II SAB/Rz 12/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ SO (del.) Ewa Partyka Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi M. W. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w przedmiocie bezczynności w sprawie udzielenia informacji publicznej -zobowiązuje- I. Prezesa Sądu Rejonowego w [...] do udzielenia w terminie 14 dni od uprawomocnienia się niniejszego wyroku informacji publicznej na rzecz skarżącego M. W. lub do wydania decyzji odmawiającej udostępnienia tej informacji; II. zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego w [...] na rzecz skarżącego M. W. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 18 stycznia 2010 r. M. W. wystąpił do Prezesa Sądu Rejonowego w L. o udostępnienie i przesłanie na adres wnioskodawcy kopii aktu oskarżenia oraz kopii wyroku zapadłego w sprawie przeciwko A. H. Wnioskodawca wskazał jako podstawę swojego żądania art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej /Dz.U. nr 112, poz. 1198 r./. Uzasadniając żądanie wnioskodawca wskazał, że jest dziennikarzem ogólnopolskiego miesięcznika "Forum Akademickie", a jako pracownik naukowy zajmuje się badaniami nad nieuczciwością naukową w kraju i na świecie oraz łamaniem zasad etyki lekarskiej i korupcją w świecie medycyny. Informacja, której udostępnienia domaga się, obejmuje akt oskarżenia i prawomocny wyrok, którym uniewinniono dr H. od zarzutu przyjęcia korzyści majątkowej od pacjentów. Wnioskodawca podkreślił, że akt oskarżenia i wyrok w sprawie prawomocnie zakończonej stają się dokumentami podlegającymi ujawnieniu, gdyż są informacją publiczną, zwłaszcza że wyroki sądowe są publiczne, a dziennikarze mają zagwarantowane konstytucyjnie prawo dostępu do takich dokumentów. Do wniosku została dołączona kserokopia legitymacji prasowej. Pismem z dnia 28 stycznia 2010 r. Prezes Sądu Rejonowego w L. poinformował wnioskodawcę, że jego żądanie nie może być spełnione, gdyż wnioskodawca nie był stroną postępowania karnego, zatem takiemu podmiotowi nie mogą być udostępniane akta sprawy oraz znajdujące się w nich dokumenty. Krąg podmiotów, którym prawo pozwala udostępnić akta sprawy i dokumenty wynika z treści art. 156 § 1 w związku z art. 416 k.p.k. Zdaniem organu odpowiadającego na wniosek przepisy procedury karnej regulujące sposób udostępniania akt i dokumentów z tych akt mają charakter szczególny w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej, a to oznacza, że żądanie wnioskodawcy nie może być spełnione. Prezes Sądu Rejonowego w L. nie wykluczył możliwości udostępnienia żądanej informacji publicznej /dokumentów/, jednak warunkiem zrealizowania prośby wnioskodawcy musiałaby być osobista obecność w Sądzie Rejonowym w L. i okazanie oryginału legitymacji prasowej. Pismo zawierające stanowisko r. Prezesa Sądu Rejonowego w L. zostało nadane do wnioskodawcy w dniu 1 lutego 2010 r. W dniu 15 lutego 2010r. do Sądu Rejonowego w L. wpłynęło wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w którym M. W. wezwał Prezesa tegoż Sądu do udostępnienia żądanej informacji lub wydania decyzji odmawiającej udostępnienia informacji, stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odpowiadając na wezwanie Prezes Sądu Rejonowego w L. podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko, stwierdzając, że niewłaściwe byłoby wydawanie decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, skoro przepisy tego aktu nie mają zastosowania wobec treści art. 156 § 1 k.p.k. W dniu 29 marca 2010 r. M. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w L. W treści skargi skarżący wskazał, że materialnoprawną podstawą jej wniesienia jest art. 3 § 2 pkt 8 ustawy ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a. Na tej podstawie wniósł o zobowiązanie Prezesa Sądu Rejonowego w L. do wydania decyzji w terminie 14 dni od doręczenia wyroku z uzasadnieniem oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podkreślił, że akt oskarżenia i wyrok, których kopii żądał, to informacja publiczna w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Każda informacja zgodnie z przepisami tej ustawy musi być udostępniona na zasadach wskazanych w tym akcie prawnym. W ten sposób taktuje informację orzecznictwo sądów administracyjnych, które nie pozostawia wątpliwości, co do sposobu działania w sytuacji objętej postępowaniem. Z tego też powodu Prezes Sądu Rejonowego w L. powinien udzielić żądanej informacji. Jednak, w przypadku gdy formułuje twierdzenia zawarte w piśmie z dnia 28 stycznia 2010 r. musi wydać decyzję odmowną, gdyż tylko takie działanie daje podstawę do objęcia kontrolą stanowiska prezentowanego w odpowiedzi na wniosek skarżącego. Nie wydanie decyzji odmownej, zamyka skarżącemu drogę do kwestionowania merytorycznie wadliwego stanowiska organu, a to w konsekwencji prowadzi do naruszenia prawa do informacji. Odpowiadając na skargę Prezes Sądu Rejonowego w L. wniósł o jej oddalenie z argumentacją zawartą w treści wcześniejszych pism kierowanych do skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Skarga M. W. jest zasadna, z tego też względu podlega uwzględnieniu. Zgodzić należy się z poglądem skarżącego, że akta zakończonego prawomocnie postępowania sądowego stanowią informację publiczną. Pogląd Sądu znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, które przyjmuje, że jest to informacją w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o informacji publicznej. Z tego też powodu należy przyjąć, że żądanie skarżącego, nie będącego podmiotem /stroną/ postępowania, w zakresie którego domaga się udzielenia informacji mieści się w kategorii informacji, które reguluje ustawa o dostępie do informacji. Prawo dostępu do informacji publicznej jest powszechnym uprawnieniem każdego podmiotu, które może być ograniczone tylko w przypadkach określonych w art. 5 ust. 1 – 3 ustawy. W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdza, że informacja, której domaga się skarżący jest informacją publiczną, zatem podlega regulacji ustawy o informacji publicznej. Z tego względu Sąd przyznaje rację skarżącemu stwierdzając, że Prezes Sądu Rejonowego w L. pozostaje w bezczynności, nie udzielając M. W. informacji oraz nie wydając decyzji odmownej w zakresie jej udzielenia, jeżeli organ przyjmuje, że informacja, której domaga się skarżący nie może być udzielona ze względu na przepisy prawa, wskazywane regulacje k.p.k. lub inne np. związane z żądaniem przesłania informacji na podstawie kserokopii legitymacji prasowej. Jeżeli w ocenie organu te okoliczności stają na przeszkodzie udzielenia informacji, to bezwzględnym nakazem prawa jest wydanie decyzji odmownej. Reasumując, Sąd stwierdzając, że żądana przez skarżącego informacja mieści się w tym pojęciu regulowanym ustawą o dostępie do informacji publicznej, wskazuje możliwe kierunki działania Prezesa Sądu Rejonowego w L., który jako dysponent informacji może jej udzielić, albo przyjmując istnienie przesłanek do odmowy udzielenia żądanych przez skarżącego kopii dokumentów z akt sądowych, musi wydać decyzję odmowną. Brak udzielenia informacji oraz nie wydanie w tym zakresie decyzji należy traktować jako bezczynność, która musiała prowadzić do uwzględnienia skargi. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 149 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 p.p.s.a.