II SA/Wr 51/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus Sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) Protokolant Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2010r. sprawy ze skargi J. i T. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 12 listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych celem doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem 1. uchyla decyzję I i II instancji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Pismem z dnia 17 grudnia 2009 r. skarżący J. i T. L. zastępowani przez pełnomocnika adw. M. A. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 listopada 2009 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia 22 września 2009 r. nr [...] nakładającą na T. S. - inwestora robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania budynku garażu przy ul. G.R. [...] we W., obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w terminie 90 dni, od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna, celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Z przekazanych Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę akt wynika, że pismem z dnia 19 września 2006 r. J .i T. L. zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o podjęcie działań mających na celu doprowadzenie znajdującego się na działce przy ul. G.R. [...] garażu do stanu zgodnego z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. W przesłanym piśmie J .i T. L. wyjaśnili, że w roku 1997 wyrazili zgodę na wybudowanie przez T. S. zam. przy ul. G.R. [...] garażu zlokalizowanego na granicy ich działki leżącej przy ul. G.R.[...]. W oparciu o udzieloną zgodę została wydana decyzja Prezydenta W. z dnia 31 października 1997 r. nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i następnie udzielone decyzją Prezydenta W. z dnia 30 grudnia 1997 r. nr [...] pozwolenie na budowę. W dalszej części autorzy pisma wskazali, że po ukończeniu inwestycji z uwagi na wymiary obiektu (11,00 x 10,00 x 6,00m.) oraz podjęcie działalności gospodarczej (warsztat naprawy samochodów) przez T. S. w tymże obiekcie w dniu 6 września 2000 r. złożyli zawiadomienie do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego o użytkowaniu obiektu niezgodnie z przeznaczeniem podkreślając, że pierwotnie wyrażali zgodę na budowę garażu a nie warsztatu samochodowego. J .i T. L. podnieśli, że obecnie w efekcie prowadzonych prac, polegających na ocieplaniu całego budynku, wybudowaniu przewodu kominowego, powstaniu dodatkowych otworów okiennych oraz przebudowie wnętrza, w ich ocenie, zachodzi podejrzenie adaptacji całego obiektu lub jego części na cele mieszkalne. Jednocześnie J .i T. L. sprzeciwili się umieszczeniu okien w ścianie budynku położonej na granicy ich działki, co jest naruszeniem Prawa budowlanego. W związku z interwencją z dnia 19 września 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie sposobu prowadzenia robót budowlanych w budynku gospodarczym przy ul. G. - R. nr [...] we W., a następnie w dniu 14 listopada 2006 r. przeprowadził dowód z oględzin. Na tej podstawie przyjął, że na działce nr[...] zlokalizowany jest garaż dwustanowiskowy, zadaszony dachem stropowym, dwupołaciowym. Na poziom nie użytkowanego poddasza prowadzą schody wewnętrzne. Obiekt wyposażony jest w podnośnik śrubowy, szlifierkę, sprężarkę, prasę stoły warsztatowe oraz części samochodowe. Protokolarnie odnotowano, że pomieszczenia są wentylowane, doświetlone otworami okiennymi w ścianach bocznych. Na poddaszu wykonano dwa okna połaciowe, a w ścianie szczytowej od strony posesji nr[...] wykonano dwa otwory okienne. W pomieszczeniu garażu zamontowano piecyk na paliwo stałe, podłączony do przewodu kominowego. Garaż składa się z pomieszczenia głównego i pomocniczego, nie pełni funkcji mieszkalnych. Organ nadzoru budowlanego w oparciu o wyjaśnienia udzielone podczas oględzin przez inwestora ustalił, że garaż użytkowany jest jako warsztat samochodowy od 2001 r., a owa działalność została zgłoszona do Urzędu Miejskiego W., Wydział Architektury, Budownictwa i Gospodarki Przestrzennej. Natomiast w roku 2006 wykonano w zadaszeniu okna połaciowe, wymurowano komin, a w ścianie szczytowej zamontowano okna. W zakres materiału dowodowego organ nadzoru budowlanego włączył decyzję Prezydenta W. z dnia 30 grudnia 1997 r., którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono T.S. pozwolenia na budowę garażu na dwa stanowiska; zaświadczenie Wydziału Architektury, Budownictwa i Gospodarki Przestrzennej Urzędu Miejskiego W. nr [...] z dnia 28 lutego 2001 r. o przyjęciu bez zastrzeżeń zawiadomienia o zakończeniu budowy. Na podstawie wypisu i wyrysuj z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ nadzoru budowlanego przyjął, że dokonana zmiana sposobu użytkowania garażu na warsztat samochodowy jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W tak zakreślonym stanie faktycznym sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. W. decyzją z dnia 1 października 2007 r. nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. nr 156, poz. 1118 z 2006 z zm.) nakazał T.S. - inwestorowi samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową i zmianą sposobu użytkowania dwustanowiskowego garażu przy ul. G. – R. nr[...] we W., wykonanie określonych czynności polegających na: 1) zamurowaniu otworów okiennych w ścianie usytuowanej na granicy z działkami sąsiednimi (ul. G. -R. nr [...] i ul. S. nr [...]), naruszających przepisy § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, oraz 2) wydzieleniu ścianami działowymi pomieszczenia kotłowni z przestrzeni przyziemia budynku jako doprowadzenie wykonanych robót do zgodności z przepisem § 136 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, - z wykonaniem wentylacji tego pomieszczenia, zgodnie z § 147 ust. 2 ww. rozporządzenia. Powyższa decyzja, w wyniku sporządzonego przez J. i T. L. odwołania, została uchylona w całości decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 marca 2008 r. nr [...]