II SA/Sz 469/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 września 2010 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. Prezydent Miasta [..] decyzją z dnia [..] r. numer [..] wydaną na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 14lit.a i b ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) oraz art. 104 § 1 Kpa, orzekł o utracie przez A. O. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem [..] r. Organ wskazał w uzasadnieniu, że w dniu [..] r. wyznaczono A. O. termin [..] r. celem potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. A. O. stawiła się w dniu [...] r., i złożyła podanie, w którym oświadczyła, iż powodem niestawienia się w dniu [..] r. była pomyłka dat oraz pogorszenie stanu zdrowia. Następnie organ I Instancji podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, nie zgłoszenie się bezrobotnego w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie mogą uzasadniać jedynie przyczyny, które nie są zawinione przez bezrobotnego. Do takich przyczyn nie należy zapomnienie lub pomylenie daty stawiennictwa, której przyjęcie do wiadomości jest stwierdzone w aktach sprawy własnym podpisem bezrobotnego. Ponadto, organ dodał, że w dniu rejestracji, tj. [...] r., strona podpisała oświadczenie, w którym została poinformowana o prawach i obowiązkach bezrobotnego, otrzymała również szczegółową informację dla osób rejestrujących się w PUP, w której wskazano m.in. obowiązek stawiennictwa na terminy. W ocenie organu, argumenty podnoszone przez A. O. nie usprawiedliwiają jej niestawiennictwa na obowiązkowy termin potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy, Zgodnie z art. 33 ust 4 pkt 4 ww. ustawy, starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 3 miesięcy od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy. A. O. odwołała się od powyższej decyzji. W odwołaniu strona podała, że w dniu [...] r., podczas comiesięcznej wizyty, został wyznaczony kolejny termin wizyty na dzień[..] . (piątek). W Powiatowym Urzędzie Pracy stawiła się [..] r. w poniedziałek, a więc w następnym dniu roboczym. Jednocześnie złożyła pismo wyjaśniające powody jej niestawiennictwa, które nie zostały uwzględnione przez Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy. Przyczyną niestawiennictwa była pomyłka co do daty stawiennictwa. Daty kolejnych wizyt umiejscowione są jedna obok drugiej i jednocześnie jedna nad drugą. Wizyty odbywają się raz w miesiącu i to, co miało ułatwić zapamiętanie daty następnej wizyty, stało się przyczyną niedotrzymania terminu, a mianowicie i w kalendarzu i "w głowie" zanotowała błędna datę – [..] . W przekonaniu skarżącej, pomyłka była wynikiem stanu permanentnego napięcia w związku z brakiem pracy i jej poszukiwaniem, albowiem jest osobą aktywnie poszukującą pracy. W okresie pozostawania bez pracy złożyła ok. 15 ofert pracy. W dniu [...]r. odbyła kolejną rozmowę z potencjalnym pracodawcą i aktualnie oczekuje na wynik rekrutacji. Poszukiwanie ofert pracy, a potem oczekiwanie na wynik rekrutacji powoduje, że znajduje się w stanie ciągłego napięcia emocjonalnego. Jest to jedyne usprawiedliwienie pomyłki dotyczącej daty stawiennictwa. Odwołująca się wskazała, że niezależnie od powyższych okoliczności, w dniu [...] r. znajdowała się w stanie wyłączającym możliwość osobistego stawiennictwa w PUP. W tym dniu dostała bowiem silnej biegunki oraz wymiotów. W związku z tym, że nie mogła samodzielnie zgłosić się do przychodni, lekarz rodzinny udzielił jej porady telefonicznie. Ponieważ objawy wskazywały na grypę żołądkową, zalecił jej picie dużej ilości płynów, by uniknąć odwodnienia oraz zażywanie leków. W przypadku, gdyby objawy nie ustępowały, bądź nasilały się, lekarz zalecił zgłoszenie się na dyżur lekarski. Wskazane przez lekarza rodzinnego lekarstwa wykupiła odwołującej się jej sąsiadka. A. O. podała nadto, że po stwierdzeniu pomyłki daty stawiennictwa, udała się do przychodni, ale ze względu na to, że lekarz rodzinny jest na urlopie nie było możliwości poświadczenia zdarzeń z dnia [..] r. Niedyspozycja uniemożliwiła stronie osobiste stawiennictwo w PUP, ale nie była tożsama z brakiem zdolności do świadczenia pracy. Odwołująca się wyjaśniła dalej, że nawet wtedy, gdy pozostawała w stosunku zatrudnienia nigdy nie wzięła zwolnienia lekarskiego z powodu grypy żołądkowej. W ocenie strony, pozbawienie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku – tylko za jeden dzień opóźnienia jest zbyt formalistycznym podejściem, opierającym się na orzeczeniu NSA. Orzeczenie zostało przecież wydane na podstawie konkretnego stanu faktycznego i nie można stosować go bezwzględnie wobec wszystkich. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. numer [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. O. od decyzji Prezydenta Miasta [..] z dnia [...] r. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Po przedstawieniu okoliczności sprawy, organ II instancji wskazał, że z podpisanego przez A. O. oświadczenia zawartego w karcie rejestracyjnej wynika, iż strona została pouczona o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonych terminach w PUP, a także o obowiązku powiadomienia urzędu w terminie 7 dni od wyznaczonego dnia, o przyczynie niestawiennictwa. Z materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że strona przyjęła do wiadomości datę obowiązkowego zgłoszenia się w PUP w dniu 5 lutego 2010 r. Strona bowiem potwierdziła powyższą datę, własnoręcznym podpisem w karcie stawiennictwa. Zgodnie z przepisem art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy niestawiennictwo w urzędzie pracy może zostać usprawiedliwione, jeżeli zostaną spełnione dwie przesłanki łącznie, tzn. wystąpi uzasadniona przyczyna niestawiennictwa oraz urząd pracy zostanie powiadomiony o tym fakcie. w okresie do 7 dni. Jedna z przesłanek została spełniona, ponieważ strona powiadomiła urząd o fakcie niestawiennictwa w okresie do 7 dni. Jednakże nieobecność w dniu 5 lutego 2010 r. nie została usprawiedliwiona przez organ I instancji. Organ podkreślił, że w odwołaniu jako podstawową przyczynę niestawiennictwa strona wskazała pomyłkę co do daty zgłoszenia się. Okoliczność ta nie może zostać jednak usprawiedliwiona, bowiem niezgłoszenie się bezrobotnego w PUP w wyznaczonym terminie mogą uzasadniać jedynie przyczyny, które nie są zawinione przez bezrobotnego. W odwołaniu strona wskazała również na dolegliwości zdrowotne (grypa żołądkowa). Strona dołączyła zaświadczenie lekarskie z dnia [...] r., w którym wskazano, iż "dnia [...] r. udzielono konsultacji telefonicznej. Z powodu urlopu nie było możliwości osobistego przyjęcia pacjentki w tym dniu". Jednakże na tą okoliczność strona winna przedłożyć, zgodnie z pouczeniem, zwolnienie lekarskie na druku ZUS ZLA. W ocenie organu odwoławczego, wobec przedstawionych okoliczności, nieobecność A. O. w Urzędzie Pracy w dniu [...] r. nie może zostać usprawiedliwiona. Na powyższą decyzję A. O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [..] skargę, zarzucając obu decyzjom, że przy ich wydaniu nie wskazano ustawowych podstaw do żądania usprawiedliwienia niestawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy z powodu choroby na druku ZUS ZLA. Skarżąca, na wstępie skargi, przedstawiła przebieg postępowania w tej sprawie, a także powtórzyła argumenty podnoszone wcześniej w postępowaniu, na etapie odwołania. Strona podkreśliła, zgodnie z treścią art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezrobotnego pozbawia się statusu bezrobotnego w razie niestawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomienia w terminie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Zdaniem skarżącej, wyżej wymienione warunki zostały przez nią spełnione, tj. zgłosiła we wskazanym terminie i wykazała uzasadnione przyczyny niestawiennictwa - grypa żołądkowa, która uniemożliwiła jej wizytę w powiatowym urzędzie pracy, niezależnie od pomyłki co do daty stawiennictwa. W celu potwierdzenia zarzutów skargi A. O. przedłożyła oświadczenie lekarza rodzinnego oraz sąsiadki – M. C.. Nadto, skarżąca podniosła, że nie zgadza się z argumentacją wskazaną w decyzji zarówno organu I jak i II instancji dotyczącą konieczności usprawiedliwienia niestawiennictwa w wyznaczonym terminie w powiatowym urzędzie pracy z powody choroby na druku ZUS ZLA. Na tym druku bowiem należy wykazać niezdolność do pracy. Obowiązek stawiennictwa w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie nie jest przecież tożsamy ze świadczeniem pracy. Wobec powyższego – w ocenie skarżącej – brak jest podstaw do żądania przedstawienia druku ZUS ZLA na potwierdzenie grypy żołądkowej. Wojewoda Zachodniopomorski wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest tylko pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Sąd administracyjny nie jest zatem uprawniony do wydania orzeczenia o zmianie decyzji poprzez przyznanie skarżącej określonego prawa bądź uprawnienia, wynikającego z przepisów prawa normujących określoną dziedzinę spraw (np. zatrudnienia i bezrobocia). Sąd administracyjny nie dokonuje bowiem kontroli decyzji wydanych w granicach danej sprawy wedle kryterium celowości i słuszności podjętego rozstrzygnięcia, z punktu widzenia życiowych potrzeb strony, lecz ocenia, czy wydana w sprawie decyzja narusza przepisy prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonana w tym zakresie kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do uznania, że w sprawie nie naruszono przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) - określanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa". W