I SA/Wa 28/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędzia WSA Maria Tarnowska Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi T.P. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie powołania dodatkowych recenzentów oddala skargę. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, po rozpatrzeniu odwołania T.P., decyzją z dnia [...] września 2009 r., nr [...] utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. odmawiającą powołania dwóch dodatkowych recenzentów przewodu doktorskiego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] uchwałą z dnia [...] kwietnia 2009 r. odmówiła powołania dwóch dodatkowych recenzentów przewodu doktorskiego, wszczętego na wniosek T.P. Od powyższej uchwały T.P. złożył odwołanie, które Rada Wydziału [...] zaopiniowała negatywnie. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] września 2009 r., nr [...] utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że odwołanie doktoranta skierowane zostało do Sekcji Nauk Humanistycznych i Społecznych, która w głosowaniu tajnym, uznała zasadność decyzji Rady i głosowała przeciw przyjęciu odwołania (za przyjęciem odwołania O głosów, przeciw 25 głosów, wstrzymujących się O głosów). Prezydium Centralnej Komisji w głosowaniu tajnym podzieliło stanowisko Sekcji i głosowało przeciw przyjęciu odwołania (za przyjęciem odwołania O głosów, przeciw 11 głosów, wstrzymujących się O głosów). Zdaniem Centralnej Komisji rada wydziału może, lecz nie musi, powoływać dodatkowych recenzentów w przewodzie doktorskim. Jest to jej uprawnienie dyskrecjonalne. Rada ustosunkowała się do odwołania merytorycznie, wskazując na dwie jednoznacznie negatywne recenzje rozprawy doktorskiej. W opinii w sprawie odwołania Rada powołała się na to, że wyraża zgodę na powołanie dodatkowego recenzenta w wypadku wystąpienia wyraźnych rozbieżności i przeciwstawnej oceny zawartej w dwóch powołanych w normalnym trybie recenzjach. W wypadku pracy doktorskiej mgr. T.P. nie ma takiej sytuacji. Rada nie widzi powodów do podważenia wartości merytorycznej, rzetelności i uczciwości obu recenzji. Centralna Komisja zauważyła, że z formalnego punktu widzenia występowanie o ewentualne powołanie dodatkowego recenzenta nie jest uprawnieniem doktoranta, lecz rady wydziału. Od decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] września 2009 r. T.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się: 1) uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] jako niezgodnych z prawem i uznaniowych; 2) powołania przez Radę Wydziału [...] Uniwersytetu [...] dwóch dodatkowych recenzentów w przewodzie doktorskim. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w styczniu 2009 r. otrzymał dwie recenzje swojej pracy doktorskiej niedopuszczające pracę do dalszych etapów przewodu doktorskiego. W recenzji doc. dr hab. A.N. znalazła się nieuzasadniona insynuacja braku uczciwości naukowej autora pracy doktorskiej, a w recenzji dr hab. T.W. pojawia się nieuzasadniony zarzut analizowania tekstu w pracy doktorskiej, którego to tekstu i jego analizy nie ma obecnych w pracy doktorskiej. Skarżący podał, że w związku z zauważonymi błędami w recenzjach pracy zwrócił się w dniu 13 marca 2009 r. do Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z prośbą o wyznaczenie dwóch dodatkowych recenzentów swojej pracy. W dniu 23 kwietnia 2009 r. skarżący otrzymał odpowiedź, że Rada Wydziału U [...] w dniu [...] kwietnia podjęła uchwałę o niepowoływaniu dwóch dodatkowych recenzentów rozprawy doktorskiej bez uzasadnienia. W dniu 21 maja skarżący odwołał się do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów od uchwały Rady z [...] kwietnia 2009, wskazując na brak uzasadnienia faktycznego i prawnego. Centralna Komisja w decyzji z [...] września 2009 r. utrzymała uchwałę Rady Wydziału w mocy, uzasadniając to tzw. "uprawnieniem dyskrecjonalnym" Rady do podjęcia tej uchwały. W rozmowie telefonicznej przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2009 z prof. dr hab. Z. G., prodziekanem Wydziału [...] U [...] skarżący dowiedział się o tym, że Rada Wydziału w dniu [...] czerwca 2009 r. podjęła kolejną uchwałę w stosunku do jego odwołania skierowanego do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów i uznała to odwołanie za bezzasadne, podając jako przyczynę tzw. "zwyczaj akademicki". Skarżący zarzucił zaskarżonej uchwale to, że została wydana bez uzasadnienia faktycznego i prawnego. Jego zdaniem decyzja Centralnej Komisji nie zawiera zaś uzasadnienia prawnego, lecz wyłącznie powołuje się na "uprawnienie