. W uzasadnieniu podjętej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzji wskazano na nieprecyzyjnie określenie przedmiotu postępowania w budynku gospodarczym przy ul. G. — R. nr [...] w kontekście podjętego rozstrzygnięcia tj. samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową i zmianą sposobu użytkowania. Ponadto, zwrócono uwagę na nieścisłości powstałe na gruncie ustaleń dotyczących faktycznie wykonanych robót. Dodatkowo analizując materiał dowodowy sprawy, organ odwoławczy powziął wątpliwości dotyczące sposobu prowadzenia postępowania w zakresie zmiany sposobu użytkowania - a raczej jego braku, bowiem organ szczebla powiatowego nie wyjaśnił tej kwestii, nie odniósł się do dołączonych do akt sprawy wniosków inwestora z 2001 r. kierowanych do organu administracji architektoniczno budowlanej, celem uzyskania decyzji w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania garażu na warsztat samochodowy. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, podstawa prawna zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak i przedmiot postępowania nie wskazywały aby przedmiotem zainteresowania organu była samowolna zmiana sposobu użytkowania, czego nie można już odnieść do treści analizowanego rozstrzygnięcia, gdzie wyraźnie wskazuje się na fakt dopuszczenia się przez inwestora samowolnej zmiany sposobu użytkowania. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę na wynikającą z oświadczeń stron postępowania i to zarówno tej inicjującej postępowanie jak i inwestora okoliczność, że zmiana sposobu użytkowania miała miejsce w 2001 r., natomiast samowolna przebudowa w roku 2006 r. - z niniejszego wynika, że zmiana sposobu użytkowania nie była następstwem wykonanych robót budowlanych, co przesądzałoby o odrębności owych postępowań. Po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 5 maja 2008 r. zawiadomił strony o zmianie przedmiotu postępowania ze "sposobu prowadzenia robót budowlanych w budynku gospodarczym przy ul. G. - R. nr [...] we W." na "wykonanie robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania budynku garażu przy ul. G.R. [...] we W.". Następnie, po zawiadomieniu stron postępowania – przeprowadzono dwukrotnie (dnia 31 lipca 2008 r. oraz 5 stycznia 2009 r.) dowód z oględzin. W trakcie oględzin ustalono, że na terenie posesji przy ulicy G.R. [...] znajduje się budynek garażu dwustanowiskowego zadaszony dachem stromym. W obrębie budynku garażu znajdują się schody drewniane prowadzące na poddasze (zabezpieczone balustradą od strony zewnętrznej). Na poziomie poddasza nie ma pomieszczeń mieszkalnych. Pomieszczenie garażu wyposażone jest w podnośnik śrubowy, stoły warsztatowe, sprężarkę, szlifierkę, części samochodowe. Przedmiotowy budynek posiada dwie bramy uchylne, doświetlony jest otworami okiennymi (pomieszczenie garażu jest wentylowane). W pomieszczeniu garażu znajduje się murowany kanał wentylacyjny (komin). Roboty budowlane związane z wymurowaniem komina zostały zakończone. Pomieszczenie główne przedmiotowego garażu posiada 4 otwory okienne, natomiast na poziomie poddasza znajdują się 4 okna połaciowe oraz 2 otwory okienne w ścianie od strony ulicy G.R. [...], jak również 2 otwory okienne w ścianie od strony wjazdu do garażu. W budynku garażu wykonano również pomieszczenie łazienki. W dniu przeprowadzania dowodu z oględzin nie stwierdzono prowadzenia działalności gospodarczej. Pismem z dnia 2 października 2008 r. J .i T. L. złożyli zastrzeżenia do sporządzonego w dniu 31 lipca 2008 r. protokołu oględzin. Strony postępowania zwrócili uwagę na występujące w protokole niezgodności dotyczące komina wentylacyjnego, w którym podaje się, że "roboty związane z wymurowaniem komina zostały zakończone w 2006 r." Jednak znajdujący się w aktach protokół sprawozdawczo-opiniodawczy nr 268252 z 23 kwietnia 2008 r. sporządzony przez pracownika spółdzielni kominiarskiej "F." stwierdza jednoznacznie, że kontrola dotyczy stanu "przed oddaniem do użytku". Tą niezgodność czasową dokumentuje także fakt, że już w 2007 r. okoliczność użytkowania komina była podnoszona w odwołaniu do D. Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego we W.. Ponadto w protokole oględzin z dnia 31 lipca 2008 r. znalazło się stwierdzenie o treści: "w pomieszczeniu garażu znajduje się murowany komin wentylacyjny (komin). Roboty związane z wymurowaniem komina zostały zakończone w 2006 r." Wynika z tego, że ekspertyza spółdzielni kominiarskiej "F." jest niezgodna ze stanem faktycznym, a zatem bezużyteczna. J .i T. L. zwrócili także uwagę, że kontrolą zostały objęte przewody wentylacyjne a nie spalinowe. Potwierdził to (w osobistej rozmowie) w dniu 7 października 2008 r. kierownik Spółdzielni Usług Kominiarskich " F.". Co więcej na podstawie w/w protokołu oraz załączonego do niego szkicu stwierdził, że w kontrolowanym garażu nie ma żadnego przewodu kominowego służącego do odprowadzania spalin. Zdaniem wnoszących zastrzeżenia jest to nieprawda, na dowód czego, powołali decyzję Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego z dnia 1 października 2007 r., w uzasadnieniu w której stwierdza się m.in. "W pomieszczeniu garażu istnieje piecyk na paliwo stałe, włączony do przewodu kominowego". Powołując się na pismo Departamentu Architektury i Rozwoju we W. z dnia 9 czerwca 2008 r., w którym stwierdzono brak jakichkolwiek dokumentów dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku garażu przy ul. gen. G.- R. [...] we W., składający zastrzeżenia negatywnie odnieśli się do potrzeby przeprowadzania "oględzin w związku ze zmianą sposobu użytkowania". Ponadto wnioskodawcy przypomnieli, że Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego we W. w decyzji z dnia 1 października 2007 r. jednoznacznie stwierdził, że zmiana sposobu użytkowania i roboty budowlane związane z przebudową obiektu wymagają odpowiedniego pozwolenia przed rozpoczęciem robót budowlanych. J .i T.a L. ponownie podkreślili, że udzielili pozwolenia jedynie na budowę garażu, a nie warsztatu samochodowego czy jakiegokolwiek innego budynku gospodarczego lub wręcz mieszkalnego. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego, z uwagi na stwierdzone wątpliwości dotyczące jakości wykonanych robót, uznając potrzebę pozyskania materiału dowodowego, na podstawie którego będzie można wyeliminować wątpliwości, co do jakości wykonanych robót, bądź ustalić zakres koniecznych do wykonania robót budowlanych lub inne czynności, w celu doprowadzenia samowolnych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2009 r. nałożył na inwestora - obowiązek sporządzenia i dostarczenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową budynku garażu przy ulicy G.R. [...]. Wykonując nałożony obowiązek, inwestor przedłożył ocenę techniczną robót budowlanych związanych z przebudową budynku garażowo-gospodarczego sporządzoną przez mgr inż. bud. D. M., posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania budową bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno – budowlanej. W przedłożonej ocenie technicznej wskazano, że po przeprowadzeniu wizji oraz po wykonaniu oględzin budynku stwierdzono wykonanie następujących robót budowlanych: a) wykonanie pomieszczenia łazienki w przyziemiu budynku, b) wymurowanie komina wentylacyjnego dwukanałowego, c) wykonanie okien połaciowych oraz pozostałych otworów okiennych na poddaszu i w przyziemiu. Przedłożone opracowanie w punkcie 4 zawiera szczegółowy opis wykonanych robót budowlanych oraz ich wpływ na nośność elementów konstrukcyjnych. W ocenie autora opracowania roboty budowlane obejmujące wykonanie pomieszczenia łazienki w przyziemiu budynku, wymurowanie komina wentylacyjnego dwukanałowego, zamontowanie czterech okien połaciowych (osadzonych pomiędzy krokwiami), wykonanie dwóch otworów okiennych o wymiarach (90 x 90 cm) w ścianie szczytowej na poziomie poddasza oraz dwóch otworów okiennych o wymiarach ( 120 x 150 cm ) w ścianie tylnej w przyziemiu - nie miały wpływu na nośność istniejących elementów konstrukcyjnych. W omawiane opracowaniu w punkcie 5 zawarto ocenę zgodności wykonanych robót z obowiązującymi przepisami oraz zakres robót niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia do zgodności z przepisami. W odniesieniu do pomieszczenia łazienki stwierdzono - brak wentylacji, co stanowi naruszenie § 77 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie -zalecono wykonanie wentylacji poprzez podłączenie do wolnego kanału komina (zgodnie z protokołem kominiarskim oraz rysunkiem nr 2). Komin wentylacyjny wykonano zgodnie z przepisami. Okna połaciowe nie naruszają przepisów § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie -odległość okien w rzucie poziomym od granicy posesji przy ul. S. [...] wynosi ponad 4 m, natomiast pozostałe okna zwrócone są w kierunku istniejącego budynku mieszkalnego inwestora i znajdują się w odległości ponad 8 m. W odniesieniu do okien zewnętrznych w ścianie szczytowej usytuowanej na granicy z posesją przy ulicy G.R. [...] oraz w ścianie usytuowanej w odległości około 1,95 m od granicy z posesją przy ulicy S. [...] - stwierdzono naruszenie § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie -zalecono zamurowanie otworów okiennych pustakami szklanymi (zgodnie z rys. nr 02 i 03). W punkcie 5 zalecono wykonanie zabezpieczenia elementów konstrukcyjnych stropu w łazience oraz wykonanie stropu podwieszonego z płyt GK wodoodpornych na ruszcie systemowym z paroizolacją. W ocenie autora oceny technicznej nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektu, a wykonane prace nie stanowią zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowania budynku. Pismem z dnia 24 sierpnia 2009 r. pełnomocnik J. i T. L. wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu badania przewodów kominowych w obiekcie budowlanym na działce nr[...]