IV SA/Wa 1226/10
WyrokWSA w Warszawie2010-09-29
Skład orzekający: Kaja Angerman, Alina Balicka, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wyłączenia gruntów rolnych z produkcji na cele budownictwa mieszkaniowego, gdy nastąpiło to bez wymaganej decyzji zezwalającej, a organ wydaje decyzję w trybie art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ma zastosowanie przepis art. 12a tej ustawy zwalniający z obowiązku uiszczenia należności i opłat rocznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 12a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, który zwalnia z obowiązku uiszczenia należności i opłat rocznych w przypadku wyłączenia gruntów z produkcji na cele budownictwa mieszkaniowego, ma zastosowanie również w sytuacji, gdy organ wydaje decyzję zezwalającą na wyłączenie gruntów z produkcji post factum, w trybie art. 28 ust. 2 tej ustawy. Decyzja wydana na podstawie art. 28 ust. 2 jest decyzją zezwalającą na wyłączenie gruntów z produkcji, a zatem nie wyłącza stosowania przepisów rozdziału 3 ustawy, w tym art. 12a, jeśli spełnione są jego warunki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty P. Starosta P. stwierdził, że spółka dokonała trwałego wyłączenia z produkcji rolniczej gruntów o powierzchni 3.920 m² bez wymaganej decyzji zezwalającej, ustalając jednocześnie należność z tytułu samowolnego wyłączenia podwyższoną o 10% oraz opłatę roczną. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących wyłączenia gruntów, w tym art. 12a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, który jej zdaniem wyłączał obowiązek uiszczenia należności i opłat.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2009 r. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kaja Angerman, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2010 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2009 roku nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w W. nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty P. z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...].
Starosta P. w decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. stwierdził, że trwałego wyłączenia z produkcji rolniczej gruntów rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego klasy Illb o łącznej powierzchni 3.920 m2 stanowiących część dz. ew. nr [...] i [...] położonych w K., w obr. [...], dokonano w 2006 roku bez wymaganej prawem decyzji Starosty zezwalającej na takie wyłączenie. Jednocześnie decyzją tą ustalono dla A. Spółki z o.o. z siedzibą w W. należność z tytułu samowolnego wyłączenia z produkcji rolnej ww. gruntów rolnych, podwyższoną o 10%, w wysokości równowartości 194,04 tony ziarna żyta, tj. w kwocie 54.098,35 zł pomniejszoną o wartość gruntu w dniu faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji - tj. o kwotę 564.480,00 zł; i ustalającą opłatę roczną z tytułu użytkowania gruntów na cele nierolnicze, stanowiącą 10% należności i wynoszącą równowartość 19,404 tony ziarna żyta, płatną przez 10 lat od 2008 do 2017 roku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2010 r. stwierdziło, że stosownie do przepisu art. 11 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 12[...] z późn. zm.), wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, Ula, Illb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, FVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10, oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. Wydanie decyzji zezwalających na wyłączenie gruntu z produkcji następuje przed uzyskaniem pozwolenia na budowę.
Organ stwierdził, iż z ustaleń poczynionych w toku postępowania administracyjnego wynika, że na działkach ew. nr [...], [...] i [...], z obr. [...], położonych K. powstał zespół budynków mieszkalnych wielorodzinnych. Na terenie ww. działek występują m.in. grunty rolne pochodzenia mineralnego klasy Illb. Biorąc pod uwagę przepis art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, wyłączenie z produkcji rolniczej ww. gruntów rolnych może nastąpić wyłącznie po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenie. Inwestor uzyskał wprawdzie decyzją Starosty P. nr [...], z dnia [...] września 2000 roku zezwolenie na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów rolnych pochodzenia mineralnego klasy Illb, jednakże dotyczy ona gruntów o powierzchni 1.368 m2 (a więc mniejszej, niż zajęta pod pobudowane osiedle mieszkaniowe). W decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 roku, Starosta P. stwierdził, że w 2006 roku na części dz. ew. nr [...] i [...], położonych w miejscowości K., w obr. [...], dokonano trwałego wyłączenia z produkcji rolniczej gruntów rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego klasy Illb o łącznej powierzchni 3.920 m2 bez wymaganej prawem decyzji Starosty zezwalającej na takie wyłączenie.
Organ stanął na stanowisku, że wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego klasy Illb o łącznej powierzchni 3.920 m2 bez wymaganej prawem decyzji Starosty zezwalającej na takie wyłączenie, nawet w celu wykorzystania ww. gruntów na cele budownictwa mieszkaniowego, stanowi naruszenie przepisu art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Powołując się na treść art. 28 ust. 2 ustawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że w razie stwierdzenia, że grunty przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze lub nieleśne zostały wyłączone z produkcji bez decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2, decyzję taką wydaje się z urzędu, podwyższając jednocześnie wysokość należności o 10 %.
