V SA/Wa 2000/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi A.C. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie: wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2009 r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. W dniu 22 stycznia 2009 r. A.C. obywatel Republiki T., poddany został kontroli legalności pobytu i wykonywania pracy przez cudzoziemców na terytorium RP. Kontrola przeprowadzona została na terenie lokalu gastronomicznym "S." w J. ul. W., przez funkcjonariusza Placówki Straży Granicznej w Z., oraz funkcjonariuszy Izby Celnej w K. W kontrolowanym punkcie gastronomicznym A.C. wykonywał pracę kucharza. Z uwagi na stwierdzenie przez osoby kontrolujące, iż Cudzoziemiec wykonywał swoją pracę niezgodnie z wydanym przez Urząd Wojewódzki zezwoleniem, oraz nie posiadał dokumentów bądź innych zezwoleń uprawniających go do pobytu na terytorium RP, A.C. został zatrzymany w celu dokonania dalszych sprawdzeń. Pismem z dnia 19 marca 2009 r., po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Komendant Placówki Straży Granicznej w Z. na podstawie art. 101 ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą o cudzoziemcach" zwrócił się do Wojewody [...] o wydalenie Cudzoziemca A.C. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż Cudzoziemiec naruszył warunki określone w jego zezwoleniu na pracę w części dotyczącej miejsca wykonywania pracy. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] Wojewoda [...] orzekł o wydaleniu A. C. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż Cudzoziemiec wykonywał pracę kucharza niezgodnie z posiadanym zezwoleniem, to jest w innym miejscu, niż to zostało określone w wydanym mu zezwoleniu na pracę. Wyjaśniono również, iż w ocenie organu administracyjnego nie zachodzą w sprawie przesłanki uzasadniające udzielenie Cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany. Pismem z 20 maja 2009 r. Cudzoziemiec wniósł do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odwołanie od wydanej w jego spawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009 r. W uzasadnieniu odwołania podniósł, iż nie był świadomy tego, że zastępowanie kolegi w pracy może powodować konsekwencje w postaci wydalenia z terytorium RP. Pismem z dnia 28 czerwca 2009 r. ustanowiony przez Cudzoziemca pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości decyzji organu I instancji, z uwagi na istotne naruszenie przez ten organ art. 7 i 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694 ze zm.) – zwanej dalej "k.p.a." jak również art. 87 i 88 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W ocenie pełnomocnika Cudzoziemca zaskarżona decyzja organu I instancji, nie znajduje podstaw prawnych w obowiązujących przepisach, albowiem do dnia 1 lutego 2009 r. ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie precyzowała obligatoryjnych elementów, które winny być zawarte w zezwoleniu na pracę, w tym miejsca wykonywania tej pracy. Decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2, ustawy o cudzoziemcach oraz na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody [...]. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przytoczył ustalony w sprawie stan faktyczny oraz powołał przepisy prawa dotyczące wydalenia Cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w przypadku wykonywania przez Cudzoziemca pracy niezgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Odnosząc się do zarzutów prezentowanych w toku postępowania odwoławczego, organ II instancji powołał się na art. 90 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz na wzór zezwolenia na pracę określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 lipca 2006 r. w sprawie trybu i warunków wydawania zezwoleń na pracę. W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z powołanych przez niego przepisów prawa wynika, iż wydane Cudzoziemcowi zezwolenie na pracę uprawniało go do wykonywania pracy wyłącznie w miejscu określonym w przedmiotowym zezwoleniu. Organ II instancji stwierdził także, iż w sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. W skardze złożonej na powyższą decyzję z dnia [...] września 2009 r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.C. zarzucił, iż zaskarżona decyzja narusza art. 6 i art. 7 k.p.a. oraz art. 87 ust. 1 pkt 12 ppkt a), art. 88 pkt 1 i art. 88 f ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W uzasadnieniu skargi A.C. podniósł, iż prezentowane przez organy administracyjne obu instancji stanowisko w zakresie znaczenia miejsca wykonywania pracy przez Cudzoziemca, nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. W szczególności stanowisko to jest sprzeczne z treścią art. 87 i 88 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Skarżący podkreślił, iż w dniu kontroli legalności jego pobytu, posiadał zezwolenie na pracę oraz przebywał legalnie na terytorium RP. Wskazał, iż wykonywał pracę na terytorium RP na podstawie umowy z podmiotem, którego siedziba lub miejsce zamieszkania albo oddział, zakład lub inna forma zorganizowanej działalności znajdowały się na terytorium RP. Odnosząc się do podstawy prawnej zaskarżonej decyzji wskazał, iż do dnia 31 stycznia 2009 r. ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie precyzowała obligatoryjnych elementów, które winny być zawarte w zezwoleniu na pracę. Skarżący wyjaśnił, iż w jego ocenie dopiero w chwili wejście w życie art. 88 f ust. 1 tejże ustawy określone zostało expressis verbis, iż zezwolenie na pracę określa podmiot powierzający wykonywania pracy przez cudzoziemca i stanowisko lub rodzaj pracy wykonywanej przez cudzoziemca oraz okres ważności zezwolenia, jak również uściślono, iż zezwolenie na pracę jest wydawane dla określonego cudzoziemca. W ocenie skarżącego fakt świadczenia pracy w innym punkcie gastronomicznym, jednakże należącym do tego samego pracodawcy, co określony w posiadanym zezwoleniu na pracę, nie może stanowić podstawy do postawienia zarzutu naruszenia zasad świadczenia pracy na warunkach innych niż określone w posiadanym zezwoleniu. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej uwzględnienie i uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. W uzasadnieniu pisma organ przyznał słuszność prezentowanemu przez Cudzoziemca zarzutowi wydania decyzji przez organy obu instancji w oparciu o nieobowiązujące w dniu orzekania przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009 r., w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie o cudzoziemcach, oraz ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy rozważyć zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania, bowiem dla oceny zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego w przedmiotowej sprawie szczególne znaczenie mają ustalenia faktyczne stanowiące podstawę zastosowanych w sprawie przepisów prawa. Sąd podziela tutaj zarzuty Skarżącego dotyczące naruszenia przez organy orzekające w sprawie zasad postępowania określonych treścią przepisu art. 6 i art. 7 k.p.a. Podkreślić tutaj także należy, iż w świetle stanowiska organu administracyjnego przedstawionego w odpowiedzi na skargę, niespornym jest, iż uchylone decyzje administracyjne wydane zostały w oparciu o nieobowiązujące w sprawie przepisy prawa. Warunkiem wydania prawidłowej decyzji zgodnie z określoną w art. 6 k.p.a. zasadą legalności jest oparcie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia na obowiązujących w sprawie przepisach prawa. Jak wynika natomiast z przepisu art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej w toku postępowania stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Dokonując oceny zarzucanych naruszeń dotyczących przepisów postępowania, przede wszystkim wskazać należy, iż w dniu 1 lutego 2009 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r., nr 6, poz. 33). Zgodnie z art. 27 tej ustawy sprawy w których przed dniem wejścia w życie ustawy wszczęto postępowanie odwoławcze lub postępowanie przed sądem administracyjnym, podlegają rozpatrzeniu według dotychczasowych przepisów. Stosownie natomiast do art. 34 ust. 1 ww. ustawy, do postępowań w sprawach zezwoleń na pracę dla cudzoziemców, rozpoczętych przed dniem wejścia w życie ustawy i niezakończonych ostateczną decyzją stosuje się dotychczasowe przepisy. W przedmiotowej sprawie postępowanie o wydalenie Skarżącego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wszczęte zostało wnioskiem Komendanta Placówki Straży Granicznej w Z. z dnia 19 marca, 2009 r. a zatem już po wejściu w życie ww. ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. Oznacza to oczywiście, iż w sprawie stosować należy przepisy w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania o wydaleniu. Organy administracyjne w uchylonych rozstrzygnięciach oparły się natomiast na przepisach ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 stycznia 2009 r. Zdaniem Sądu nie ulega, zatem żadnej wątpliwości, iż organy administracyjne w sposób nieprawidłowy odniosły stan prawny sprawy do ustalonego stanu faktycznego. Mając na uwadze, iż obowiązująca organy administracyjne zasada legalności i praworządności przejawia się przede wszystkim w podejmowaniu rozstrzygnięć zgodnie z normami (przepisami) prawa obowiązującego w sprawie, uznać należy, iż wskazane powyżej nieprawidłowości stanowią naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu uzasadnione są również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego. Konsekwencją zaistniałych naruszeń w zakresie błędnego ustalenia stanu prawnego sprawy jest bowiem pominięcie przez rozstrzygające w sprawie organy obowiązujących przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudniania i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 69 poz. 415) oraz bezpodstawne zastosowanie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Wskazać tutaj należy, iż zgodnie z brzmieniem art. 88 f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zezwolenie na pracę jest wydawane dla określonego cudzoziemca. Zezwolenie na prace określa podmiot powierzający wykonywanie pracy przez cudzoziemca i stanowisko lub rodzaj pracy wykonywanej przez cudzoziemca oraz okres ważności zezwolenia. Podkreślić zatem należy, iż przepis ten nie precyzuje, iż obligatoryjnym elementem zezwolenia na pracę cudzoziemca jest określenie miejsca wykonywanej pracy. Ponadto także we wzorze zezwolenia na pracę zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2009 r. (Dz. U. z 2009r. Nr 16, poz. 84) nie znajduje się rubryka "miejsce wykonywania przez cudzoziemca pracy". Reasumując zatem, organy administracyjne obu instancji w sposób błędny ustaliły stan prawny sprawy co doprowadziło do podjęcia oceny ustalonych okoliczności faktycznych w oparciu o nieprawidłowe przepisy prawa, a w konsekwencji do bezpodstawnego stwierdzenia przesłanek do wydalenia Skarżącego z terytorium RP. W świetle zaistniałych w sprawie naruszeń przepisów prawa na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku. Stosownie do art. 152 p.p.s.a., Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.