. Pełnomocnik stwierdziła, że w świetle zgromadzonej w sprawie dokumentacji zachodzi znacząca sprzeczność w zakresie sposobu wykorzystania przez T. S. przewodów kominowych (wskazując jednocześnie, że obecnie T. S. nie prowadzi działalności gospodarczej i komin nie jest użytkowany). Jeśli jednak był on wykorzystywany, jak stwierdzono w decyzji z dnia 1 października 2007 r., jako komin odprowadzający spaliny z przyłączonego piecyka na paliwo stałe, to niewątpliwe musi on nosić ślady takiego wykorzystywania, ślady, które nie uszłyby uwadze osobie wyspecjalizowanej w zakresie badania przewodów kominowych. W tak kształtującym się stanie faktycznym sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. decyzją z dnia 22 września 2009 r. nr [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. nr 156, poz. 1118 z 2006 z zm.) nałożył na T. S. - inwestora robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania budynku garażu przy ul. G.R. [...], celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem obowiązek wykonania w terminie 90 dni, od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna następujących czynności: - zamurowanie otworów okiennych w ścianie szczytowej usytuowanej na granicy z posesją przy ulicy G.R. [...] – w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z §12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (zamurowania należy dokonać pustakami szklanymi o odporności ogniowej El 30), - zamurowanie otworów okiennych w ścianie usytuowanej w odległości około 1,95 m od granicy z posesją przy ulicy S. [...] - w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z §12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (zamurowania należy dokonać pustakami szklanymi o odporności ogniowej El 30), - wykonanie wentylacji pomieszczenia łazienki poprzez podłączenie do wolnego kanału komina, zgodnie z protokołem kominiarskim oraz rysunkiem ( nr 02 - przedłożonej oceny technicznej ) - w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z § 77 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, - zabezpieczenie elementów konstrukcyjnych stropu w łazience oraz wykonanie stropu podwieszonego z płyt GK wodoodpornych na ruszcie systemowym z paraizolacją. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ I instancji wyjaśnił, że budynek garażu znajdujący się przy ulicy G.R. [...] został przebudowany - wykonano pomieszczenie łazienki, wymurowano komin wentylacyjny dwukanałowy, wykonano okna połaciowe oraz pozostałe otwory okienne na poddaszu i w przyziemiu. Roboty, o których mowa zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę z naruszeniem art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane. Organ I instancji wskazał, że w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy również stwierdzić, iż wykonane roboty budowlane nie miały wpływu na nośność istniejących elementów konstrukcyjnych i nie stanowiły zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowania budynku, a z przedłożonej oceny technicznej wynika, jakie czynności (roboty budowlane) należy wykonać, by doprowadzić przedmiotowe roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem. W ocenie organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego nie można natomiast mówić o zmianie sposobu użytkowania przedmiotowego budynku na co wskazuje okoliczność, że w trakcie przeprowadzania dowodu z oględzin nie stwierdzono prowadzenia działalności gospodarczej (warsztatu samochodowego). Również przedłożona ocena techniczna sporządzona przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane we wnioskach końcowych zawiera stwierdzenie, że nie stwierdzono zmiany sposobu użytkowania obiektu. W toku prowadzonego postępowania inwestor przedłożył zaświadczenie o zawieszeniu działalności gospodarczej na okres od 1 stycznia 2009 r. do 21 grudnia 2010 r. Ponadto wniosek dowodowy z dnia 24 sierpnia 2009 r. - złożony przez pełnomocnik Państwa J. i T. L. zawiera stwierdzenie "T. S. w budynku tym prowadził działalność gospodarczą w postaci warsztatu samochodowego. Dopiero w związku z toczącym się niniejszym postępowaniem, działalność ta nie jest prowadzona, jak się wydaje jest to zachowanie podjęte na czas trwania niniejszego postępowania". Na podstawie powyższych okoliczności organ nadzoru budowlanego przyjął, że budynek pełni funkcję budynku garażowo-gospodarczego. Odnosząc się do treści wniosku dowodowego pełnomocnika J. i T. L. z dnia 24 sierpnia 2009 r. organ I instancji wskazał, że w trakcie przeprowadzania dowodu z oględzin (z dnia 31 lipca 2008 r. oraz 5 stycznia 2009 r.) nie stwierdzono istnienia w budynku garażu piecyka na paliwo stałe. Również z przedłożonej oceny technicznej sporządzonej przez mgr inż. bud. D. M. posiadającej uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania budową bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej nie wynika, aby do wymurowanego komina wentylacyjnego dwukanałowego był podłączony piecyk na paliwo stałe. Przedmiotowa ocena techniczna wskazuje, że do jednego kanału komina podłączona jest na dzień jej sporządzenia wentylacja grawitacyjna garażu. Ponadto w/w opracowanie w sposób szczegółowy opisuje roboty budowlane związane z wymurowaniem komina wentylacyjnego dwukanałowego. Przedmiotowy komin wykonano z cegły pełnej klasy min. 150. Pod komin wykonano stopę fundamentową betonową na głębokości posadowienia ławy fundamentowej nośnej ściany wewnętrznej. W celu uniknięcia nierównomiernego osiadania fundamentu wykonano kotwienie komina do wewnętrznej ściany nośnej. Komin poprowadzono przez strop nad przyziemiem i dach nie naruszając elementów konstrukcyjnych, omijając belki stropowe i krokwie. Komin wymurowano 60 cm powyżej kalenicy dachu. Z przedłożonej oceny technicznej wynika również, iż wymurowanie komina nie ma wpływu na nośność istniejących elementów konstrukcyjnych, a komin wentylacyjny wykonano zgodnie z przepisami. Zdaniem organu I instancji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób dostateczny wyjaśnia okoliczności związane z wymurowaniem komina wentylacyjnego dwukanałowego oraz sposobem jego wykorzystania, w związku z czym wniosek dowodowy jest bezzasadny. Na niniejszą decyzję odwołanie do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli J .i T.a L. zarzucając organowi I instancji, że ten pominął problematykę wybudowania i wykorzystywania komina znajdującego się w budynku garażu na posesji przy ul. G. R. we W.. W ocenie stron nieuwzględnienie wniosku dowodowego z dnia 2 września 2009 r. narusza ich interes i prowadzi ponownie do stanu niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania, wydał decyzję z dnia 12 listopada 2009 r. uznając stanowisko organu I instancji za prawidłowe. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy uznał, że miała miejsce samowolna przebudowa budynku garażu przy ul. G.R. [...] - wykonano pomieszczenie łazienki, wymurowano komin wentylacyjny dwukanałowy, wykonano okna połaciowe oraz pozostałe otwory okienne na poddaszu i w przyziemiu (nie uległy zmianie charakterystyczne parametry istniejącego obiektu budowlanego, o których mowa w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego). W konsekwencji przebudowa wyczerpująca pojęcie robót budowlanych w myśl art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, nie poprzedzona wcześniejszym uzyskaniem przez inwestora akceptacji organu architektoniczno-budowlanego, skutkuje wdrożeniem przez organ nadzoru budowlanego procedury naprawczej, określanej w art. 50 - 51 Prawa budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego słusznie wskazał organ I instancji, że z uwagi na zakończenie robót budowlanych niezasadne było ich wstrzymywanie w oparciu o przepis art. 50 Prawa budowlanego i należało rozważyć wydanie decyzji z art. 51 ust. 1 tej ustawy, a w sytuacji zgodności inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi - umorzyć postępowanie w sprawie. W związku z wykonaniem przez inwestora postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 kwietnia 2009 r., zobowiązującego do przedłożenia, w trybie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, oceny technicznej wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową budynku garażu przy ul. G.R. [...], organ I instancji w myśl przytoczonego powyżej art. 51 ust. 1 pkt 2 nałożył na T. S. obowiązek wykonania określonych robót wynikających z dostarczonego opracowania sporządzonego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia i fachową wiedzę w przedmiotowym zakresie. Z dostarczonej oceny technicznej wynika, że wykonane prace nie stanowią zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowania budynku. Wskazano zakres robót niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodności z przepisami. Organ odwoławczy podzielił także stanowisko organu I instancji, w którym uznano, iż zalecony w opracowaniu obowiązek docieplenia ściany szczytowej styropianem grubości 10 cm oraz wykonania tynku strukturalnego jak na pozostałych elewacjach pozostaje bez związku z wykonanymi robotami budowlanymi polegającymi na przebudowie przedmiotowego budynku, w związku z czym nie może zostać nałożony decyzją mającą podstawę prawną w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że podjęte przez organ I instancji rozstrzygniecie jest w pełni uzasadnione i zgodne z przepisami prawa budowlanego określającymi procedurę naprawczą, która ma zastosowanie w zaistniałym stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ II instancji stwierdził, że wbrew twierdzeniu odwołujących się w sprawie nie zachodzi "znacząca sprzeczność" co do faktu, jakiego rodzaju komin został wybudowany przez T. S., bowiem zarówno z protokołu oględzin z dnia 5 stycznia 2009 r. przeprowadzonych z udziałem stron, jak też z przedłożonej oceny technicznej, stanowiącej kluczowy dowód w niniejszym postępowaniu administracyjnym (tut. organ nie ma podstaw do podważenia jej wiarygodności) jasno wynika, że w pomieszczeniu garażowym wymurowano komin wentylacyjny (nie stwierdzono również istnienia w budynku garażu piecyka na paliwo stałe). Organ odwoławczy podzielił zaprezentowane w treści zaskarżonej decyzji stanowisko, opowiadające się za tym, iż organy nadzoru budowlanego mają za zadanie oceniać stan faktyczny istniejący w dacie prowadzenia postępowania, nie zajmują się natomiast dochodzeniem w sprawie wcześniejszego wykorzystania komina wentylacyjnego, jak również ewentualnym zamiarem inwestora - tym, czy inwestor w przyszłości będzie prowadził warsztat samochodowy, czy też nie. Organ II instancji podkreślił, że zaskarżona decyzja nie kończy postępowania w przedmiotowej sprawie. Dopiero wykonanie nałożonych zaskarżoną decyzją na Inwestora, obowiązków umożliwi dokładne i niepodlegające wątpliwości ustalenie stanu faktycznego, co pozwoli organowi nadzoru budowlanego merytorycznie zakończyć toczące się postępowanie administracyjne. Na