Jednocześnie organ powołując się na orzecznictwo uznał, że art. 12a ustawy może mieć zastosowanie jedynie wówczas, gdy strona uzyskała decyzję zezwalającą na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. Skoro w przedmiotowej sprawie inwestor o taką decyzję nie wystąpił, art. 12a nie znajduje w niej zastosowania.
W ocenie Kolegium, w przedmiotowej sprawie zaistniała podstawa do naliczenia, w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych należności podwyższonej o 10 %. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie, na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zasadnie obciążono Spółkę należnością podwyższoną o 10%.
W ocenie Kolegium z przepisów 4 pkt 12 i 13 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie wynika, że brak jest podstaw do naliczania opłaty rocznej w wysokości 10 % należności "nie-podwyższonej". Ustawodawca, w ww. przepisie art. 4 pkt 13 wskazuje, że opłatą roczną jest opłata ustalana w wysokości 10 % należności. A należnością (art. 4 pkt 12) jest jednorazowa opłata z tytułu trwałego wyłączenia gruntów z produkcji. W rozpatrywanej sprawie należność jest podwyższona o 10%, z uwagi na zasadnie zastosowaną sankcję z art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych. Okoliczność podwyższenia należności nie zmienia jednak faktu, że jest to nadal należność w rozumieniu art. 4 pkt 12. W konsekwencji, opłatę roczną należało ustalić w oparciu o konkretnie w przedmiotowej sprawie obliczoną należność, na poziomie 10% tej konkretnie w sprawie określonej należności.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2010 r. wniosła A. Spółka z o.o..
Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 12a, art. 28 ust. 2 oraz art. 4 pkt 12 i 13 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a także art. 6, 7 i 107 kpa.
Skoro skarżąca na działkach [...], [...] i [...] wybudowała sześć budynków mieszkalnych wielorodzinnych, w których łączna liczba lokali wynosi 138, to brak jest podstaw do obciążania Spółki opłatą roczną. Przepis art. 12a ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie ma powodu, dla którego nie znajdzie zastosowania w sytuacji Spółki. W ocenie skarżącej, obowiązek uiszczenia należności i opłat rocznych jest z mocy art. 12a w przedmiotowej sprawie w ogóle wyłączony. Brak jest podstawy , tj. należności, którą można by podwyższyć i zastosować do Spółki A. Jednocześnie skarżąca zarzuciła, że opłata roczna została nieprawidłowo ustalona, gdyż brak jest podstaw zwiększenia jej o 10%. W art. 28 ust. 2 ustawy mowa jest jedynie o podwyższeniu wysokości należności, a nie o podwyższeniu również opłat rocznych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc związany granicami skargi. W ramach sprawowanej kontroli Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego i procesowego.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, iż skarga jest zasadne, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są uzasadnione.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2009 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty P. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. Ocenianą w postępowaniu nieważnościowym decyzją Starosty P. stwierdzono, że skarżąca A. Spółka z o.o. dokonała w 2006 roku trwałego wyłączenia z produkcji rolniczej gruntów rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego klasy IIIb o łącznej powierzchni 3.920 m², stanowiących część działek gruntu oznaczonych nr ew. [...]i [...] położonych w K. obręb [...], bez wymaganej prawem decyzji zezwalającej na takie wyłączenie. Jednocześnie w decyzji ustalono dla A. Spółka z o.o. należność z tytułu samowolnego wyłączenia z produkcji w/w gruntów rolnych powiększoną o 10 % i opłatę roczną z tytułu użytkowania gruntów na cele nierolnicze.
Jak już wyżej wskazano, postępowanie dotyczące oceny decyzji Starosty P. z dnia [...] sierpnia 2007 r. toczyło się w trybie nieważnościowym. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa ( art. 156 § 1 pkt 2 kpa ), lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa.
Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 kpa organ orzekający bada stan faktyczny i prawny z daty wydania kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji.
Kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja Starosty P. z dnia [...] sierpnia 2007 r. wydana została w oparciu o przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. z 2004 r. Dz. U. Nr 121, poz. 12[...], ze zm.), w jej brzmieniu obowiązującym w dacie wydania tej decyzji.
Z art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wynika, że przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Grunty rolne i leśne przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze i nieleśne, mogą być wyłączone z produkcji rolniczej lub leśnej po wydaniu na podstawie art. 11 ust. 1 i 2 w/w ustawy decyzji zezwalającej na takie wyłączenie.
Stosownie do brzmienia art. 11 ust. 1 ustawy wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10, oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. W decyzji określa się obowiązki związane z wyłączeniem.
Pojęcie "wyłączenia z produkcji" zdefiniowane zostało w art. 4 pkt 11 ustawy i oznacza rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowania gruntów. Wyłączenie z produkcji, jako czynność faktyczna, zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy może nastąpić dopiero po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenie.
Natomiast w sytuacji wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej bez uzyskania decyzji zezwalającej na takie wyłączenie, zastosowanie znajdzie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, który przewiduje dwa przypadki.
W ust. 1 art. 28 ustawy ustawodawca określił, iż w razie stwierdzenia, że grunty zostały wyłączone z produkcji niezgodnie z przepisami niniejszej ustawy, sprawcy wyłączenia ustala się opłatę w wysokości dwukrotnej należności. Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, a mimo to doszło do wyłączenia takich gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej. W świetle przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie ma możliwości zezwolenia na wyłączenie z produkcji rolniczej lub leśnej gruntów rolnych lub leśnych, jeżeli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje takiej możliwości. W sytuacji takiej nie wydaje się decyzji zezwalającej na wyłączenie, a jedynie w formie sankcji dla sprawcy takiego wyłączenia ustala się opłatę w wysokości dwukrotnej należności.
Z kolei art. 28 ust. 2 ustawy przewiduje, że w razie stwierdzenia, że grunty przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze lub nieleśne zostały wyłączone z produkcji bez decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2, decyzję taką wydaje się z urzędu, podwyższając jednocześnie wysokość należności o 10 %.
Z sytuacją o jakiej mowa w art. 28 ust. 2 cyt. ustawy mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Skarżąca bez wymaganego zezwolenia wyłączyła grunty rolne z produkcji rolniczej. Jednocześnie wyłączone grunty w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczone były na cele nierolnicze. Starosta P. miał obowiązek wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie wydania decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji rolniczej, faktycznie już wyłączonych, użytków rolnych. Art. 28 ust. 2 ustawy mówi wprost, że w sytuacji przewidzianej w tym przepisie, organ z urzędu wydaje decyzję, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2. Zatem jest to wydanie post factum zezwolenia na wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej. Wydając w trybie art. 28 ust. 2 ustawy decyzję, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2, organ stosuje przepisy rozdziału 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych określające warunki dot. wyłączania gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej. W samej decyzji zezwalającej na wyłączenie organ określa obowiązki związane z wyłączeniem (art. 11 ust.1). Do obowiązków związanych z wyłączeniem należy m.in. uiszczenie należności i opłaty rocznej, a w odniesieniu do gruntów leśnych - także jednorazowego odszkodowania w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu przez osobę, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji. Obowiązki te powstają od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji – art. 12 ust. 1 ustawy. W ocenie Sądu, art. 28 ust. 2 nie wyłącza stosowania do sytuacji w nim opisanej postanowień przepisów rozdziału 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Przepis art. 28 ust. 2 wprost nakazuje wydanie decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2, przy wydawaniu której stosuje się m.in. zapisy art. 12, 12a, 13, 14. W takim razie wydając decyzję zezwalającą na wyłączenie w trybie art. 28 ust. 2, stosuje się wszystkie przepisy, jakie znajdują zastosowanie przy wydawaniu decyzji na podstawie art. 11 ust. 1 i 2. Art. 28 ust. 2 ustawy nie wyłącza w żadnym zakresie przepisów, które znajdują zastosowanie przy wydawaniu decyzji na podstawie art. 11 ust. 1 i 2. Jedynym warunkiem, który musi być uwzględniony w takiej decyzji, a który wynika z treści art. 28 ust. 2, to jest podwyższenie wysokości należności o 10%. Jest to ustawowa sankcja za niezgodne z przepisami ustawy wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej w sytuacji o jakiej mowa w art. 28 ust. 2 ustawy.
Skoro zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy, osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji decyzją wydaną na podstawie art. 11 ust. 1 i 2 jest obowiązana m.in. uiścić należność i opłaty roczne, to należności te należy również uiścić przy wydaniu decyzji na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy. Wynika to z faktu, że wydając decyzję na podstawie art. 28 ust. 2, wydaje się decyzję, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2 stosując wszystkie ustawowe wymogi związane z tą decyzją, a których stosowania nie wyłącza zapis art. 28 ust. 2. Dotyczy to m.in. obowiązku uiszczenia opłaty rocznej, której wysokość zostanie obliczona stosownie do art. 4 pkt 13 ustawy, jako 10 % należności wyrażonej w tonach ziarna żyta lub w m3 drewna, uiszczana: w razie trwałego wyłączenia - przez lat 10, a w przypadku nietrwałego wyłączenia - przez okres tego wyłączenia, nie dłużej jednak niż przez 20 lat od chwili wyłączenia tych gruntów z produkcji. W przypadku decyzji wydawanej na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy, przepis ten nakazuje podwyższyć wysokość należności o 10%. Skoro wysokość opłaty rocznej uzależniona jest od wysokości należności, to w przypadku decyzji wydanej na podstawie art. 28 ust. 2 wysokość opłaty rocznej będzie naliczana od należności podwyższonej o 10 %.
Wobec powyższego Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej Spółki, że Starosta P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., bez podstawy prawnej ustalił dla A. Spółka z o.o. opłatę roczną z tytułu użytkowania gruntów na cele nierolnicze w wysokości obliczonej od podwyższonej o 10 % należności.
Natomiast uzasadniony, w ocenie Sądu, jest zarzut skarżącej nieuzasadnionego pominięcia w ocenianej w postępowaniu nieważnościowym decyzji Starosty P. z dnia [...] sierpnia 2007 r. zapisu art. 12a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zgodnie z art. 12a ustawy obowiązek uiszczenia należności i opłat rocznych, a w odniesieniu do gruntów leśnych również jednorazowego odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 1, nie dotyczy wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej na cele budownictwa mieszkaniowego:
1) do 0,05 ha w przypadku budynku jednorodzinnego;
2) do 0,02 ha, na każdy lokal mieszkalny, w przypadku budynku wielorodzinnego.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 września 2001 r. sygn. II SA 1793/00 Lex nr 110515 stwierdził, że art. 12a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie może być interpretowany rozszerzająco, stanowi on bowiem lex specialis w stosunku do art. 12 tej ustawy. Jako lex specialis art. 12a musi być interpretowany ściśle ze swoim brzmieniem. Art. 12a zwalnia z obowiązku uiszczenia należności i opłat rocznych w stosunku do gruntu pod konkretny budynek (do określonego ustawowo obszaru).
Zgodzić się należy z powyższym stanowiskiem, że art. 12a stanowi lex specialis w stosunku do art. 12 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Art. 12 ustawy odnosi się do wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej na wszystkie cele, na przykład: przemysłowe, usługowe, rekreacyjne, w tym również mieszkaniowe. Natomiast zwolnienia z art. 12a dotyczą jedynie wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej na cele budownictwa mieszkaniowego i to do określonej w tym przepisie powierzchni działki. To w tym, że art. 12a dotyczy wyłącznie gruntów przeznaczonych na cele budownictwa mieszkaniowego, należy widzieć jego specjalny charakter w stosunku do art. 12 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, mającego zastosowanie do wszystkich gruntów objętych zezwoleniem na wyłączenie z produkcji rolniczej lub leśne, bez względu na cel tego wyłączenia.
Dlatego Sąd nie podziela stanowiska organu, iż art. 12a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych może mieć zastosowanie jedynie wówczas, gdy strona uzyskała decyzję zezwalającą na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. Nie ma on natomiast zastosowania do podmiotu, który powinien ponieść sankcje wynikające z art. 28 ustawy. O ile art. 12a nie ma zastosowania przy wydaniu decyzji w trybie art. 28 ust. 1, gdyż decyzją tą nie udziela się zezwolenia na wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej i nie ustala się należności ani opłaty rocznej, a jedynie ustala się sankcję w postaci opłaty w wysokości dwukrotnej należności, to inna jest sytuacja w przypadku wydania decyzji w trybie art. 28 ust. 2. Decyzją wydaną w trybie art. 28 ust. 2 organ udziela zezwolenia na wyłączenie z produkcji gruntów, Przepis ten mówi wprost, że organ wydaje z urzędu decyzję, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2 ustawy. Jak już wyżej było powiedziane, art. 28 ust. 2 ustawy nie wyłącza w żadnym zakresie stosowania postanowień zawartych w rozdziale 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w tym również art. 12a, jeżeli spełnione są określone w nim warunki.
W przedmiotowej sprawie należy pamiętać, że skarżąca Spółka, w związku z prowadzoną inwestycją, decyzją Starosty P. nr [...] z dnia [...] września 2000 r. uzyskała zezwolenie na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów rolnych pochodzenia mineralnego klasy IIIb i dotyczyła ona gruntów o powierzchni 1.368 m². Być może decyzją tą zwolnienia wynikające z art. 12a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zostały skonsumowane w całości w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji. Jednakże wymaga to przeprowadzenia stosownych ustaleń.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ponownie rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty P. z dnia [...] sierpnia 2007 r. weźmie pod uwagę powyższe uwagi.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło