I SA/Ke 297/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka,, Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Protokolant Asystent sędziego Magdalena Stępniak, po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2010r. sprawy ze skargi " I" Sp. z o.o. w K. w przedmiocie wezwania do usunięcia naruszenie prawa poprzez zaprzestanie prowadzenia kontroli. postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić "I" Sp. z o.o. w K. kwotę 200 (dwieście) zł, z tytułu uiszczonego wpisu od skargi. W dniu 21 kwietnia 2010r. I. Sp. z o.o. w K, dalej Spółka, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę jak wskazała na naruszenie prawa i wniosła o zobowiązanie organu kontroli do zaprzestania kontroli przedsiębiorcy prowadzonej z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2007r., nr 155, poz. 1095 ze zm.). W uzasadnieniu skargi Spółka wyjaśniła, że w 2009r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej rozpoczął kontrolę działalności przedsiębiorcy. Spółka wskazała, że jest mikroprzedsiębiorcą, w zw. z czym mają do niej zastosowanie przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej a czas prowadzenia kontroli przez jeden organ w każdym roku kalendarzowym jest ograniczony przez normę zawartą w art. 83 § 1 pkt 1 tej ustawy - do 12 dni roboczych. Po upływie tego terminu przedsiębiorca w dniu 30 grudnia 2009 r. i w dniu 20 stycznia 2010r., wobec kontynuowania kontroli w kolejnym roku i przekroczenia jej granic czasowych, złożył sprzeciwy wobec wykonywania kontroli z naruszeniem prawa. Rozpatrując oba sprzeciwy organ wyjaśnił, iż nie prowadzi kontroli, a postępowanie kontrolne uregulowane w rozdziale 3 ustawy z dnia 28 września 1991 o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2004 roku Nr 8, poz. 65 ze zm.). W ramach tego postępowania może być prowadzona kontrola podatkowa - a tej, jak wyjaśnił organ - nie podjęto, wobec czego przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie mają zastosowania. W odpowiedzi na pozostawienie sprzeciwu bez rozpoznania przedsiębiorca, powołując się na obowiązujące przepisy, żądał zmiany stanowiska organu. Następnie w dniu 27 lutego 2010r. Spółka wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez zaprzestanie kontroli przedsiębiorcy prowadzonej z naruszeniem przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej na zasadzie przewidzianej w art. 52 § 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na pismo organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze Spółka zakwestionowała stanowisko organu, podnosząc, iż do czynności wykonywanych w ramach postępowania kontrolnego prowadzonego na podstawie ustawy o kontroli skarbowej mają zastosowanie przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Końcowo Spółka nadmieniła, że w dniu 12 kwietnia 2010r. organ kontroli doręczył jej protokół przeprowadzonej kontroli, przy czym faktu tego nie można uznać za zakończenie kontroli bowiem w myśl ustawy o kontroli skarbowej, następuje ono z chwilą doręczenia wyniku lub decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wniósł o jej odrzucenie. Wyjaśnił, że postępowanie kontrolne nr [...] zostało wszczęte w dniu 17 grudnia 2009r. poprzez doręczenie Spółce postanowienia o wszczęciu postępowania kontrolnego wydanego w trybie art. 13 ust. 1 ustawy roku o kontroli skarbowej. Zdaniem organu, przepisy rozdziału 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej "Kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorcy" mają zastosowanie do kontroli podatkowej prowadzonej w toku postępowania kontrolnego, a nie do samego postępowania kontrolnego. W Spółce nie została wszczęta kontrola podatkowa, a zatem przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie mają zastosowania. Oznacza to, że Spółce nie przysługiwało prawo wniesienia sprzeciwu przewidzianego w art. 84 c ust.1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.), dalej ustawy P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Rozpoznając skargę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. I tak na podstawie art. 3 § 2 ustawy P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Ponadto zgodnie z art. 3 § 3 ustawy P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest naruszenie przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej prawa, dokonane w toku prowadzonego w Spółce postępowania kontrolnego. Naruszenie to polega na prowadzeniu postępowania kontrolnego niezgodnie z normą zawartą w art. 83 § 1 pkt 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, tj. z przekroczeniem 12-dniowego czasu trwania kontroli. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach przedmiot skargi nie mieści się w katalogu opisanym w art. 3 § 2 i § 3 ustawy P.p.s.a. Jakkolwiek przepis art. 3 § 2 pkt 4 ustawy P.p.s.a. dopuszcza wniesienie skargi na czynność z zakresu administracji publicznej, to jednocześnie precyzuje, że musi to być czynność dotycząca uprawnień lub obowiązków strony skarżącej, wynikających z przepisów prawa. Konieczne więc jest odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienie lub obowiązek. W wyroku z dnia 12 marca 1998 r. sygn. akt II SA 1247/97 (publ. OSP 1999, z. 2, poz. 25) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że przez czynność w rozumieniu powołanego przepisu należy rozumieć czynność materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej, podjętą przez organ administracji publicznej, dotyczącą stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Chodzi zatem tylko o te czynności, które wynikają z przepisów prawa materialnego. Jak wynika z przedłożonych akt sprawy Spółka zmierza do podważenia czynności kontrolnych, dokonywanych w toku postępowania kontrolnego, wnosząc o zaprzestanie kontroli przedsiębiorcy. Należy zatem wyjaśnić, że zaprzestanie prowadzenia kontroli jest czynnością faktyczną organu, o charakterze procesowym, z której dokonaniem nie wiążą się żadne uprawnienia lub obowiązki kontrolowanego o charakterze materialnym. Charakter procesowy mają również przepisy znajdujące zastosowanie w toku prowadzonej przez organ kontroli. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 25.I.2006r. IIGSK 346/05 ( dostępne w bazie internetowej NSA) uprawnienia lub obowiązki wskazane w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. nie mogą wynikać jedynie z reguł prowadzenia sformalizowanej procedury. W konkluzji NSA stwierdził, że " nie ma podstaw do ich przyjmowania, w szczególności gdy w wyniku samego podjęcia w ramach prowadzonej procedury określonej czynność nie powstają skutki uzewnętrzniane poza toczące się dalej postępowanie, kończące się wydaniem decyzji." Oznacza to, że prawidłowość tych czynności nie może być przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu, gdyż nie są to czynności o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy P.p.s.a. Prawidłowość postępowania kontrolnego i dokonywanych w jego toku czynności może być natomiast poddana kontroli Sądu przy ocenie legalności aktu kończącego to postępowanie, w razie ewentualnego zaskarżenia tego aktu do sądu administracyjnego. Skoro przedmiot skargi wykracza poza zakres kognicji sądu administracyjnego, skargę tą należało uznać za niedopuszczalną. To zaś powoduje, że na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy P.p.s.a, należało ją odrzucić. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł w sentencji postanowienia. Orzeczenie o kosztach wydano w oparciu o art.232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.