IV SA/Gl 59/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2010 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej w K. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy – egzekucji administracyjnej świadczeń niepieniężnych – grzywny w celu przymuszenia oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] o nr [...] Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K., działając na podstawie art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) nałożył na pracodawcę A S.A. w K. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 15.000,00 zł. oraz wezwał do niezwłocznego wykonania obowiązku wskazanego w Tytule Wykonawczym Nr [...] z dnia [...] wystawionym przez Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. Na powyżej opisane postanowienie pracodawca złożył zażalenie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, argumentując, że wydał przedmiotowe postanowienie bez doręczenia odpisu tytułu wykonawczego oraz zarzucił brak wskazania konkretnej daty wykonania nałożonych obowiązków. Ponadto wskazał, iż organ nie uwzględnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy mających znaczenie przy wydawaniu postanowienia na podstawie których, do czasu prawomocnych rozstrzygnięć sądowych pracodawca jest uprawniony do powstrzymania się do spełnienia świadczeń w stosunku do pracownika J. G. Postanowieniem z dnia [...] Okręgowy Inspektor Pracy w K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. i art. 23 § 4 pkt 1 w związku z art.18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W jego uzasadnieniu wskazał, że podniesione przez skarżącego argumenty nie zasługują na uwzględnienie. Podkreślił, iż tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym został odebrany przez pełnomocnika spółki zgodnie ze zwrotnym poświadczeniem odbioru w dniu [...]. Odnośnie daty wykonania obowiązku wyjaśnił, iż zwrot zawarty w punkcie drugim postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia "w terminie do dnia niezwłocznie" nie narusza przepisu art. 122 § 2 pkt. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zaakcentowano, iż nakaz wydany pracodawcy określa termin wykonania nałożonych obowiązków, a ich niewykonanie skutkuje wszczęciem postępowania egzekucyjnego w administracji, zaś nakładając grzywnę w celu przymuszenia, organ egzekucyjny nie może wyznaczać innego terminu wzywającego do wykonania obowiązków. Zatem przedmiotowe obowiązki mają być wykonane niezwłocznie, gdyż termin ich wykonania w chwili wystawienia tytułu wykonawczego minął, a co za tym idzie nie jest możliwe wyznaczenie innego terminu. Organ podkreślił, że bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa pracy nie przewidują możliwości wstrzymania wypłaty świadczeń ze stosunku pracy do czasu zakończenia dochodzenia ewentualnych roszczeń pracodawcy względem pracownika na drodze postępowania sądowego. Zaznaczył również, iż skarżący nie złożył odwołania od decyzji nakazowej, która stała się podstawą wystawionego tytułu wykonawczego, zaś organ egzekucyjny nie bada zasadności wydanej decyzji. Zgodnie zaś z dyspozycją art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, umorzenie grzywny w celu przymuszenia możliwe jest jedynie w razie wykonania w pełni obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Organ podkreślił także, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa pracy, ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej obciąża pracodawcę, a za niewykonywanie ciążących na nim obowiązków w postaci wypłaty należnych świadczeń ze stosunku pracy, wszczynane jest postępowanie egzekucyjne mające na celu ich przymusowe wyegzekwowanie. Niewykonanie obowiązków wynikających z wystawionego tytułu wykonawczego daje podstawę organowi egzekucyjnemu do nakładania wielokrotnie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia. Wskazał nadto, iż nałożona grzywna w celu przymuszenia mieści się w granicach ustawowych i jest adekwatna do ciążących na zobowiązanym obowiązków. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca firma A S.A. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucono organowi naruszenie art. 122 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak doręczenia odpisu tytułu wykonawczego i niewskazanie terminu w postanowieniu. Ponadto skarżący zarzucił nieuwzględnienie i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy takich jak roszczenie pracodawcy wobec pracownika J. G. o odszkodowanie z tytułu nienależytego wykonywania obowiązków. W uzasadnieniu skargi skarżący podał nadto, iż wykonał w części obowiązki wynikające z nakazu. Ponadto nałożenie grzywny uniemożliwia wykonanie przedmiotowych obowiązków. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) /zwaną dalej p.p.s.a./ wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję, postanowienie lub inny akt w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja, postanowienie lub inny akt mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż po myśli przepisu art. 2 § 1 pkt 11 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) obowiązki z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi, nakładane w drodze decyzji organów Państwowej Inspekcji Pracy, podlegają egzekucji administracyjnej. Z niekwestionowanego przez strony postępowania stanu faktycznego wynika, iż pracodawca nie wykonał w całości obowiązku wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, nałożonego w drodze decyzji inspektora pracy. Zostało zatem wszczęte postępowanie egzekucyjne i zastosowano środek egzekucyjny jakim jest grzywna w celu przymuszenia. Grzywna w celu przymuszenia, o której mowa w art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest środkiem przewidzianym dla egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Charakter prawny obowiązku przymuszenia zobowiązanego do określonego zachowania, w tym wypadku do wykonania obowiązku określonego w nakazie inspektora pracy, przesądza o niepieniężnym charakterze obowiązku będącego przedmiotem egzekucji, chociaż sama realizacja następuje poprzez wypłatę określonych kwot pieniężnych. Grzywna w celu przymuszenia należy do tzw. środków przymuszających. Jest zatem formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania, za czym przemawia treść art. 125 i 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zgodnie, z którymi w razie wykonania obowiązku przez zobowiązanego nałożone nań grzywny, o ile nie zostały uiszczone lub ściągnięte podlegają umorzeniu w drodze postanowienia wydanego na wniosek zobowiązanego. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w art. 121 § 2 określa maksymalną wysokość grzywny w celu przymuszenia, a nie precyzuje dolnej granicy tego środka egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie nałożono grzywnę w wysokości 15.000,00 zł, a więc mieści się ona w granicach ustawowych. Umorzenie grzywny w celu przymuszenia zgodnie z art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji możliwe jest jedynie w razie wykonania w pełni obowiązku określonego w tytule wykonawczym, zatem podniesiona przez pracodawcę okoliczność o częściowym wykonaniu obowiązków określonych w tytule wykonawczym, nie mogła stanowić podstawy umorzenia grzywny w celu przymuszenia. Odnośnie zarzutów skargi wskazać przyjdzie, iż analiza załączonych do akt sprawy akt administracyjnych wskazuje, że tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym został odebrany przez pełnomocnika spółki zgodnie ze zwrotnym poświadczeniem odbioru w dniu [...] (k. 38 akt administracyjnych). Odnośnie zaś terminu wykonania obowiązku należy wskazać, iż - zdaniem Sadu - zwrot zawarty w punkcie drugim postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia "w terminie do dnia niezwłocznie" nie narusza przepisu art. 122 § 2 pkt. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nakaz wydany pracodawcy określa termin wykonania nałożonych obowiązków, a ich niewykonanie skutkuje wszczęciem postępowania egzekucyjnego w administracji. Nakładając grzywnę w celu przymuszenia organ egzekucyjny nie może wyznaczać innego terminu wzywającego do wykonania obowiązków. Przedmiotowe obowiązki mają być wykonane niezwłocznie, gdyż termin ich wykonania w chwili wystawienia tytułu wykonawczego minął. Organ egzekucyjny nie jest również uprawniony do badania zasadności tytułu wykonawczego, jak i poprzedzającego go nakazu inspektora pracy. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy -zdaniem Sądu -skarga nie zasługuje na uwzględnienie, z uwagi na cytowane na wstępie uregulowania ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ organy administracji rozpatrujące niniejszą sprawę nie dopuściły się naruszenia przepisów zarówno postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż prawidłowo oceniły zaistniały stan faktyczny, jak i przy jego ocenie, nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miały zastosowanie w sprawie. Kierując się powyższymi względami Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego orzekł jak w wyroku na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) .