myśl tego przepisu, starosta pozbawia osobę zarejestrowaną statusu bezrobotnego, jeśli bezrobotny nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 3 miesięcy od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy. Okolicznością w sprawie bezsporną i nie kwestionowaną przez strony jest, że A. O. miała stawić się w urzędzie pracy celem potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy w dniu [...] r. Poza sporem jest również i to, że skarżąca w dniu [...] r. powiadomiła organ o przyczynie niestawiennictwa, dochowując 7 dniowego terminu przewidzianego w ustawie do podania uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa. Z wyjaśnień, które skarżąca złożyła w piśmie z dnia 8 lutego 2010r. skierowanym do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w [..] wynikało, że nie zgłosiła się w wyznaczonym terminie na skutek pomyłki, albowiem zamiast zaznaczyć w kalendarzu datę "[...] r.", zaznaczyła "[..]r.", a pomyłka ta wynikała ze zbieżności z datą ostatniej wizyty, która miała miejsce w dniu [...] r. A. O. oświadczyła nadto, że pomyłkę zauważyła przygotowując się do wizyty w dniu 8 lutego 2010 r. Z treści pisma z dnia 8 lutego 2010 r. wynikało również, że skarżąca w dniu 5 lutego 2010 r. zachorowała i nie mogła skorzystać z porady lekarskiej w przychodni, albowiem była w domu tylko z dwojgiem małoletnich dzieci w wieku [...] lat. Poprawa stanu zdrowia umożliwiła stawienie się skarżącej w dniu [..] 2010 r. w urzędzie pracy, tym bardziej, że jak opisała w piśmie, była przekonana że ten dzień został wyznaczony przez doradcę zawodowego jako dzień wizyty. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że przyczyną niestawiennictwa skarżącej w Powiatowym Urzędzie Pracy w [..] w dniu [...] r. było mylne przekonanie skarżącej, że termin wizyty wyznaczonej przez doradcę zawodowego został ustalony na dzień [...] r. Sporządzone w dniu stawiennictwa pismo skarżącej jednoznacznie wskazywało na przyczynę nieobecności. Problem sporny stanowi jednak kwestia, czy przytoczone przez A. O. okoliczności dotyczącej jej nieobecności można potraktować jako uzasadnione przyczyny jej absencji w urzędzie pracy. Zwrot "uzasadniona przyczyna" jest pojęciem niedookreślonym, którego ostateczną treść musi ustalać organ stosujący prawo w oparciu o konkretny stan faktyczny danej sprawy. Należy jednak mieć na uwadze, że w orzecznictwie od dawna przyjmuje się, że uzasadnione przyczyny to okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli bezrobotnego, a więc przeszkody na które bezrobotny nie miał wpływu, na przykład nagła choroba, brak możliwości dojazdu z powodu przerw w komunikacji, lub inne nagłe zdarzenia typu pożar, powódź. Za uzasadnione przyczyny nie uznaje się natomiast okoliczności powstałych tylko na skutek lekkomyślności czy niedbalstwa zainteresowanego. Skarżąca sama przyznała, że pomyliła się co do wyznaczonego terminu. Takich wyjaśnień nie można jednak uznać za usprawiedliwione przyczyny absencji. Bezrobotny powinien tak zorganizować swoje sprawy osobiste, aby mógł wywiązać się z powinności przewidzianej w art. 33 ust. 3 ustawy. Takie okoliczności jak zapomnienie, czy pomylenie terminu nie mogą stanowić uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa w urzędzie pracy celem potwierdzenia w wyznaczonym terminie gotowości do podjęcia zatrudnienia oraz uzyskania informacji o możliwości zatrudnienia i szkolenia. Zaniedbanie tego obowiązku z przyczyn, które nie mogą być zakwalifikowane do uzasadnionych, obliguje organ do pozbawienia bezrobotnego statusu bezrobotnego na okres 3 miesięcy od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy. (por. wyrok NSA z dnia 25.02.2009, sygn. akt I OSK508/08, opubl. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Okoliczność, na którą dodatkowo powołała się A. O. ( choroba) nie mogła mieć znaczenia dla oceny przyczyny jej niestawiennictwa, albowiem stan zdrowia skarżącej pogorszył się w dniu [...] r., tj w dniu w którym skarżąca nie miała świadomości, że w tym dniu, nie zaś [...] r., przypada termin wizyty w urzędzie pracy. W przekonaniu Sądu, nawet gdyby była zdrowa nie dochowałaby terminu, a obecność w dniu 5 lutego 2010 r. małoletnich dzieci, wymagających opieki i nieobecność innej osoby dorosłej świadczy o tym, że skarżąca nie była w tym dniu przygotowana do złożenia wizyty w urzędzie pracy nie tylko z powodu nagłej choroby. W tym stanie rzeczy uznać należało, że zarówno zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [..] r. jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem, zaś stwierdzone uchybienia co do nadmiernej lakoniczności uzasadnień wydanych rozstrzygnięć nie mają wpływu na wynik sprawy. Z tego powodu, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.