IV SA/Gl 3/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2010 r. sprawy ze skargi D.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...], nr[...], wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w oparciu o art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b) w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.), Kierownik Działu Ewidencji i Świadczeń oraz Informacji Powiatowego Urzędu Pracy w T., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta T. orzekł o utracie przez D. P. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] powołując się na okoliczność, iż upłynął maksymalny okres pobierania tego świadczenia przez wyżej wymienioną. W odwołaniu do Wojewody [...] D. P. wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia zapadłego w pierwszej instancji. Podkreśliła bowiem, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał jej prawo do dalszego pobierania świadczenia rehabilitacyjnego od [...] do [...], co spowodowało, iż odrębną decyzją pozbawiono ją statusu bezrobotnego, jak również prawa do zasiłku za wspomniany okres. Zdaniem skarżącej okoliczność ta powoduje, że okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych powinien w jej przypadku ulec wydłużeniu do 6 pełnych miesięcy. Decyzją nr [...] wydaną w dniu [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, okres pobierania zasiłku wynosi zasadniczo 6 miesięcy, natomiast jego zwiększony rozmiar, wynoszący 12 miesięcy dotyczy wyłącznie bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na jego obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała 150 % przeciętnej stopy bezrobocia w kraju lub bezrobotnych powyżej 50 roku życia oraz posiadających jednocześnie co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku, bądź bezrobotnych, którzy mają na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat, a małżonek bezrobotnego jest także bezrobotny i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania po dniu nabycia prawa do zasiłku przez tego bezrobotnego. Mając na względzie powyższe organ odwoławczy podniósł, że w przypadku skarżącej maksymalny okres zasiłkowy wynosił 6 miesięcy i upłynął z dniem [...]. Wyżej wymieniona zarejestrowała się bowiem w Powiatowym Urzędzie Pracy w T. w dniu [...], zaś prawo do pobierania zasiłku uzyskała począwszy od 4 lutego 2009 r. Równocześnie z przedłożonych w toku postępowania dokumentów wynika, że legitymuje się ona udokumentowanym stażem pracy wynoszącym 13 lat, 9 miesięcy i 16 dni. Z kolei w Obwieszczeniu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 24 września 2008 r. ustalono wysokość stopy bezrobocia na obszarze działania Powiatowego Urzędu Pracy w T. na dzień 30 czerwca 2008 r. na poziomie 3,5%, czyli mniejszym niż przeciętna stopa bezrobocia w kraju. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach D. P. oświadczyła, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego. Skarżąca przyznała, że maksymalny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych wynosi w jej przypadku 6 miesięcy. Zakwestionowała jednak, jakoby okres ten miał upłynąć. Podkreśliła bowiem, że zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w T. w dniu [...], a następnie pobierała zasiłek dla bezrobotnych do [...], czyli w okresie, gdy nie przysługiwało jej prawo do pobieranego wcześniej świadczenia rehabilitacyjnego, które utraciła z dniem [...]. Następnie jednak, a mianowicie mocą wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] uzyskała prawo do pobierania świadczenia rehabilitacyjnego na okres kolejnych 6 miesięcy, czyli od [...] do[...], co z kolei spowodowało, że na podstawie art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy pozbawiono ją prawa do zasiłku dla bezrobotnych za ten okres, w następstwie czego musiała zwrócić kwoty pobrane z tego tytułu za luty (częściowo), marzec, kwiecień i maj (częściowo). Zważywszy powyższe strona wywiodła, że za początek okresu pobierania spornego świadczenia powinien zostać uznany dzień 4 maja 2009 r. (kiedy utraciła prawo do świadczenia rehabilitacyjnego a tym samym zasiłek jej się należał), a w konsekwencji jego koniec powinien przypadać nie na 4 sierpnia, lecz na 4 listopada 2009 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ odwoławczy powtórzył argumentację zawartą w swojej decyzji raz jeszcze podkreślając, że skarżąca uzyskała prawo do zasiłku dla bezrobotnych począwszy od 4 lutego 2009 r., a skoro okoliczności sprawy nie dają podstaw do przedłużenia jej okresu zasiłkowego, prawidłowo przyjęto, że koniec tego okresu przypadał w dniu 4 sierpnia 2009 r., to jest z upływem 6 miesięcy od daty nabycia prawa do spornego świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 §1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 §1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania oraz prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a tym samym nie może ona pozostać w obrocie prawnym. Kwestie związane z prawem do pobierania zasiłku dla bezrobotnych uregulowane zostały w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.) - zwanej dalej ustawą o promocji (...). Długość okresu, w którym sporne świadczenie może być pobierane wyznacza zatem art. 73 przywołanej ustawy. Stanowi on mianowicie, że okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych wynosi: 1) 6 miesięcy - dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała 150 % przeciętnej stopy bezrobocia w kraju; 2) 12 miesięcy - dla bezrobotnych: a) zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała 150 % przeciętnej stopy bezrobocia w kraju, lub b) powyżej 50 roku życia oraz posiadających jednocześnie co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku, lub c) którzy mają na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat, a małżonek bezrobotnego jest także bezrobotny i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania po dniu nabycia prawa do zasiłku przez tego bezrobotnego. W sprawie jest poza sporem, że maksymalny okres pobierania zasiłku w odniesieniu do D. P. powinien wynosić 6 miesięcy. Wyżej wymieniona zamieszkuje bowiem na obszarze T. (miasto na prawach powiatu), gdzie wskaźnik bezrobocia na dzień 30 czerwca 2008 r. wynosił 3,5 % i był niższy od ogólnokrajowego ustalonego jako 9,4 % (vide: obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 24 września 2008 r., opublikowane w M.P. Nr 76, poz. 684). Okres uprawniający do zasiłku, którym się legitymowała, nie przekraczał przy tym 20 lat (13 lat, 9 miesięcy i 16 dni), a równocześnie nie podnosiła ona, aby jej małżonek także utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania. W świetle powyższego orzekające w sprawie organy przyjęły, że skoro skarżąca nabyła prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] (co nastąpiło w drodze decyzji nr [...] wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta T. w dniu 30 stycznia 2009 r.), to upływ maksymalnego okresu jego pobierania nastąpił po 6 miesiącach od tej daty, czyli [...] Równocześnie nie sposób jednak tracić z pola widzenia, że D. P., mocą wyroku Sądu Rejonowego w T. wydanego w dniu 5 sierpnia 2009 r., (sygn. akt [...] uzyskała prawo do pobierania świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 5 listopada 2008 r. do 3 maja 2009 r. (vide: pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], stanowiące kartę nr 16 akt administracyjnych). Następstwem powyższego było pozbawienie skarżącej na podstawie art. 78 ust. 4 ustawy o promocji (...), prawa do zasiłku dla bezrobotnych za okres od 4 lutego do 3 maja 2009 r., w odniesieniu do którego uzyskała uprawnienie do świadczenia rehabilitacyjnego (patrz: decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] nr [...] - karta nr 20 akt administracyjnych), a także potrącenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z kwot wypłacanego świadczenia rehabilitacyjnego wypłaconych stronie za wspomniany okres zasiłków dla bezrobotnych w wysokości 1.600,20 zł brutto, w tym za część lutego (459,90 zł), za marzec (551,81 zł), za kwiecień (551,80 zł) i za część maja (36,70 zł). Jak wynika z dołączonego do akt administracyjnych pisma z dnia 23 września 2009 r. skierowanego przez Powiatowy Urząd Pracy w T. do ZUS (karta nr 17), podstawą tego potrącenia był art. 78 ustawy o promocji (...). W tym miejscu trzeba zaakcentować, iż stosownie do treści ust. 1 przywołanego unormowania, w przypadku przyznania bezrobotnemu lub osobie wymienionej w art. 43, prawa do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, renty szkoleniowej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę za okres, za