powyższą decyzję organu odwoławczego, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wywiedli J .i T.a L., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: - art. 84 ust. 1 prawa budowlanego - przez jego niezastosowanie i niedostateczne zbadanie przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego przez inwestora; - § 50, § 136, § 140, § 143, §146, § 266, § 281, § 309 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - przez ich niezastosowanie. Ponadto naruszenie procedury administracyjnej, a to: - art. 7 i 8 k.p.a. - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nie przedsięwzięcie wszystkich czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy; - art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. - przez ich niezastosowanie i w konsekwencji uznanie, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest prawidłowa i oparta na wystarczającym i prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi ocenił, że jakkolwiek podczas oględzin z dnia 14 listopada 2006 r. stwierdzono istnienie w garażu piecyka na paliwo stałe, podłączonego do przewodu kominowego, to w trakcie oględzin z dnia 31 lipca 2008 r. oraz z dnia 5 stycznia 2009 r. sporny piecyk nie był już podłączony do komina wentylacyjnego dwukanałowego. Powyższy fakt potwierdzała również ocena techniczna sporządzona przez mgr inż. bud. D. M. posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania budową bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. W konsekwencji tych ustaleń organ zaskarżoną decyzją z dnia 12 listopada 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu stopnia podstawowego, a w obszernym uzasadnieniu odniósł się do argumentów podniesionych w odwołaniu, przedstawiając zarazem własną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. W świetle powyższego zarzut nieprzeprowadzenia wszystkich niezbędnych czynności dowodowych w sprawie i pominięcie wyjaśnienia istotnego z punktu widzenia skarżących aspektu sprawy, tj. kwestii komina, jest, w ocenie autora odpowiedzi na skargę dalece chybiony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania takiej decyzji. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca są dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Prowadzone w tej sprawie przez kilka lat postępowanie nie doprowadziło do usunięcia stanu naruszenia prawa. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 września 2009 r. nakazująca T.S. wykonanie robót budowlanych ograniczyła się do prac polegających na zamurowaniu otworów okiennych w ścianie szczytowej usytuowanej na granicy z posesją przy ulicy G.R. [...], zamurowaniu otworów okiennych w ścianie usytuowanej w odległości około 1,95 m od granicy z posesją przy ulicy S. [...], wykonaniu wentylacji pomieszczenia łazienki poprzez podłączenie do wolnego kanału komina oraz zabezpieczenie elementów konstrukcyjnych stropu w łazience oraz wykonanie stropu podwieszonego z płyt GK wodoodpornych na ruszcie systemowym z paraizolacją. Takie działanie nie usunęło całości zaistniałych w sprawie naruszeń prawa. Zacząć należy od stwierdzenia, że w przypadku tak wielowątkowych stanów faktycznych z jakimi mamy do czynienia w niniejszej sprawie i idących za tym złożoności problemów prawnych należy przyjąć określoną metodykę w prowadzonym postępowaniu. W pierwszej kolejności należy zatem ustalić treść pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego, w drugiej kolejności ustalić stan faktyczny na gruncie i wyciągnąć wnioski z porównania stanu prawnego ze stanem rzeczywistym. W dalszej kolejności należy zakwalifikować ustalone odstępstwa pod względem prawnym. Przestrzeganie powyższej kolejności jest szczególnie istotne w niniejszej sprawie, zważyć bowiem należy, na co zresztą prawidłowo zwrócił uwagę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia 21 marca 2008 r., że samowolna przebudowa w roku 2006 poprzedzona została samowolną zmianą sposobu użytkowania budynku garażu. W dalszej części cytowanego rozstrzygnięcia organ słusznie konkluduje, że zmiana sposobu użytkowania nie była następstwem wykonanych robót budowlanych, co przesądzałoby o odrębności owych postępowań. Powyższe wskazówki dotyczące prowadzenia postępowania zostały w ponownie prowadzonym postępowaniu całkowicie pominięte. Ponownie rozpoznając sprawę, organ nadzoru budowlanego dokonując jedynie zmiany przedmiotu postępowania z prowadzenia robót budowlanych w budynku gospodarczym na wykonanie robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania budynku, decyzją z dnia 22 września 2009 r. rozstrzygnął w identycznym zakresie jak to miało miejsce w uchylonej wcześniej decyzji z dnia 1 października 2007 r. Dokonując kontroli legalności podjętych w sprawie rozstrzygnięć, biorąc pod uwagę zakres postępowania wyjaśniającego, którego granice determinuje treść żądania J. i T. L. z dnia 19 września 2006 r., nie można zaakceptować sytuacji, w której organ nadzoru budowlanego ogranicza się wyłącznie do prawnej kwalifikacji zdarzeń mających miejsce dopiero w roku 2006. Przy czym także w tym zakresie organ nadzoru budowlanego nie postępuje prawidłowo. Należy w tym miejscu zauważyć, że organ nadzoru budowlanego w toku postępowania wyjaśniającego nie ustalił okoliczności mających decydujące znaczenie dla sprawy. Z akt sprawy nie wynika, aby organ administracji analizował kwestię zarówno funkcji, jak i sposobu użytkowania spornego obiektu budowlanego na podstawie dokumentów pierwotnie określających te cechy i charakterystyczne parametry techniczne obiektu budowlanego – zatwierdzonej decyzją z dnia 30 grudnia 1997 r. dokumentacji budowy - ewentualnie dokumentacji powykonawczej w rozumieniu art. 3 pkt 13 i 14 Prawa budowlanego. Nie dokonano w jakimkolwiek zakresie porównania i analizy stanu budynku wraz z instalacjami i innymi urządzeniami – jego parametrów użytkowych, technicznych, przyjętych w projekcie budowlanym (sprzed rozpoczętych samowolnie robót budowlanych) ze stanem aktualnym. Podkreślić należy, że orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego, wbrew zgromadzonym dowodom deprecjonują znaczenie zmian dotyczących przeznaczenia spornego budynku przed rozpoczęciem robót budowlanych. Dokonując ustaleń wskazujących, że znajdujący się na działce nr[...] budynek miał pierwotnie funkcję "garażową" i został przebudowany na warsztat samochody i w takim charakterze był użytkowany do czasu formalnego zwieszenia prowadzenia przez inwestora działalności gospodarczej, co miało miejsce od 1 stycznia 2009 r., organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego przyjął, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku, posiłkując się przy tym dodatkowo m.in. oceną techniczną. Powyższe stanowisko podzielił organ odwoławczy, wskazując, że rolą organów nadzoru budowlanego jest ocenianie stanu faktycznego istniejącego w dacie prowadzenia postępowania, nie zajmują się natomiast dochodzeniem w sprawie wcześniejszego wykorzystania komina wentylacyjnego, jak również ewentualnym zamiarem inwestora - tym, czy inwestor w przyszłości będzie prowadził warsztat samochodowy, czy też nie. Z przedstawionym stanowiskiem nie można się zgodzić. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego całkowicie zignorowały zgromadzony materiał dowodowy m.in. w postaci protokołu sprawozdawczo- odbiorczego z dnia 23 kwietnia 2008 r., w którym wprost wskazuje się, że kontrola dotyczy przewodów kominowych w istniejącym warsztacie samochodowym. Ponadto, wbrew zaprezentowanemu wyżej stanowisku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w zawiadomieniu z dnia 5 maja 2008 r. oraz w decyzji z dnia 22 września 2009 r. przyjął, iż postępowanie a następnie podjęta decyzja dotyczyła prowadzenia robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania budynku garażu na działce nr[...]. Wobec przedstawionych nieprawidłowości, zauważyć należy, że o zaistnieniu zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części decyduje przystąpienie do użytkowania obiektu w zmieniony sposób (odmienny od dotychczasowej funkcji). Natomiast z treści decyzji wynika, że dla organów nadzoru budowlanego zmiana sposobu użytkowania powiązana została z faktycznie prowadzoną w obiekcie działalnością gospodarczą, w następstwie czego jeżeli w dacie podejmowania decyzji budynek przestał być użytkowany w odmienny niż pierwotnie ustanowiony sposób to tym samym nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania tego obiektu. Jak podniesiono wyżej nie jest to pogląd prawidłowy. Wyjść zatem należy od przypomnienia, że kwestię zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego rozstrzyga się w trybie przepisów art. 71-71a Prawa budowlanego. Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń (art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Zmiana sposobu użytkowania wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, w którym między innymi trzeba określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, w zależności od potrzeb pozwolenia, uzgodnienia lub opinie wymagane odrębnymi przepisami (ust. 2). Przy czym, zgodnie z art. 71 ust. 6 ww. ustawy, jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części wymaga wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę – rozstrzygnięcie w sprawie zmiany sposobu użytkowania następuje w decyzji o pozwoleniu na budowę, a w przypadku robót objętych obowiązkiem zgłoszenia – do zgłoszenia o którym mowa w ust. 2 stosuje się odpowiednio przepisy art. 30 ust. 2-4. Dokonanie zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części po zmianie sposobu użytkowania nie wywołuje skutków prawnych (art. 71 ust. 7). Po myśli bowiem art. 71a Prawa budowlanego, w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia (a więc w warunkach samowoli), właściwy organ – organ nadzoru budowlanego winien obligatoryjnie bez zbędnej zwłoki wszcząć procedurę legalizacyjną, określoną w tym przepisie. W sytuacji zatem, gdy organ nadzoru budowlanego stwierdzi, iż bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia przeprowadzono roboty budowlane, które doprowadziły lub prowadzą do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 dokonanie w obiekcie budowlanym robót budowlanych, winien wszcząć postępowanie administracyjne na podstawie art. 71 a Prawa budowlanego. W realiach niniejszej sprawy rozważyć jednak należy, czy z uwagi na to, iż zmiana sposobu użytkowania miała miejsce przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888), zgodnie z art. 2 ust. 3 tejże ustawy, przy załatwianiu sprawy nie będą miały zastosowania przepisy ustawy Prawo budowlane obowiązujące przed wskazaną wyżej nowelizacją. W tej sytuacji zastosowanie znajdzie art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji. Zgodnie z powołanym przepisem, sprawa zmiany sposobu użytkowania jest załatwiana na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, przez nałożenie obowiązków wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Podsumowując tę część rozważań, wskazać należy, że bez względu na to które brzmienie powołanego przepisu będzie miało zastosowanie, wobec dokonanych w sprawie ustaleń, treści zgromadzonych dokumentów oraz twierdzeń i żądań stron postępowania, organ nie może pominąć przy rozpoznawaniu sprawy koniczności rozważenia i ewentualnego zastosowania właściwego trybu postępowania legalizacyjnego wobec inwestora, bowiem zgromadzone dotychczas dowody wskazują, iż wykonywano roboty budowlane w obiekcie spełniającym funkcję odmienną od pierwotnie zamierzonej. Pominięciu kwestii legalizacji samowolnie dokonanej zmiany użytkowania obiektu sprzeciwia się także to, że podejmuje się wówczas decyzje administracyjne o odmiennych skutkach prawnych od tych które zostały wydane przez organ nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie. Zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego należy oceniać poprzez odniesienie się do sposobu użytkowania tego obiektu określonego w decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzonym nią projekcie budowlanym. Konsekwencją stwierdzonego przez Sąd naruszenia prawa procesowego, polegającego na braku analizy zatwierdzonego projektu budowlanego oraz innych dokumentów związanych z procesem inwestycyjnym, a także zaniechaniu przez organy nadzoru budowlanego dokonania kwalifikacji prawnej zmiany sposobu użytkowania, co stanowić powinno kwestię wstępną w rozpatrywanej sprawie i poprzedzać następczą kwalifikację prawną dokonywanych robót budowlanych, uznać należy, za co najmniej przedwczesny, dokonany przez organ nadzoru budowlanego wybór mającego w sprawie zastosowania trybu legalizacji samowoli budowlanej. Wobec stwierdzonych uchybień nie można w sposób prawidłowy przesądzić prawidłowości zastosowania w sprawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Nie można bowiem wykluczyć konieczności zastosowania w sprawie trybu określonego w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Organy orzekające w sprawie nie dokonały także wyczerpującego zgromadzenia materiałów dowodowych, a nadto nawet ocena zgromadzonych dowodów, została przeprowadzona z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oględziny, oświadczenia stron (art. 75 k.p.a.). Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli dotyczy ono okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba, że mają one znaczenie dla sprawy (art. 78 k.p.a.). Odmowa przeprowadzenia dowodu na żądanie strony winna przybrać procesową formę postanowienia. Gwarancją czynnego udziału strony w postępowaniu jest między innymi obowiązek zawiadomienia o miejscu i czasie przeprowadzenia dowodu, ale także zapewnienie przez organ możliwości rzeczywistego brania udziału w przeprowadzeniu dowodu, zadawania pytań świadkom, biegłym i stronom oraz składania wyjaśnień (art. 79 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie organ nadzoru budowlanego nie tylko nie wydał odrębnego postanowienia odmawiającego przeprowadzenia dowodu na okoliczności zawnioskowane przez strony lecz także w uzasadnieniu decyzji odnosząc się do tez i zarzutów stawianych przez strony, nie podał konkretnych powodów, dla których wykluczył użytkowanie przewodów wentylacyjnych dla celów grzewczych. Dodatkowo podkreślenia wymaga, że ocenie organu prowadzącego postępowanie podlega cały materiał dowodowy, w tym opinie i oceny sporządzone przez osoby dysponujące uprawnieniami zawodowymi do ich sporządzenia, które to dokumenty, wbrew temu co twierdzi organ odwoławczy, nie są dla organu nadzoru budowlanego wiążące. W tym kontekście w sytuacji gdy organ opiera swe ustalenia głównie na dowodach – ocenach technicznych wykonanych robót budowlanych przedłożonych przez stronę, zobowiązany jest do ich oceny nie tylko pod względem formalnym tj. sporządzenia przez osoby dysponujące właściwymi uprawnieniami, lecz także pod kontem ich rzetelności, kompleksowości, wiarygodności i zgodności ze stanem faktycznym i prawnym. Aby taka ocena organu była możliwa przedłożona mu ocena techniczna musi wskazywać stan faktyczny, który obejmuje, konkretne przepisy prawa stanowiące podstawę dokonywanej oceny oraz uzasadnienie przyjętych wniosków. W ocenie Sądu powyższych wymogów nie spełnia przyjęta przez organy za przedmiot rozstrzygnięcia ocena techniczna z dnia 9 czerwca 2009 r. Przykładowo należy wskazać, że ocena techniczna nie pozwala na ocenę zakresu wykonanych prac, nie wskazuje bowiem stanu wyjściowego. Podkreślenia wymaga również, że treść uzasadnień decyzji organów uzasadnia stwierdzenie, iż organy nie poddały tych dokumentów własnej ocenie, zgodnie z zasadami określonymi w art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 k.p.a. Z tych powodów, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylono w całości zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzone wyżej naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego skutkowały bowiem koniecznością wyeliminowania wadliwych rozstrzygnięć organów administracji publicznej z obrotu prawnego. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie II wyroku.