IV SA/Wa 1772/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do dokonania zgłoszenia wysyłki oraz zobowiązania do sporządzenia zgłoszenia powrotnego - oddala skargę - Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859) w związku z art. 24 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE Seria L 190/1 z dnia 12 lipca 2006 r.) oraz art. 9 Konwencji Bazylejskiej wezwał firmę G. jako podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia wysyłki zużytych kartridży do drukarek nielegalnie przywiezionych do Polski (kod [...]), do zastosowania procedur określonych w art. 9 Konwencji Bazylejskiej poprzez powrotny wywóz odpadów do kraju wysyłki. Jednocześnie Główny Inspektor Ochrony Środowiska zobowiązał firmę G. do sporządzenia zgłoszenia powrotnego wywozu odpadów dot. nielegalnego transportu odpadów zgodnie z art. 24 ust. 2, akapit trzeci rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady. Organ określił termin realizacji powrotnego wywozu na 30 dni od daty otrzymania postanowienia przez podmiot zobowiązany. W uzasadnieniu postanowienia Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, iż w dniu 8 lipca 2008 r. agencja celna "S.", w imieniu firmy C. Sp. z o.o. zgłosiła do urzedu celnego transport, nadesłany z kanadyjskiej firmy G. W trakcie kontroli stwierdzono nielegalny wwóz do Polski zużytych kartridży do drukarek. Organ wskazał, iż odpowiedzialność za przedmiotowy nielegalny transport spoczywa na firmie G., która nie dokonała zgłoszenia chociaż była do tego zobowiązana zgodnie z art. 63 ust. 2 rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz art. 9 ust. 1 Konwencji Bazylejskiej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2008 r. złożyła spółka C. Sp. z o.o. Skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 1 ust. 1 lit. a dyrektywy 2006/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów w związku z art. 2 pkt 1 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów polegającą na przyjęciu, że pojemniki na tusze, wysłane do Polski przez G. w K., na zamówienie skarżącej, stanowią odpady. W ocenie skarżącej puste kartridże mające być wykorzystane do produkcji wkładów z tuszem do drukarek są pełnowartościowym półproduktem, a nie odpadem i wobec tego nie podlegają regulacji rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów oraz ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 124 § 1 kpa w związku z art. 9 kpa poprzez zaniechanie zamieszczenia w zaskarżonym postanowieniu pouczenia, że na postanowienie to służy skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dokonując oceny legalności postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2008 r. Sąd uznał, iż skarga podlega oddaleniu, gdyż została złożona przez podmiot nie mający przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym zakończonym w/w postanowieniem. Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE Seria L 190/1 z dnia 12 lipca 2006 r.) określa procedury i systemy kontroli w zakresie przemieszczania odpadów, w zależności od pochodzenia, przeznaczenia i trasy przemieszczania odpadów, rodzaju przesyłanych odpadów oraz przewidzianego trybu postępowania z odpadami w miejscu przeznaczenia – art. 1 ust. 1. Rozporządzenie to ma zastosowanie m. in. do przemieszczania odpadów przywożonych do Wspólnoty z państw trzecich – art. 1 ust. 2 lit. b. Nielegalne przemieszczanie odpadów, oznacza m.in. przemieszczanie odpadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom, zgodnie z w/w rozporządzeniem – art. 2 pkt 35 lit. a. Zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody określonej w przepisach tytułu II rozporządzenia podlegają przemieszczenia wyszczególnionych w tym przepisie odpadów, jeżeli mają być poddane procesom odzysku. Stosownie do art. 4 rozporządzenia nr 1013/2006 zgłaszający, który zamierza dokonać przemieszczenia odpadów określonego w art. 3 ust. 1 lit. a) lub b), dokonuje uprzedniego pisemnego zgłoszenia właściwemu organowi wysyłki i za pośrednictwem tego organu. Zgłaszającym w przypadku przywozu do Wspólnoty odpadów niepochodzących z Państwa Członkowskiego, jest każda osoba fizyczna lub prawna podlegająca jurysdykcji państwa wysyłki odpadów, która zamierza zrealizować przemieszczanie odpadów albo doprowadziła do przemieszczenia odpadów spośród osób określonych w przepisach państwa wysyłki albo też gdy nie określają one takiej osoby, osobę będącą posiadaczem odpadów w momencie wywozu - art. 2 pkt 15 lit. b rozporządzenia nr 1013/2006. Art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006 stanowi, że jeżeli właściwy organ ujawnił przemieszczanie, które uważa za nielegalne, niezwłocznie powiadamia o tym pozostałe zainteresowane właściwe organy. Z kolei art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 1013/2006 przewiduje, iż w sytuacji gdy odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie ponosi zgłaszający, właściwy organ wysyłki zapewnia, że przedmiotowe odpady zostaną: a) odebrane przez podmiot, który faktycznie dokonał zgłoszenia; lub, jeżeli nie dokonano zgłoszenia, b) odebrane przez podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia; lub, jeżeli jest to niewykonalne, c) odebrane przez właściwy organ wysyłki albo przez osobę fizyczną lub prawną działającą w jego imieniu; lub, jeżeli to niewykonalne, d) poddane odzyskowi lub unieszkodliwieniu w inny sposób w państwie przeznaczenia lub wysyłki przez właściwy organ wysyłki albo przez osobę fizyczną lub prawną działającą w jego imieniu; lub, jeżeli jest to niewykonalne, e) poddane odzyskowi lub unieszkodliwieniu w inny sposób w innym państwie przez właściwy organ wysyłki albo przez osobę fizyczną lub prawną działającą w jego imieniu, jeżeli wszystkie zainteresowane właściwe organy wyrażą na to zgodę. Powyższy obowiązek odbioru, odzysku lub unieszkodliwienia jest realizowany w terminie 30 dni od dnia, w którym zainteresowany właściwy organ wysyłki dowiedział się lub został powiadomiony na piśmie przez właściwe organy miejsca przeznaczenia lub tranzytu o nielegalnym przemieszczaniu oraz o przyczynach jego zaistnienia, lub w innym terminie uzgodnionym przez zainteresowane właściwe organy. Podstawą powyższego zgłoszenia mogą być informacje przekazane właściwym organom miejsca przeznaczenia lub tranzytu między innymi przez inne właściwe organy. Ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów z dnia 29 czerwca 2007 r. (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm.) określa postępowanie i organy do wykonania zadań z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów wynikających z rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. – art. 1 ust. 1. Art. 4 pkt 1 przewiduje, że zezwolenia na przywóz odpadów na teren kraju wydaje Główny Inspektor Ochrony Środowiska. Art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów przewiduje, że w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym przemieszczeniu otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa zgłaszającego lub, jeżeli nie dokonano zgłoszenia, podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi wysyłający odpady, w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni. Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, iż Główny Inspektor Ochrony Środowiska pismem z dnia 24 lipca 2008 r. Urzędu Celnego III "Port Lotniczy" w W. został powiadomiony o transgranicznym przemieszczaniu odpadów w postaci używanych pojemników do kartridży bez wymaganego zezwolenia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. W następstwie tego powiadomienia, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nielegalnego wwozu do Polski zużytych kartridży do drukarek sprowadzonych z kanadyjskiej firmy G. do polskiej firmy C. Sp. z o.o. w celu regeneracji. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania otrzymała zarówno firma G., jak i C. Sp. z o.o. Organ w toku postępowania ustalił, iż odpowiedzialność za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów ponosi wysyłający odpady, tj. firma G., która nie dokonała zgłoszenia wysyłki zużytych kartridży do drukarek nielegalnie przywiezionych do Polski. Organ w oparciu o art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w związku z art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006, zgodnie z Konwencją Bazylejską, która została ratyfikowana przez Wspólnotę Europejską i K. wezwał firmę G. do zastosowania procedur określonych w art. 9 w/w Konwencji poprzez powrotny wywóz odpadów do kraju wysyłki. Postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2008 r. zostało doręczone firmie G., jako stronie postępowania administracyjnego. Postanowienie to skierowane jest do firmy G. i jedynie na tę firmę nakłada określone w postanowieniu obowiązki. Postanowienie to zostało wykonane przez firmę G., która nie zakwestionowała ustaleń faktycznych dokonanych przez organ. W ocenie Sądu, skarżąca spółka C. Sp. z o.o. w przedmiotowym postępowaniu nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z wymienionego przepisu wynika zatem, że elementem, który pozwala zakwalifikować określony podmiot jako stronę w postępowaniu administracyjnym jest interes prawny lub obowiązek. Interes prawny jest przesłanką materialnoprawną udziału w postępowaniu. Stwierdzenie braku interesu prawnego powoduje, że podmiotowi nie przysługuje przymiot strony postępowania. Interes prawny musi przy tym istnieć obiektywnie, a nie odzwierciedlać subiektywne odczucia danego podmiotu. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, gdy dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Należy również zauważyć, że interes prawny ma charakter materialnoprawny. Oparty więc jest na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 1999 r., IV SA 1285/98, lex nr 47898 oraz z dnia 27 września 2001, I SA 2326/00, lex nr 54528). Przenosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca spółka nie posiada interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny w postępowaniu administracyjnym, którego dotyczy skarga. Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie prowadzone było w stosunku do podmiotu wysyłającego odpady, który ponosi odpowiedzialność za nielegalny obrót odpadami bez wymaganego zgłoszenia. Zaskarżonym postanowieniem nałożono na ten właśnie podmiot obowiązki wynikające z przepisów prawa. Postępowanie to nie dotyczyło interesu prawnego spółki C. Sp. z o.o. będącej odbiorcą nielegalnie przywiezionych odpadów. To, że skarżącej doręczono zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego i jak wynika z oświadczenia pełnomocnika skarżącej złożonego na rozprawie sądowej odpis postanowienia, chociaż nie wynika to z rozdzielnika zaskarżonego postanowienia, to nie przesądza to o posiadaniu przymiotu strony postępowania. O przymiocie tym decyduje posiadanie interesu prawnego, którego skarżąca nie wykazała. Z uwagi na powyższe okoliczności, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.