IV SA/Gl 739/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miejskiej w Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania Prezydenta Miasta Z. do przedstawienia Radzie Miejskiej w Z. projektu udzielenia pomocy finansowej dla przedsiębiorstwa 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2) określa, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana. Rada Miejska w Z. uchwałą z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) zobowiązała Prezydenta Miasta Z. do przedstawienia Radzie Miejskiej w Z. projektu udzielenia pomocy finansowej dla nowego przedsiębiorstwa – A w Z. Wojewoda [...] skargą z dnia [...] r. wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem Rady Miejskiej w Z. wystąpił o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionej uchwały jako niezgodnej z art. 7 Konstytucji RP. W motywach skargi wskazał, że podstawą kwestionowanej uchwały jest art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przepis ten jest przepisem prawa ustrojowego, ogólną kolizyjną normą kompetencyjną, która nie może stanowić podstawy prawnej do wkraczania zarówno w sferę ustawowych kompetencji organów państwowych, jak również w sferę praw osób prywatnych, ani w formie aktu prawa miejscowego, ani w drodze innego aktu indywidualnego. Tym samym przepis ten nie jest samodzielną podstawą prawną do działania rady gminy, bowiem jest ona zobowiązana do działania na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Zdaniem organu nadzoru na dzień podjęcia przedmiotowej uchwały nie istniał przepis prawa, który zawierałby upoważnienie dla organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do podjęcia uchwały w przedmiotowej materii, co oznacza, że uchwała ta podjęta została bez podstawy prawnej. Nadto Rada Miejska w Z. przedmiotową uchwałą uregulowała sprawy nie leżące w jej ustawowych kompetencjach, a tym samym naruszyła przewidzianą w art. 7 Konstytucji RP zasadę legalizmu. Zasada ta sprowadza się do tego, że organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to, że organom jednostek samorządu terytorialnego wolno jedynie to na co zezwalają przepisy prawa i mogą działać tylko tam i o tyle, o ile prawo je do tego upoważnia. Ponadto zdaniem organu nadzoru organ administracji podejmuje działanie w sprawie, co do której przepis prawa wyraźnie lub pośrednio nie wskazuje jego właściwości, działanie takie stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady legalizmu. W konkluzji swoich rozważań Wojewoda [...] stwierdził, że w przedmiotowej sprawie na dzień podjęcia uchwały, żaden powszechnie obowiązujący akt prawny nie upoważniał rady gminy do podjęcia takiej uchwały. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Z. uznał wniesioną skargę za zasadną i wystąpił o uwzględnienie wniesionej skargi, podzielając argumentację zamieszczoną w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny stosownie do postanowień art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Kontrola ta przeprowadzana jest pod względem legalności, a zatem w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części, albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W pierwszej kolejności przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że Wojewoda [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w trybie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przepis ten nie zawiera żadnych ograniczeń dotyczących zakresu przedmiotowego zaskarżania uchwał podejmowanych przez organy jednostek samorządu terytorialnego ( zob. postanowienie NSA z dnia 5 grudnia 2005 r. sygn. akt OSK 1221/05), a tym samym organ nadzoru był uprawniony do wniesienia przedmiotowej skargi, a sąd administracyjny jest zobligowany do jej rozpatrzenia. Zaskarżoną uchwałę Rada Miasta Z. podjęła na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zatem na podstawie przepisu, który zawiera generalne upoważnienie dla tego organu do podejmowania uchwał we wszystkich sprawach pozostających w zakresie działania gminy o ile nie zostały przekazane do kompetencji innego organu. Podzielić należy stanowisko wyrażone przez Wojewodę [...] we wniesionej skardze, że przepis ten nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej do działania przez radę gminy. Stanowisko organu nadzoru znajduje umocowanie w orzecznictwie sądów administracyjnych, a przykładem tego jest wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 stycznia 2009 r. sygn. akt III SA/Łd 564/08, które podziela skład orzekający w niniejszej sprawie. Przywołany przepis pełni inną funkcję, a mianowicie umożliwia wskazanie organu gminy uprawnionego do podjęcia działania w określonej sytuacji faktycznej w przypadku, kiedy przepis prawa nie precyzuje w sposób jednoznaczny, który z organów gminy jest uprawniony do podejmowania działania. W świetle powyższego rozważyć przyjdzie czy przepisy prawa powszechnie obowiązującego zawierają unormowanie zawierające podstawę dla organu gminy do podjęcia rozstrzygnięcia o takim charakterze, jak miało to miejsce w zaskarżonej uchwale. Wojewoda [...] w skardze podniósł, że w przepisach powszechnie obowiązujących brak jest przepisu, który upoważniałby organ gminy do podjęcia tego typu rozstrzygnięcia. Podnieść należy, że wypowiadający się w imieniu Miasta Z. nie wskazali przepisu zawierającego taką podstawę. Z tego też powodu Sąd zobligowany był do przeprowadzenia analizy unormowań prawnych z urzędu i doszedł do analogicznego stanowiska, iż obowiązujące przepisy nie zawierają podstawy prawnej dla podjęcia rozstrzygnięcia mocą którego rada gminy uprawniona byłaby do zobowiązania organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego do sporządzenia i przedłożenia organowi stanowiącemu i kontrolnemu projektu udzielenia pomocy finansowej dla przedsiębiorstwa funkcjonującego na terenie danej gminy. Skoro brak jest przepisu prawa materialnego, który stanowiłby podstawę do wydania przez radę gminy uchwały, tym samym nastąpiło naruszenie konstytucyjnej zasady legalizmu. Powyższe ustalenie oznacza, że przedmiotowa uchwała wydana została bez podstawy prawnej, a tym samym skarga Wojewody [...] była zasadna, a podniesiona w niej argumentacja zasługuje na uwzględnienie. Z uwagi na fakt, iż od dnia podjęcia zaskarżonej uchwały nie minął rok czasu, a wyczerpane zostały przesłanki stwierdzenia jej nieważności, zatem po myśli art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym oraz art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji. Po myśli art. 152 wyżej wymienionej ustawy Sąd określił, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana. su.