I OSK 1271/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Lech Sędzia del. WSA Leszek Kamiński Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stołecznego Zarządu Infrastruktury od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 2141/09 w sprawie ze skargi Stołecznego Zarządu Infrastruktury na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie oddania nieruchomości w trwały zarząd uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 2141/09, po rozpoznaniu skargi Stołecznego Zarządu Infrastruktury, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] oraz decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: Zaskarżoną decyzją Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] orzekającą o oddaniu w trwały zarząd na czas nieoznaczony, na rzecz Ministerstwa Obrony Narodowej reprezentowanego przez Szefa Stołecznego Zarządu Infrastruktury, nieruchomości położonej w Warszawie, w rejonie ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. 0,0021 ha, nr [...] o pow. 1,2264 ha, z obrębu [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], stanowiącą własność Skarbu Państwa, z przeznaczeniem na działalność leczniczą i ustalającą opłaty roczne z tytułu trwałego zarządu. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda Mazowiecki stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa i wchodzi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa. Dnia 27 marca 1998 r. została zawarta umowa ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz W. w Warszawie (akt notarialny Rep. A Nr 1732/98). Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. wydaną na podstawie art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie Wyższym – Wojewoda Mazowiecki stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 września 2005 r. przez W. w Warszawie, nieodpłatnie prawo własności w/w gruntu pozostającego w użytkowaniu wieczystym uczelni. Aktem notarialnym z dnia 30 grudnia 2008 r., Rep. A Nr 3746/2008 W. w Warszawie zrzekła się na rzecz Skarbu Państwa prawa własności przedmiotowej nieruchomości zabudowanej budynkiem przychodni. Opłaty zaś z tytułu trwałego zarządu ustala się według stawki procentowej od ceny nieruchomości. Okoliczność, iż znajdujący się na nieruchomości budynek przychodni został wybudowany ze środków resortu Obrony Narodowej nie daje podstaw do zastosowania w sprawie art. 88 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Stołeczny Zarząd Infrastruktury zarzucając jej naruszenie art. 88 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż zawarte w niej zarzuty. Zdaniem Sądu, Prezydent m.st. Warszawy nie jest organem właściwym do ustanawiania trwałego zarządu na rzecz Ministerstwa Obrony Narodowej. Zgodnie bowiem z art. 60a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.) nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa przeznaczonymi na potrzeby Prezesa Rady Ministrów, Rządowego Centrum Legislacji, Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, ministerstw, urzędów centralnych i urzędów wojewódzkich gospodaruje minister właściwy do spraw Skarbu Państwa z zastrzeżeniem art. 43 ust. 2 i 4. Zgodnie z ust. 3 art. 60a minister właściwy do spraw Skarbu Państwa oddaje nieodpłatnie, w drodze decyzji, jednostkom organizacyjnym, o których mowa w ust. 1, w trwały zarząd nieruchomości, o których mowa w ust. 1. W rozpatrywanej sprawie nieruchomość oddana w trwały zarząd Ministerstwu Obrony Narodowej na podstawie decyzji Prezydenta m.st. Warszawy w ocenie Sądu spełnia kryteria wymienione w art. 60a ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w związku z czym decyzja o ustanowieniu trwałego zarządu winna być wydana przez Ministra Skarbu Państwa zgodnie z treścią art. 60a ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten bowiem w sposób jednoznaczny wskazuje organ uprawniony do oddania w trwały zarząd nieruchomości na potrzeby m.in. ministerstw, którym jest minister właściwy do spraw Skarbu Państwa. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł Stołeczny Zarząd Infrastruktury, opierając ją na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 60a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami polegającą na przyjęciu, że nieruchomość, której dotyczy niniejsza sprawa powinna zostać oddana w trwały zarząd na podstawie art. 60a ust. 1, a nie przepisu art. 23 i 45 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, tj. na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazując na powyższe Stołeczny Zarząd Infrastruktury wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej pkt 1 i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że należy popierać stanowisko, iż w przypadku nieruchomości oddawanych w trwały zarząd wykorzystywanych przez jednostki organizacyjne resortu Obrony Narodowej (Skarbu Państwa) uwzględniać trzeba podział na te z nich, które służą urzędowi Ministra Obrony Narodowej do realizacji zadań, dla których urząd ten został powołany oraz nieruchomości, które służą realizacji obowiązków o charakterze jednoznacznie obronnym wykonywanych przez poszczególne rodzaje Sił Zbrojnych. Na potrzeby urzędu Ministra Obrony Narodowej wykorzystywane są nieruchomości Skarbu Państwa ujęte w 6 kompleksach wojskowych w Warszawie o łącznej powierzchni 8,7355 ha. Zgodzić trzeba się, że w stosunku do nich zastosowanie znajdzie art. 60a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Inaczej jest w odniesieniu do nieruchomości oddanych w trwały zarząd Ministrowi Obrony Narodowej, które służą realizacji zadań Sił Zbrojnych. Te nieruchomości oddawane są w trwały zarząd właściwym terytorialnie – (Rejonowemu, Wojskowemu, Stołecznemu) Zarządowi Infrastruktury przez odpowiedniego starostę w myśl art. 45 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Sytuacja taka dotyczy nieruchomości o łącznej powierzchni około 223.000 ha zlokalizowanych w 1068 kompleksach wojskowych (pismo z Ministerstwa Obrony Narodowej Departamentu Infrastruktury z dnia 1 lipca 2009 r.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna posiada usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 60a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa przeznaczonymi na potrzeby Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Rządowego Centrum Legislacji, Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, ministerstw, urzędów centralnych i urzędów wojewódzkich gospodaruje minister właściwy do spraw Skarbu Państwa z zastrzeżeniem art. 43 ust. 2 i 4. W myśl ust. 3 art. 60a minister właściwy do spraw Skarbu Państwa oddaje nieodpłatnie, w drodze decyzji, jednostkom organizacyjnym, o których mowa w ust. 1, w trwały zarząd nieruchomości, o których mowa w ust. 1. Przepis powyższy stanowi wyjątek od zasady, że zasobem nieruchomości Skarbu Państwa gospodarują właściwi starostowie wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej – art. 23 ust. 1 powołanej wyżej ustawy. Zgodnie jednak przyjętą powszechne w stosowaniu prawa administracyjnego zasadą exceptiones non sunt extenlendae wyjątku tego nie można interpretować rozszerzająco. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że przepis art. 60a ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma zastosowania w sprawie niniejszej, gdyż dotyczy on sytuacji, w której nieruchomość byłaby przeznaczona na potrzeby urzędu Ministra Obrony Narodowej. Tymczasem jak wynika z ustaleń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przedmiotowa nieruchomość położona w Warszawie, w rejonie ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. 0,0021 ha, nr [...] o pow. 1,2264 ha, z obrębu [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], stanowiącą własność Skarbu Państwa nie została przekazana na potrzeby urzędu Ministra Obrony Narodowej lecz Stołecznemu Zarządowi Infrastruktury z przeznaczeniem na działalność leczniczą. W takiej sytuacji należy przyznać rację wnoszącemu skargę kasacyjną Stołecznemu Zarządowi Infrastruktury, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdzając zaskarżonym wyrokiem nieważność decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2009 r., oraz decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2009 r., naruszył przepis art. 60a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do wniosku, że uprawnionym podmiotem do oddania przedmiotowej nieruchomości w trwały zarząd jest Minister Skarbu Państwa, gdy tymczasem, jak trafnie podniesiono w skardze kasacyjnej, w odniesieniu do omawianej nieruchomości zastosowanie znajduje ogólna zasada zawarta w art. 23 ust. 1 i w art. 45 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którą zasobem nieruchomości Skarbu Państwa gospodaruje Starosta (w sprawie niniejszej Prezydent m.st. Warszawy), który również ustanawia w drodze decyzji na rzecz jednostki organizacyjnej (Stołecznego Zarządu Infrastruktury) trwały zarząd nad nieruchomością. Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w postępowaniu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Art. 203 pkt 2 p.p.s.a., który jest takim przepisem stanowi, że stronie która wniosła skargę kasacyjna należy się zwrot poniesionych przez nią niezbędnych kosztów postępowania od skarżącego, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok Sądu I instancji uwzględniający skargę. Skoro w rozpoznawanej sprawie wystąpiła tożsamość skarżącego i składającego skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł tego przepisu zastosować, w związku z czym obowiązuje w realiach tej sprawy zasada z przepisu art. 199 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.