II SA/Bk 132/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie nakazu przedłożenia opinii technicznej dotyczącej rozbudowy budynku 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Powiatowego "Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] września 2009 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienia nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego A. Z. kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa w zw. z art. 81c ust.2 i art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu zażalenia Pana A. Z. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] września 2009 r. nakazującej Pani Z. J. przedłożenie w terminie do dnia 15 grudnia 2009 r., opracowanej przez osobę uprawnioną, opinii technicznej, dotyczącej rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] we wsi J. M. gm. Ś. w zakresie zgodności wykonanych robót ze sztuką budowlaną oraz obowiązującymi w okresie jej powstania warunkami technicznymi ze wskazaniem ewentualnych nieprawidłowości i możliwych do wykonania zmian lub przeróbek doprowadzających rozbudowę do stanu zgodnego z przepisami, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalności istniejącej rozbudowy budynku mieszkalnego na działce o nr [...] we wsi J. M., należącej do Pani Z. J. W trakcie postępowania i toku dokonanych w dniu 7 września 2009r. oględzin organ I instancji ustalił, iż na działce Pani Z. J. znajduje się budynek mieszkalny o wymiarach 9,70 x10,30 m, w tym rozbudowa o wym. 9,70 x 3,30 m. Budynek pokryty jest blachą trapezową, a konstrukcja bryły jest drewniana. W 2009 roku właścicielka dokonała docieplenia całego budynku (wraz z częścią rozbudowaną). Przedmiotowa rozbudowa o konstrukcji murowanej jest posadowiona w odległości 0,95 m od granicy z działką nr [...]. Zgodnie z oświadczeniem inwestorki kontrolowany budynek mieszkalny został wybudowany w 1947 r., a jego rozbudowa nastąpiła w 1993r. Pokrycie dachu zostało wymienione w 2004 r., wówczas także rozebrano stary komin i wykonano nowy w rozbudowanej części. Końcowo organ ustalił, iż inwestorka nie posiadała pozwolenia na rozbudowę. W celu doprowadzenia opisanego budynku do należytego stanu technicznego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] września 2009 r., na podstawie art. 81c ust.2 i 3 ustawy Prawo budowlane, nakazał Pani Z. J. przedłożenie w terminie do dnia 15 grudnia 2009 r., opracowanej przez osobę uprawnioną, opinii technicznej, dotyczącej rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] we wsi J. M. gm. Ś. w zakresie zgodności wykonanych robót ze sztuką budowlaną oraz obowiązującymi w okresie jej powstania warunkami technicznymi ze wskazaniem ewentualnych nieprawidłowości i możliwych do wykonania zmian lub przeróbek doprowadzających rozbudowę do stanu zgodnego z przepisami. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ uznał, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974r., które dopuszczają legalizację samowoli budowlanej w trybie art. 42, po uprzednim wykluczeniu przesłanek z art. 37 ust.1 tej ustawy. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wniósł A. Z., podnosząc, że oświadczenie inwestorki co do terminu rozbudowy domu (1993 r.) są niezgodne z rzeczywistością, albowiem budynek faktycznie został rozbudowany na przełomie 2008/2009. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji słusznie zastosował przepis art. 81 c ust.2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., nakazując przedłożyć właścicielce przedmiotowego budynku opinię techniczną. Odnosząc się z kolei do podniesionej w zażaleniu okoliczności, jakoby przybudówka o wymiarach 9,70 x 3,30 m została wykonana na przełomie 2008/2009, organ stwierdził, że okoliczność ta nie znajduje pokrycia w zeznaniach żadnego ze świadków. Tym bardziej, że troje z nich (W. S., E. S., J. Z.) podało 1993 rok jak datę istnienia lub wykonania przedmiotowej przybudówki. Skargę na powyższe postanowienie do sądu administracyjnego wywiódł pełnomocnik A. Z. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: - art. 77 §1 kpa poprzez nie rozpatrzenie przez organ całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a w szczególności nie uzwględnienie pisma skarżącego z dnia 9 listopada 2009r.; - art. 75 §1 kpa polegające na tym, że organ nie dopuścił dowodu z map geodezyjnych z 7 lutego 2009 r. i 1 czerwca 2009r. eksponujących zaewidencjonowane w tym okresie budynki, które dowodzą, że na działce o nr 64 nie dokonano rozbudowy przedmiotowego budynku przez 1993 r.; - art. 107 §3 kpa poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, przyczyn, dla których organ odmówił zeznaniom A. Z. i E. Z. wiarygodności i mocy dowodowej; - art. 7, 8 i 80 kpa. Powołując się na powyższe naruszenia pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego jego wydanie postanowienia z dnia [...] września 2009r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] września 2009 r. nakładające na Z. J. obowiązek przedłożenia opinii technicznej, dotyczącej rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] we wsi J. M. gm. Ś., w terminie do dnia 15 grudnia 2009 r. Materialnoprawną podstawę nałożonego obowiązku sporządzenia opinii technicznej stanowił art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Postanowienie wydane w tym trybie ma przede wszystkim charakter dowodowy i jest podejmowane z reguły w ramach już toczącego się postępowania w określonej sprawie, po uprzednim przeprowadzeniu wstępnych wyjaśnień (wyrok NSA z dnia 12 października 2006 r. sygn. akt II OSK 1192/05, Lex nr 289261). W kontrolowanej sprawie kluczowe znaczenie ma, jak słusznie podkreśla autor skargi, ustalenie, czy rozbudowa domu na działce nr [...] należącej do Z. J. została dokonana pod rządami prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r., czy obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Organy orzekające w niniejszej sprawie uznały, że kontrolowaną przybudówkę można zalegalizować w trybie ustawy z 1974 r., albowiem została ona wybudowana w 1993 roku. Na tą okoliczność organ nadzoru budowlanego przesłuchał wprawdzie świadków (W. S., E. S., J. Z.), którzy jako datę istnienia lub wykonania przedmiotowej przybudówki wskazali rok 1993, jednakże w ocenie Sądu, dowody te nie stanowią wystarczającej podstawy do przyjęcia, iż kontrolowana rozbudowa została faktycznie wykonana w tym czasie. Z zeznań sołtysa wsi J. M.– E. Z. wynika, bowiem że rozbudowa domu Pani J. wykonana była w ciągu ostatnich pięciu lat. Również przedłożone przez skarżącego, w trakcie postępowania administracyjnego, dokumenty, w szczególności mapka geodezyjna z 1 czerwca 1998r., nie potwierdza jakoby w 1998 r. istniała przedmiotowa dobudówka. Także na mapie z dnia 7 lutego 2007r. nie odnotowano rozbudowy kontrolowanego budynku. Powyższe okoliczności, zdaniem Sądu, świadczą o tym, iż organy nadzoru budowlanego przeprowadziły postępowanie dowodowe z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa zobowiązuje, bowiem organy administracji publicznej prowadzące postępowanie do zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, aby ustalone na jego podstawie okoliczności faktyczne mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Również zasada opisana w przepisie art. 77 § 1 kpa nakłada na organy obowiązek ustalenia stanu faktycznego na podstawie całościowo zebranego materiału dowodowego. Tylko realizując powyższe zasady, organ prowadząc postępowanie administracyjne może trafnie ocenić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawidłowo rozstrzygnąć o prawach strony. Tymczasem w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły, dlaczego odmówiły wiarygodności zeznaniom Sołtysa wsi J. M., oraz z jakiego powodu nie dopuściły dowodu z map geodezyjnych przedstawionych przez skarżącego w piśmie z dnia 9 listopada 2009 r. Powyższe, w ocenie Sądu, stanowi naruszenie art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 126 kpa, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne postanowienia powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Jako dowolne należy, bowiem traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia o przekonującej treści. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że motywy rozstrzygnięć organów obu instancji nie znajdują potwierdzenia w całokształcie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę, organy przeprowadzą stosowne postępowanie wyjaśniające i uzasadnią swoje stanowisko w sposób wyczerpujący. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Stosownie do art. 152 cytowanej ustawy, zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 ww. ustawy.