałe jest w niniejszej sprawie doręczania przez organ odwoławczy decyzji wyłącznie stronie, która wniosła dane odwołanie. Jak wynika z akt niniejszej sprawy organ odwoławczy decyzję wydaną po rozpoznaniu odwołania A. i J. M. doręczył wyłącznie A. i J. M. oraz Prezydentowi Miasta. Natomiast decyzja wydana po rozpoznaniu odwołania R. R. oraz Stowarzyszenia Miłośników Parku C. została doręczona wyłącznie M. W., pełnomocnikowi R. R., Stowarzyszeniu Miłośników Parku C.. Natomiast przedmiotowe decyzji nie zostały doręczone innym stroną postępowania, które brały udział w przedmiotowym postępowaniu. W szczególności wskazać należy, iż uczestnikiem postępowania o ustalenia warunków zabudowy byli J. B. oraz M. B., którym przysługiwał przymiot strony z uwagi na fakt, iż są właścicielami działki, której dotyczy decyzja o warunkach zabudowy. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy. Rozpoznając sprawę ponownie organ mając na uwadze poczynione w niniejszym uzasadnieniu zastrzeżenia co do prowadzonego postępowania rozpozna wszystkie odwołania wniesione przez strony i wyda w tym zakresie jedną decyzję doręczając ją wszystkim stronom postępowania. /-/ B. Popowska /-/ M. Dybowski /-/ E. Kręcichwost-Durchowska jh

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło