III SA/Łd 142/10
WyrokWSA w Łodzi2010-05-20
Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Małgorzata Łuczyńska, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, opierając się na przepisach dotyczących zgłaszania zmian, podczas gdy strona wnioskowała o doprowadzenie do zgodności zapisów z dokumentami przedwojennych właścicieli?Ratio decidendi
Organy administracji obu instancji nie rozpoznały istoty żądania skarżących, które nie dotyczyło technicznej aktualizacji danych ewidencyjnych, lecz doprowadzenia do zgodności istniejących zapisów z dokumentami historycznymi. Działanie organów, polegające na odmowie rozpatrzenia wniosku z powodu braku dokumentacji geodezyjnej, naruszyło zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i udzielania informacji (art. 9 k.p.a.), ponieważ strona wielokrotnie wyjaśniała swoje stanowisko, a organ był zobowiązany do wyjaśnienia rzeczywistego żądania lub wezwania do jego sprecyzowania.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o ujawnienie w operacie ewidencji gruntów danych dotyczących działki nr [...] i doprowadzenie do zgodności zapisów z dokumentami przedwojennych właścicieli. Wójt Gminy Z. odmówił aktualizacji, uznając wniosek za dotyczący zmian w ewidencji i wymagający dokumentacji geodezyjnej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący odwołali się do WSA, twierdząc, że ich żądanie nie dotyczyło technicznej aktualizacji, lecz sprostowania zapisów niezgodnych z dokumentami historycznymi, a organy nie rozpoznały istoty sprawy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...].Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 maja 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2010 roku sprawy ze skargi S. Z., B. Z. i M. F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu gruntów i budynków 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Zgierz z dnia [...], nr [...]; 2) zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi na rzecz skarżących – S. Z., B. Z. i M. F. solidarnie kwotę 200,00 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wójt Gminy Z. decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 22 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz.U. 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.), § 47 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 maja 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U.Nr 38, poz. 454 z 2001 r.), porozumienia zawartego w dniu 31 grudnia 1990 r. pomiędzy Kierownikiem Urzędu Rejonowego w Z. a Wójtem Gminy Z., w zw. z art. 90 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz.U. Nr 153, poz. 872 ze zm.) oraz art. [...] k.p.a., po rozpoznaniu wniosku S. Z., B. Z. i M. F. odmówił aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu U. gmina Z. dotyczącej działki nr [...] uregulowanej w księdze wieczystej [...].
Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że wnioskodawcy pismem z dnia 10 marca 2008 r. wystąpili do Starostwa Powiatowego w Z. o ujawnienie w operacie ewidencji gruntów danych dotyczących działki nr [...] położonej na terenie L. – N. L., uregulowanej w księdze wieczystej [...] i doprowadzenia do zgodności zapisów w operacie ewidencji gruntów obrębu U. z dokumentami przedwojennych właścicieli działek, które są w posiadaniu ich spadkobierców. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Starostwo Powiatowe w Z. przekazało Wójtowi Gminy Z., jako organowi właściwemu do załatwienia sprawy, przedmiotowy wniosek informując, że w sprawie wszczęte zostało postępowanie administracyjne na podstawie zawiadomienia z dnia 23 kwietnia 2008 r.
Organ administracji wskazał, iż zgodnie z § 5 porozumienia z dnia 31 grudnia 1990 r., zawartego pomiędzy Kierownikiem Urzędu Rejonowego w Z. a Zarządem Gminy Z., prowadzenie ewidencji gruntów i budynków dla tego obszaru powierzone zostało Urzędowi Gminy Z..