dyskrecjonalne" Rady Wydziału i "zasadę" powoływania dodatkowego recenzenta o charakterze uznaniowym oraz "zwyczaj akademicki" . Skarżący zauważył, że Rada Wydziału U [...] w dniu [...] czerwca 2009 podjęła kolejną uchwałę w tej samej sprawie, która toczyła się przed organem odwoławczym. W jego ocenie, argumentem przemawiającym za wnioskiem o powołanie dwóch dodatkowych recenzentów jest to, że art. 20 ust. 5 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym z dnia 14 marca 2003 r. mówi o powoływaniu co najmniej dwóch recenzentów w przewodzie doktorskim. Brak szczegółowych przepisów pozwala natomiast sądzić, że jakiekolwiek zastrzeżenia i wątpliwości związane ze sprawiedliwą oceną merytoryczną pracy doktorskiej powinny być rozstrzygane na jej korzyść, w ten sposób, aby mogła być ona oceniona przez innych bezstronnych recenzentów. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów Naukowych wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ podniósł, że przepis art. 20 ust. 5 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595) stanowi, że w przewodach doktorskich powołuje się co najmniej dwóch recenzentów. Oznacza to, że Rada Wydziału może, lecz nie musi, powoływać dodatkowego trzeciego czy czwartego recenzenta w przewodzie doktorskim. Jest to jej uprawnienie własne, a jego realizacja nie jest uzależniona od wniosku innych osób (np. promotora, czy samego doktoranta, czy podmiotów trzecich). Centralna Komisja wskazała, że Rada Wydziału ustosunkowała się do odwołania merytorycznie, wskazując na dwie jednoznacznie negatywne recenzje rozprawy doktorskiej. W opinii w sprawie odwołania Rada powołała się na zasadę, że wyraża zgodę na powołanie dodatkowego recenzenta w wypadku wystąpienia wyraźnych rozbieżności i przeciwstawnej oceny zawartej w dwóch powołanych w normalnym trybie recenzjach. W ocenie organu w wypadku pracy doktorskiej T.P. nie ma takiej sytuacji. Z formalno-prawnego punktu widzenia występowanie o ewentualne powołanie dodatkowego recenzenta nie jest uprawnieniem doktoranta, lecz Rady Wydziału. W tej sytuacji postępowanie Rady Wydziału było merytorycznie i formalnie poprawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Z przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej Ppsa wynika zaś, że Sąd uwzględnia skargę na decyzję jeżeli stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego); 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 4) nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kpa lub w innych przepisach; 5) wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kpa lub w innych przepisach. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] września 2009 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. przez pryzmat wskazanego wyżej przepisu Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa stanowiących podstawę do wznowienia postępowania o nadanie stopnia naukowego doktora, czy stwierdzenia nieważności kwestionowanej w niniejszym postępowaniu uchwały bądź decyzji, ani takich, które miały by jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Rację należy przyznać Centralnej Komisji, że przepis art. 20 ust. 5 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym – zwanej dalej ustawą - nakłada na radę właściwej jednostki organizacyjnej uczelni obowiązek powołania w przewodzie doktorskim co najmniej dwóch recenzentów, w tym nie więcej niż jednego zatrudnionego w tej samej uczelni lub w innej placówce naukowej, której pracownikiem jest osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora, albo będącego członkiem rady jednostki organizacyjnej przeprowadzającej przewód. Zgodzić należy się też z organem, że przepisy powołanej wyżej ustawy nie dają osobie ubiegającej się o nadanie stopnia naukowego, czy promotorowi rozprawy doktorskiej uprawnienia do domagania się powołania dodatkowych recenzentów w przewodzie doktorskim prowadzonym przez radę wydziału właściwej uczelni. Z przepisu § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. Nr 15, poz. 128 ze zm.) wynika jedynie, że dodatkowe recenzje – ale pochodzące od tych samych recenzentów – organ ma obowiązek uzyskać wówczas, gdy rozprawa doktorska została uzupełniona lub poprawiona, zgodnie z wnioskami o jej uzupełnienie lub poprawienie zawartymi w pierwotnych recenzjach. W innych przypadkach powołanie przez radę więcej niż dwóch recenzentów nie jest obowiązkowe i zależy od uznania tego organu. Wobec tego słuszne jest stanowisko Centralnej Komisji, że - za wyjątkiem przypadku poprawienia i uzupełnienia rozprawy doktorskiej - rada właściwej jednostki organizacyjnej swobodnie decyduje o tym ilu recenzentów powoła w przewodzie doktorskim. Jedyny warunek jaki stawia przepis prawa - art. 20 ust. 5 ustawy, to powołanie minimum dwóch recenzentów, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Nie można zatem zarzucić Radzie Wydziału [...] U [...] naruszenia prawa, skoro organ zastosował się do treści przepisu art. 20 ust. 5 ustawy i w sposób racjonalny wyjaśnił w podjętej uchwale z dnia [...] kwietnia 2009 r., w jakich przypadkach powołuje dodatkowych recenzentów (przedłożenie przez recenzentów dwóch sprzecznych opinii, przedłożenie w przewodzie doktorskim rozprawy o interdyscyplinarnym charakterze). Uszło uwadze skarżącego, że w postępowaniu o nadanie stopnia naukowego doktora udział doktoranta jest ograniczony jedynie do składania środków prawnych (wniosku o wszczęcie przewodu doktorskiego, odwołania o odmownych uchwał podejmowanych w przewodzie doktorskim, skargi do sądu administracyjnego na decyzję Centralnej Komisji). Przepisy ustawy o stopniach i tytule naukowym nie przewidują bowiem udziału doktoranta w posiedzeniach rady wydziału uczelni, czy organów Centralnej Komisji, na których podejmowane są uchwały w przewodzie doktorskim, ani w innych czynnościach podejmowanych przez te organy. Osoba ubiegająca się o nadanie stopnia naukowego doktora nie ma więc możliwości toczenia sporu z recenzentami przewodu doktorskiego odnośnie tego, czy przedłożona rozprawa doktorska stanowi oryginalne dzieło naukowe i czy wykazuje odpowiedni poziom ogólnej wiedzy teoretycznej kandydata w danej dziedzinie naukowej oraz umiejętność samodzielnego prowadzenia przez niego pracy naukowej (art. 13 ust. 1 ustawy). Procedura nadania stopnia naukowego doktora ma charakter specyficzny, ekspercki, ponieważ w tym postępowaniu na posiedzeniach rady wydziału i Centralnej Komisji (której postępowanie ma charakter niejawny -§ 23 statutu CK) doktoranta reprezentuje promotor rozprawy doktorskiej, a uchwały tych organów podejmowane są w głosowaniu tajnym (stąd ich ograniczone, co do treści, uzasadnienie). Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Nie można się zgodzić ze skarżącym, że uchwała Rady Wydziału nie zawiera uzasadnienia faktycznego. W pkt II. ppkt 4 tej uchwały opisany został przebieg dyskusji członków Rady i promotora rozprawy doktorskiej nad wnioskiem T.P. o powołanie dodatkowych recenzentów. Z uzasadnienia kwestionowanej uchwały wynika, że osoby biorące udział w posiedzeniu Rady Wydziału rozważały możliwość powołania dodatkowych recenzentów. Uznano jednak, że pracy skarżącego nie mogą opiniować dodatkowi recenzenci, ponieważ rozprawa nie ma charakteru interdyscyplinarnego lecz interpretacyjny i historycznoliteracki, a dwie wydane w sprawie recenzje są jednoznacznie negatywne. Nie można pominąć i tego, że promotor rozprawy prof. dr hab. A.M. podczas posiedzenia Rady Wydziału stwierdził, że błędem z jego strony było przyjęcie pracy, co do której od początku miał wątpliwości. Faktem natomiast jest, że w uzasadnieniu rozstrzygnięcia uchwały Rad Wydziału i decyzji Centralnej Komisji nie powołano się na konkretny przepis prawa. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, ponieważ istnieje podstawa prawna do podjęcia uchwały i decyzji w przedmiocie powołania recenzentów (art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy), a organ uczelni zastosował się do treści przepisu art. 20 ust. 5 ustawy, ponieważ powołał dwóch recenzentów w osobach dr hab. T.W. i doc. dr hab. A.N. Rację ma również skarżący, że uzasadnienie faktyczne zawarte w zaskarżonej decyzji nie jest obszerne. Uzasadnienie to zawiera jednak zwięzłą analizę stanu sprawy od momentu wniesienia przez skarżącego odwołania oraz stanowisko Komisji o poprawności merytorycznej i formalnej uchwały Rady Wydziału. Dla sprawy nie ma natomiast znaczenia to, że Rada Wydziału w dniu [...] czerwca 2009 r. podjęła uchwałę w sprawie T.P. Nie można się zgodzić ze skarżącym, że wskazana wyżej uchwała została podjęta w tym samym przedmiocie. Sąd zwraca uwagę, że uchwała z dnia [...] kwietnia 2009 r. dotyczyła odmowy powołania dodatkowych recenzentów, zaś uchwała z dnia [...] czerwca 2009 r. odmowy poparcia odwołania T.P. od uchwały z dnia [...] kwietnia 2009 r. Sąd nie mógł uwzględnić zawartego w piśmie z dnia 25 marca 2010 r. wniosku skarżącego o zwrot kosztów postępowania sądowego, ponieważ zwrot kosztów procesu przysługuje skarżącemu w razie uwzględnienia jego skargi (art. 200 Ppsa). Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 Ppsa orzekł, jak w sentencji.