który pobierali zasiłek, stypendium, dodatek aktywizacyjny albo inne świadczenie pieniężne z tytułu pozostawania bez pracy, pobrane z tego tytułu kwoty w wysokości uwzględniającej zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych i składkę na ubezpieczenie zdrowotne zalicza się na poczet przyznanego przez organ rentowy świadczenia. Kwoty te traktuje się jak świadczenia wypłacane w kwocie zaliczkowej w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ustęp 4 omawianego przepisu określa przy tym, że za wskazany wyżej okres osobę taką pozbawia się statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku Cytowane uregulowanie określa zatem, że w sytuacji, gdy osoba bezrobotna pobierająca zasiłek nabędzie prawo do jednego z wyżej wymienionych świadczeń za okres, za który zasiłek ten pobrała, wówczas kwota wypłacona jej w ramach zasiłku dla bezrobotnych ulega swoistemu przekształceniu w to świadczenie. Skoro bowiem wspomniane unormowanie nakazuje traktować ją "jak świadczenie wypłacone w kwocie zaliczkowej", to można przyjąć, że dochodzi tu do konwersji pobranego zasiłku w zaliczkę na poczet uzyskanego świadczenia. Jakkolwiek zatem osobie bezrobotnej wypłacono za omawiany okres zasiłek, to jednak, skoro następnie traci do niego prawo (i zostaje w odniesieniu do tego okresu pozbawiona statusu bezrobotnego), a pobrane z jego tytułu kwoty ulegają z mocy prawa przekształceniu w inne świadczenie (w formie zaliczkowej), to należy przyjąć, że przedmiotowy okres staje się okresem pobierania tego świadczenia, a nie zasiłku dla bezrobotnych. Mając na względzie zaprezentowane wyżej rozważania prawne, Sąd uznał, że Wojewoda [...] orzekając o utracie przez D. P. prawa do zasiłku z dniem [...] naruszył art. 73 pkt 1 ustawy o promocji (...), gdyż przepis ten gwarantował skarżącej prawo do pobierania zasiłku dla bezrobotnych przez okres sześciu miesięcy, tymczasem w następstwie zaskarżonego rozstrzygnięcia trwał on faktycznie jedynie trzy miesiące, to jest od 4 maja do 4 sierpnia 2009 r. Skoro bowiem mocą odrębnej decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji w dniu [...] wyżej wymienioną pozbawiono statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych za wcześniejszy okres przypadający pomiędzy 4 lutego a 3 maja 2009 r., natomiast zasiłek wypłacony za ten czas został zaliczony na poczet przyznanego jej świadczenia rehabilitacyjnego i potrącony z kwot przekazanych jej w ramach tego świadczenia, to nie budzi wątpliwości, że ostatecznie uzyskała za wspomniany okres świadczenie rehabilitacyjne a nie zasiłek dla bezrobotnych. W tej sytuacji, zdaniem składu orzekającego, początek okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych powinien przypadać dopiero na 4 maja 2010 r. Dodatkowo należy wskazać, że zaskarżony akt podjęty został także z naruszeniem prawa procesowego. Trzeba bowiem podkreślić, że Wojewoda [...] w uzasadnieniu swojej decyzji w ogóle nie odniósł się do argumentacji podnoszonej przez skarżącą, co z kolei koliduje z zasadą wyrażoną w art. 7 i art. 77 §1 K.p.a. D. P. podkreślała wszak w odwołaniu, że okres pobierania zasiłku powinien w jej przypadku zostać wydłużony w taki sposób, aby obejmował wprawdzie 6 miesięcy, jednak bez wliczania w to okresu, za który nabyła prawo do świadczenia rehabilitacyjnego. Pomimo to organ odwoławczy nie ustosunkował się do wspomnianego wywodu i nie wyjaśnił, z jakich powodów uznał stanowisko strony za bezzasadne. Poprzestał bowiem na stwierdzeniu, że w przypadku wyżej wymienionej maksymalny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych wynosi 6 miesięcy (co było okolicznością bezsporną) nie podając dlaczego nie uwzględnił zarzutów podnoszonych przez stronę. W toku ponownego rozpoznania sprawy niezbędne będzie uwzględnienie wskazań wynikających wprost treści niniejszego wyroku, a następnie wydanie rozstrzygnięcia czyniącego zadość art. 73 ust. 1 ustawy o promocji (...). Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w związku z naruszeniem przywołanego art. 73 ust. 1 ustawy o promocji (...) oraz art. 7 i art. 77 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego, działając na podstawie art. 132 i art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O wykonaniu zaskarżonego aktu rozstrzygnięto na podstawie art. 152 p.p.s.a.