Organ ustalił, że w Sądzie Rejonowym w Z., V Wydziale Ksiąg Wieczystych, prowadzona jest księga hipoteczna [...]. W dziale II księgi wpisana jest A. M. K. jako właścicielka części nieruchomości uregulowanej w tej księdze oznaczonej jako parcela Nr [...] o pow. [...] m. kw. Do zbioru dowodów tej księgi załączony jest plan mierniczego przysięgłego F. z dnia [...]. Na mocy postanowień o nabyciu spadku spadkobiercami A. K. są B. M. Z., S. J. Z. oraz M. H. F., każdy z nich w 1/3 spadku. Od założenia ewidencji gruntów w 1967 r. dla obrębu U. działka nr [...] wchodziła w skład kompleksu leśnego, oznaczonego obecnie nr ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] ha będącego we władaniu Skarbu Państwa w zarządzie Lasów Państwowych Nadleśnictwa G. Taki przebieg granic potwierdzony został mapą do celów sądowych wykonaną przez geodetę uprawnionego P. P. i zaewidencjonowaną w Starostwie Powiatowym w Z. w dniu 21 lutego 2006 r. Organ administracji pierwszej instancji ustalił ponadto okoliczność złożenia w dniu 8 lipca 2008 r. przez Lasy Państwowe Nadleśnictwo G. wniosku o zasiedzenie nieruchomości leśnej położonej w Ustroniu, gmina Z. oznaczonej jako działka nr [...]. Główny Geodeta Kraju pismem z dnia 19 czerwca 2009 r. podtrzymał ważność mapy prawnej do celów sądowych, wykonanej przez geodetę uprawnionego P. P. i zaewidencjonowanej w Starostwie Powiatowym w Z. w dniu 21 lutego 2006 r.
Ewidencja gruntów posiada jedynie charakter rejestru, w którym ujawnia się wszelkie zmiany przedmiotowe i podmiotowe. Sposób i tryb wprowadzania danych do operatu ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy artykułów 22 i 23 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.), rozdział 3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. Nr 378, poz. 454). W myśl § 46 ust. 2 tego rozporządzenia wprowadzanie zmian do rejestru ewidencyjnego następuje wyłącznie na podstawie określonych dokumentów, t.j. prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych, dokumentacji architektoniczno – budowlanej oraz ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. Urząd Gminy Z. kierował do S. Z., B. Z. i M. F. pisma wzywające do doręczenia dokumentów umożliwiających ujawnienie przebiegu granic prawnych działki nr [...] położonej w obrębie U. (mapy do celów prawnych). Wymienione osoby pismem z dnia 29 października 2009 r. po raz czwarty odmówiły wykonania dokumentacji geodezyjnej. Wójt Gminy Z. nie jest organem właściwym do podważania treści mapy zaewidencjonowanej przez Starostwo Powiatowe. Mapę tę sporządzono w celu uregulowania praw do gruntu w postępowaniu sądowym w sprawie o zasiedzenie nieruchomości. Wykorzystanie mapy do postępowania sądowego powoduje, ze podważenie jej treści może nastąpić jedynie w postępowaniu sądowym przez sąd powszechny. Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne osoby zgłaszające zmiany do ewidencji gruntów i budynków są zobowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne i kartograficzne. Brak tych dokumentów powoduje, że sprawa nie może zostać ostatecznie rozstrzygnięta. Wójt Gminy Z. nie popełnił błędów przy prowadzeniu ewidencji gruntów. Dlatego tez nie ma obowiązku wydzielania działek geodezyjnych i sporządzania map do celów prawnych dla osób fizycznych. Załączone przez wnioskodawców dokumenty nie zawierają danych liczbowych do ustalenia innego niż w aktualnej ewidencji przebiegu granic i powierzchni działki nr [...]. Nie mogą zatem stanowić podstawy ujawnienia zmian w żądanym zakresie.
S. Z., B. Z. i M. F. odwołali się od decyzji organu administracji pierwszej instancji do Ł. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego Kartograficznego w Ł., żądając jej uchylenia i nakazania organowi I instancji doprowadzenia do zgodności ewidencji z dokumentami znajdującymi się w księdze hipotecznej [...]. W uzasadnieniu odwołania podnieśli, iż w marcu 2008 r. wystąpili do Starostwa Powiatowego w Z. o doprowadzenia z urzędu do zgodności Operatu Ewidencji Gruntów i Budynków obrębu U. z dokumentami znajdującymi się w księdze Hipotecznej [...] a w konsekwencji ujawnienie działki nr [...], której jako spadkobiercy A. M. K. są właścicielami. Decyzja organu I instancji nie rozstrzyga ich żądania. Skarżący stwierdzili ponadto, iż P. P. nie był autorem opracowanej mapy, bowiem to nie on zawarł umowę o sporządzenie mapy z nadleśnictwem G.. Przedmiotowa mapa sporządzona została wadliwie i powinna zostać wyłączona z zasobu starostwa. W ocenie skarżących odrębnego ustosunkowania wymaga poprawność porozumienia z dnia 31 grudnia 1990 r. pomiędzy kierownikiem Urzędu Rejonowego w Z. a Zarządem Gminy Z. o prowadzenie ewidencji gruntów i budynków. Porównanie art. 60 i art. 6a pkt 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne uzasadnia twierdzenie, iż Wójt Gminy Z. mógłby pełnić funkcje geodezyjne w imieniu starosty, wyłącznie wówczas, gdyby porozumienie w tym zakresie zostało zawarte do dnia wejścia w życie ustawy, to jest 1 lipca 1989 r. Tymczasem porozumienie zawarto 31 grudnia 1990 r. W tej sytuacji Wójt Gminy Z. nie był organem właściwym do oceny wniosku z 10 marca 2008 r., a to czyni skarżoną decyzję sprzeczną z prawem, jako wydaną przez organ niewłaściwy.
Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje orzeczenie stwierdził, że decyzja organu I instancji pod względem merytorycznym została wydana zgodnie z zasadami kodeksu postępowania administracyjnego. Wójt Gminy Z. na podstawie dokumentacji będącej w jego posiadaniu ustalił stan faktyczny i prawny nieruchomości oraz wziął pod uwagę wszystkie okoliczności i zebrane dowody w sprawie.
Z dokumentów będących w posiadaniu organu odwoławczego wynika, iż skarżący wielokrotnie kwestionowali poprawność wykonania mapy przez geodetę uprawnionego P. P., zaewidencjonowanej w Starostwie Powiatowym w Z. w dniu [...], wnosząc o usunięcie jej z obiegu prawnego przez organy służby geodezyjnej. W ocenie organu odwoławczego skarżący błędnie podnoszą okoliczność braku kontroli tej mapy. Zgodnie z dyspozycją § 9 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, a także ogólnych warunków umów o udostępnianie tych baz ( Dz.U. z 2001 r., Nr 78, poz. 837) dokumentacja przekazywana do zasobu podlega kontroli m.in. w zakresie: przestrzegania zasad wykonywania prac, osiągnięcia wymaganych dokładności, zgodności opracowania ze standardami technicznymi dotyczącymi geodezji, kartografii oraz krajowego systemu informacji o terenie, spójności topologicznej informacji dostarczanej przez wykonawcę z informacjami uzyskanymi z ośrodka w trakcie realizacji pracy, kompletności materiałów. Czynności kontroli dokonują osoby posiadające uprawnienia zawodowe do wykonywania samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii upoważnione przez właściwe organy, w tym wypadku przez Starostę Powiatu Z. W związku z tym, iż w wyniku kontroli nie stwierdzono braku zgodności w/w mapy z dyspozycją § 9 powołanego rozporządzenia mapa została przyjęta do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego. Zdaniem organu odwoławczego nie ma możliwości na drodze postępowania administracyjnego wydania decyzji o odmowie rejestracji przedmiotowej mapy, gdyż przyjmowanie dokumentacji do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego następuje w oparciu o powołane rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001 r. W związku z tym, że w oparciu o przedmiotową mapę wydano orzeczenia sądu o zasiedzenie nieruchomości podważenie treści mapy może nastąpić w postępowaniu sądowym, poprzez zaskarżenie orzeczeń sądu, dla których mapa ta stała się podstawą rozstrzygnięcia.
W dniu [...] organ odwoławczy na podstawie art. 113 § 2 k.p.a wydał postanowienie nr [...], w którym wyjaśnił wątpliwości skarżących co do treści swojej decyzji z dnia [...], znak j.w., uzupełniając uzasadnienie decyzji o następujące informacje:
1. porozumienie z dnia 31 grudnia 1990 r. zawarte pomiędzy Kierownikiem Urzędu Rejonowego w Z. a zarządem Gminy Z. w sprawie powierzenia organom gminy m. in. prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz gleboznawczej klasyfikacji gruntów, było zawarte zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami i jego ustalenia w zakresie określenia właściwych organów w sprawach ewidencji gruntów i budynków są obowiązujące,
2. rejestracja mapy prawnej do celów sądowych wykonanej przez geodetę uprawnionego Pana P. P. i zaewidencjonowanej w ośrodku dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej w Starostwie Powiatowym w Z. w dniu [...], nr [...] została dokonana zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, iż porozumienie z dnia 31 grudnia 1990 r. powierzyło organom gminy prowadzenie spraw w zakresie ewidencji gruntów i budynków od dnia 1 stycznia 1991 r. na czas nieokreślony. Wnioskujący podnoszą, iż zawarte porozumienie narusza art. 6 a pkt 4 i art. 60 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne i nie mogło wywołać skutku w postaci upoważnienia Wójta Gminy Z. do prowadzenia spraw należących do kompetencji Starosty. Należy zauważyć, iż w roku 1990 nie obowiązywał wspomniany art. 6a, a funkcje organów właściwych w sprawach ewidencji gruntów pełniły terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego, czyli w tym przypadku kierownik urzędu rejonowego. Wskazany art. 6a wprowadzono do ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne z dniem 1 stycznia 1999 r. nie zawiera przepisów, które uchylałyby porozumienia wcześniej zawarte, należy więc stwierdzić, że wcześniejsze porozumienia ciągle obowiązują, oczywiście z uwzględnieniem przepisów prawa dotyczących następstw prawnych poszczególnych organów. Przedmiotowe porozumienie z 1990 r. było zawarte zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami i zawarte w nim ustalenia w zakresie określenia właściwych organów w sprawach ewidencji gruntów i budynków są obowiązujące.
S. Z., M. F. i B. Z. zaskarżyli decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności bądź uchylenie. W uzasadnieniu skargi podnieśli zarzuty przedstawione wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W szczególności zwrócili uwagę na to, iż przedmiotem wniosku z dnia 10 marca 2008 r. było doprowadzenie z urzędu przez właściwy organ do zgodności zapisów ewidencji gruntów i budynków z dokumentami przedwojennych właścicieli. Wniosek nie został oparty o przepis art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zatem przedmiot żądania nie pozostaje w żadnym związku z techniczną stroną zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków o czym stanowią przepisy rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r., a które jako podstawę prawną skarżonego rozstrzygnięcia organ przywołał. Zdaniem skarżących organy geodezyjno – kartograficzne nie dostrzegają podstawowego problemu w sprawie, a mianowicie faktu, iż funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji z 21 lutego 2006 r. o rejestracji mapy i dokumentów operatu sporządzonych dla celów prawnych umożliwia uzyskanie niezbędnego w wielu sprawach ( w tym o zasiedzenie) wypisu i wyrysu z tej ewidencji starostwa. Sprostowanie wadliwego postępowania odnośnie wprowadzenia operatu opisowo-kartograficznego do bazy danych ewidencyjnych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego następuje w trybie przepisów k.p.a. i w żadnym innym postępowaniu sprostowanie wykazanych uchybień i naruszeń nie jest możliwe.
Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, iż w jego ocenie wniosek z dnia 10 marca 2008 r., wbrew twierdzeniu skarżących, faktycznie dotyczy wprowadzenia zmiany ( aktualizacji) w operacie ewidencji gruntów i budynków i oparty jest o przepis art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Skarżący do wniosku dołączyli kserokopię projektu planu rozparcelowanej części majątku N., zatwierdzonego przez Wydział Powiatowy Sejmiku Ł. w dniu [...], wydzielonej pod nazwą [...], znajdującego się w zbiorze dokumentów księgi hipotecznej [...] oraz kserokopie postanowień o nabyciu spadku. Nie dostarczyli natomiast żadnej dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej określającej przebieg granic przedmiotowej działki, wobec powyższego wprowadzenie wnioskowanej zmiany nie było możliwe.
Na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2010 roku pełnomocnik S. Z. – K. Z. poparła skargę i wniosła o zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto oświadczyła, iż wielokrotnie wyjaśniała organom administracji, że złożony wniosek nie jest wnioskiem złożonym w trybie art. 22 ust. 1 i 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Jest natomiast wnioskiem o doprowadzenie zgodności zapisów mapy zarejestrowanej w dniu 21 lutego 2006 r. w zasobie geodezyjnym w Starostwie Powiatowym w Z. z dokumentami przedwojennych właścicieli działki o obecnym numerze [...]. Obecny na rozprawie pełnomocnik Ł. Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi. Ponadto stwierdził, że wójt upoważniony jest do wydawania decyzji w zakresie prowadzenia ewidencji gruntów. Na mocy porozumienia z dnia 31 grudnia 1990 r. zawartego pomiędzy Kierownikiem Urzędu Rejonowego w Z. a Zarządem Gminy Z. sprawy prowadzenia ewidencji gruntów powierzono Zarządowi Gminy Z. Uprawnienie wójta do wydania decyzji wynika z następstwa prawnego.
W piśmie procesowym z dnia 10 maja 2010 r. pełnomocnik organu odwoławczego wyjaśnił, że następcą prawnym kierownika Urzędu Rejonowego w Z. jest Starosta Z. na mocy art. 89 w zw. z art. 94 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Następstwo prawne między Zarządem Miasta Z. a obecnym Prezydentem Miasta Z. wynika natomiast z art. 99 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta.
Skarżący w piśmie z dnia 18 maja 2010 r. ustosunkowali się do powyższych wyjaśnień pełnomocnika organu. Podnieśli okoliczność zaskarżenia decyzji Wójta Gminy Z. i Ł. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, a nie jak twierdzi pełnomocnik decyzji Zarządu Miasta Z. i Prezydenta Miasta Z.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) - dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W ocenie sądu organy administracji obu instancji nie orzekły w zakresie żądania określonego przez skarżących we wniosku z dnia 10 marca 2008 r., inicjującym postępowanie w sprawie. W piśmie tym skarżący oświadczyli, cyt: " wnosimy o ujawnienie w ewidencji gruntów danych dotyczących działki nr [...] położonej na terenie [...]. W kolejnym piśmie z dnia 14 kwietnia 2008 r., podpisanym przez S. Z., skierowanym do Starosty Powiatowego w Z. znalazło się stwierdzenie, iż nałożony na spadkobierców obowiązek w zakresie przedłożenia w terminie 14 dni dokumentów geodezyjnych, kartograficznych i innych niezbędnych do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków wywiedziony z treści art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne świadczy o niezrozumieniu wniosku. Gdyby intencją wnioskodawców było wprowadzenie jakichkolwiek zmian w odniesieniu do działki nr [...] położonej na terenie [...], to wówczas przywołana norma prawna i określone tam obowiązki byłyby stosowne w sprawie. Nie taka była intencja wniosku. Skoro zatem przywołana norma dotyczy sytuacji odmiennych niż ta, która jest przedmiotem wniosku, to i nałożone obowiązki nie mogą warunkować realizacji przez Starostę Powiatowego w Z. żądania. Także po przekazaniu przez Starostę Powiatowego w Z., postanowieniem z dnia [...], sprawy Wójtowi Gminy Z. skarżący jednoznacznie wyrażali swoje stanowisko w zakresie treści zgłoszonego wniosku. W piśmie z dnia 15 października 2008 r., którego adresatem był Wójt Gminy Z., po raz kolejny wyjaśnili, iż ich wolą było doprowadzenie do zgodności w operacie ewidencyjnym z dokumentami przedwojennych właścicieli, a nie zgłoszenie zmian danych ewidencyjnych. Powyższe stanowisko niezmiennie przedstawiali w odwołaniu od decyzji organu I instancji, w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, a także na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2010 r.
Tymczasem organy obu instancji decyzje swoje wydały na podstawie art. 22 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( t. jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.) w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. Powołały się na art. 22 ust. 3 tej ustawy, zgodnie z którym osoby zgłaszające zmiany do ewidencji gruntów i budynków mają obowiązek dostarczenia odpowiednich dokumentów niezbędnych do wprowadzenia zmian w tej ewidencji. W ocenie organów wniosek z dnia 10 marca 2008 r., wbrew twierdzeniu skarżących, faktycznie dotyczył wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków i oparty został o przepis art. 22 ust. 3 powołanej ustawy.
Stosownie do art. 61 § 3 k.p.a. żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji. Powyższy pogląd przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11czerwca 1990 r. sygn. akt I SA 367/09 ( publ. Orzecznictwo NSA rok1990, Nr 2, poz. 47). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł., w niniejszym składzie, podziela stanowisko NSA.
Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej. Wynika z niej obowiązek ustalenia treści żądania strony w przypadku wszczęcia postępowania administracyjnego na jej wniosek. Organ związany jest tym żądaniem i nie może z urzędu zmienić jego kwalifikacji. Żądanie to wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, a jego treść pozwala na wyznaczenie stosownej normy prawa materialnego lub normy prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania dowodowego. Organ winien więc z urzędu podjąć czynności zmierzające do wyjaśnienia treści rzeczywistego żądania wnioskodawcy, w przypadku gdy budzi ono jakiekolwiek wątpliwości ( v. B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. C.H. Beck. Warszawa 2005 r. str. 68-69).
Obowiązek taki wynika ponadto z zawartej w art. 9 k.p.a. zasady udzielania stronom przez organ informacji faktycznej i prawnej.
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca wielokrotnie wskazywała treść swojego żądania. Organ nie powinien zatem mieć wątpliwości jakie są jej intencje. Mógł bez trudności przeprowadzić stosowne postępowanie w przedmiocie zakreślonym tym żądaniem. Natomiast jeśli miał wątpliwości, to zobowiązany był wyjaśnić przedmiot wniosku, wzywając stronę do jego sprecyzowania.
Organ wydając decyzję w przedmiocie rozbieżnym z żądaniem strony naruszył przepisy art. 7, 9 i 77 § 1 k.p.a., a w konsekwencji uchylił się od rozpoznania sprawy w zakresie określonym przez wnioskodawców.
Organ administracji rozpoznając sprawę ponownie weźmie pod uwagę ocenę prawną wyrażona przez sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku. W szczególności wypowie się co do żądania skarżących zawartego w ich wniosku wszczynającym postępowanie. Ponadto w sposób wnikliwy i staranny uzasadni właściwość Wójta Gminy Z. do wydania decyzji w sprawie. Brak właściwości tego organu podnoszony był przez skarżących wielokrotnie. Wyjaśnienia organu odwoławczego w tym zakresie, zawarte w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...], jest lakoniczne. Sprowadza się do stwierdzenia, iż porozumienie z 1990 r. było zawarte zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami i zawarte w nim ustalenia w zakresie określenia właściwych organów w sprawach ewidencji gruntów i budynków są obowiązujące. Przy omawianiu tej kwestii pomocne mogą okazać się wyjaśnienia zawarte w piśmie procesowym pełnomocnika organu odwoławczego z dnia 10 maja 2010 r. Jednocześnie należy wziąć pod uwagę zastrzeżenia skarżących zamieszczone w ich piśmie z dnia 18 maja 2010 r., złożonym w odpowiedzi na pismo z dnia 10 maja 2010 r.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) c w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję Wójt Gminy Z. z dnia [...].
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Sąd nie orzekł w trybie art. 152 p.p.s.a. bowiem zaskarżona decyzja nie posiadała przymiotu wykonalności.
A. B.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło