III SA/Wa 580/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, , po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Burmistrza G. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nie wyrażenia zgody na umorzenie zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn postanawia: 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić J. P. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Burmistrz G. nie wyraził zgody na umorzenie zaległości w podatku od spadków i darowizn J. P. z tytułu nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości, w wysokości 67.355 zł. J. P.– Skarżący w niniejszej sprawie, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie. W uzasadnieniu skargi podniósł, że Burmistrz G. nie zawarł w zaskarżonym postanowieniu, wbrew przepisom pouczenia o możliwości, terminie i trybie zaskarżenia tego typu postanowień do Sądu Administracyjnego czym w sposób oczywisty naruszył prawo. Zdaniem Skarżącego nie ulega wątpliwości, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2004 r. na postanowienia przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego wydane w oparciu o art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2008 r. Nr 88, poz. 539 ze zm., dalej: ustawa o dochodach j.s.t.), przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po wyczerpaniu trybu postępowania określonego w art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). W piśmie z 22 lutego 2010 r. kierowanym do Sądu – Burmistrz [...] G. podniósł, że w świetle art. 18 ust. 3 ustawy o dochodach j.s.t., na postanowienie przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego (burmistrza) w przedmiocie umorzenia i rozłożenia na raty należności z tytułu podatków i opłat stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego, w sposób prawidłowy poinformowano Skarżącego w pouczeniu załączonym do postanowienia z dnia [...] czerwca 2009 r., iż na zaskarżone postanowienie nie przysługuje zażalenie. Zgodnie z art. 237 Ordynacji podatkowej postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. W związku z powyższym, zdaniem organu skarga jest niedopuszczalna i powinna ulec odrzuceniu. Z dokumentacji księgowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, dotyczącej opłat sądowych, wynika, że w sprawie został uiszczony wpis sądowy w wysokości 500 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, orzekając w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie art. 18 ustawy o dochodach j.s.t. Z literalnego brzmienia ww. przepisu wynika, że organem właściwym w sprawie umarzania podatków, w tym podatków stanowiących w całości dochód jednostek samorządu terytorialnego jest naczelnik właściwego urzędu skarbowego. Oznacza to, że o umorzeniu bądź odmowie umorzenia przedmiotowego podatku rozstrzyga tylko i wyłącznie w drodze decyzji naczelnik urzędu skarbowego. Odrębność postępowania w przedmiocie umorzenia podatków stanowiących w całości dochód jednostki samorządu terytorialnego polega na konieczności uzyskania przez naczelnika zgody przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego. Zgoda organu przybiera postać postanowienia i jest niewątpliwie obligatoryjnym elementem przedmiotowego postępowania. Postępowanie jednak przed organem jednostki samorządu nie ma samodzielnego charakteru, stanowi pewien etap przed wydaniem decyzji przez naczelnika urzędu skarbowego. Przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego nie jest w żadnym wypadku uprawniony do samodzielnego rozstrzygania kwestii umorzenia zaległości podatkowych. Z tego względu jego postanowienie w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowych nie kończy postępowania w sprawie, ani nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Sąd podziela stanowisko wyrażone w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2010 r. w sprawie o sygn. akt II FPS 9/09 zgodnie z którym postanowienie przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego w przedmiocie ulgi podatkowej, o którym mowa w art. 18 ust. 3 ustawy o dochodach j.s.t. nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Zdaniem NSA, sąd administracyjny winien jednak dokonać kontroli jego legalności przy rozpoznaniu skargi na decyzję dyrektora izby skarbowej, stosownie do art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. NSA uznał, iż postanowienie, o którym mowa w art. 18 ust. 3 ustawy o dochodach j.s.t. nie jest postanowieniem kończącym sprawę. Do tego typu postanowień zaliczyć bowiem należy te, które tamują możliwość dalszego postępowania w danej sprawie - uruchomienie toku instancji (np.: postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, postanowienie o stwierdzeniu uchybienia do terminu wniesienia odwołania; por. też J. P. Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 26 i 27). Nie jest ono również postanowieniem co do istoty sprawy. Nie oznacza to jednak, iż jest ono całkowicie wyłączone spod jego kontroli. Sąd administracyjny winien bowiem ocenić jego legalność przy rozpoznawaniu skargi na decyzję dyrektora izby skarbowej w przedmiocie zastosowania umorzenia, rozłożenia na raty, odroczenia terminu zapłaty, zwolnienia płatnika z obowiązku pobrania bądź ograniczenia poboru należności podatków i opłat, o których mowa w art. 18 ust. 2 tej ustawy, stosownie do art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. W związku z powyższym należy stwierdzić, że od decyzji wydanej przez organ podatkowy właściwy w sprawie umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn z tytułu zasiedzenia, Skarżącemu będzie przysługiwało prawo wniesienia odwołania. Dopiero wyczerpanie administracyjnego toku instancji otworzy stronie drogę do uruchomienia kontroli sądu administracyjnego i możliwość zbadania legalności postanowienia przewodniczącego j.s.t. w ramach rozpoznawania skargi na decyzję organu podatkowego w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn i zapewni także podatnikowi dostateczną ochronę jego praw, w tym prawa do sądu. Z powyższych względów skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.