II OSK 350/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-05-10
Skład orzekający: Maria Czapska - Górnikiewicz, Leszek Leszczyński, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza działki objęte ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę na cele inne niż te wynikające z pozwolenia, narusza prawa nabyte właścicieli tych działek i tym samym prawo własności?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, mimo niezgodności z uchwalonym planem miejscowym, nadal wiąże właścicieli działek. Zgodnie z art. 65 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, plan miejscowy nie może uniemożliwić realizacji praw nabytych decyzją o pozwoleniu na budowę. Ograniczenia w prawie własności wynikające z planu miejscowego są dopuszczalne, o ile nie pozbawiają właściciela całkowicie możliwości korzystania z nieruchomości.Stan faktyczny
Właściciele działek skarżyli uchwałę Rady Gminy J.-P. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznaczyła ich działki na tereny zieleni nieurządzonej z zakazem realizacji nowych obiektów kubaturowych. Skarżący posiadali ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę wydaną dla tych działek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając, że plan miejscowy nie narusza praw skarżących, ponieważ posiadają oni ostateczne pozwolenie na budowę, a plan dopuszcza remonty i rozbudowę istniejących obiektów. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących planowania przestrzennego i prawa budowlanego oraz naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska -Górnikiewicz Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T. C. i M. P.-C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 października 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 791/10 w sprawie ze skargi T. C. i M. P.-C. na uchwałę Rady Gminy J.-P. z dnia 11 lutego 2008 r., nr XVII/97/08 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy J.-P. w obszarze sołectwa J. oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 29 października 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 791/10 oddalił skargę T. C. oraz M. P. – C. na uchwałę Rady Gminy J.-P. z dnia 11 lutego 2008 r., nr XVII/97/08 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy J.-P. w obszarze sołectwa J. Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Rada Gminy J.-P. uchwałą z dnia 29 maja 2000 r. przystąpiła do sporządzenia miejscowego planu ogólnego, a następnie, uchwałą z dnia 11 lutego 2008 r. uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy J.-P. w obszarze sołectwa J.
Dla działek o numerach [...] i [...] miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewidywał przeznaczenie [...] jako tereny zieleni nie urządzonej, o szczególnym znaczeniu przyrodniczym, pełniące ważną rolę połączeń w systemie węzłów i korytarzy ekologicznych. W celu ochrony tych obszarów, wprowadzono zakaz realizacji nowych obiektów kubaturowych. Zgodnie z § 16 ust. 2 planu, jako przeznaczenie dopuszczalne na obszarze [...] określono: 1) wprowadzenie zalesień, zadrzewień i zakrzewień, 2) realizację dojść pieszych, dojazdów nie wydzielonych i zatok postojowych oraz ścieżek rowerowych wyłącznie w oparciu o istniejącą sieć dróg i szlaków, 3) realizację sieci, urządzeń i obiektów infrastruktury technicznej, 4) zieleń urządzoną, obiekty i urządzenia sportu i rekreacji. Stosownie zaś do § 16 pkt 4 planu, istniejące na tym obszarze ([...]) budynki mieszkaniowe, usługowe, inwentarskie, stodoły, garaże i gospodarcze oraz inne obiekty o szczególnym znaczeniu przyrodniczym, pozostawia się do utrzymania i zmiany sposobu użytkowania; dopuszcza się możliwość ich remontu, rozbudowy, przebudowy, zgodnie z ustaleniami zawartymi w rozdziale l § 6 i § 7 planu.
T. C. i M. P. C. w dniu 7 czerwca 2010 r. wnieśli skargę na uchwałę Rady Gminy J.-P. z dnia 11 lutego 2008 r., nr XVII/97/08, poprzedzając ją wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa,
Skarżący zarzucili zaskarżonej uchwale naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym i art. 28 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, domagając się stwierdzenia nieważności ww. uchwały w części dotyczącej działek nr [...] i [...]. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że posiadają oni interes prawny we wniesieniu skargi, ponieważ są właścicielami działki nr [...] i współwłaścicielami działki nr [...], które zostały w planie zakwalifikowane jako teren [...]. Dla obu tych działek Starosta Krakowski decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. wydał pozwolenie na budowę, które zostało przeniesione na skarżących decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Wobec obowiązującego planu miejscowego, nie jest możliwa na działkach skarżących jakakolwiek zmiana zagospodarowania tych działek, w tym zmiana zabudowy i w tym skarżący upatrują naruszenie ich interesu prawnego. Prawo własności skarżących, chronione art. 140 k.c. zostało ograniczone w sposób uniemożliwiający swobodne korzystanie. W skardze wskazano również na znaczenie władztwa planistycznego i zakaz jego nadużywania.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy J.-P. wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi wskazano, że skarżący stali się właścicielami ww. działek z dniem [...] listopada 2007 r., a pozwolenie na budowę na ww. działkach zostało wydane na rzecz poprzedniego ich właściciela - Spółkę [...] sp. z o.o., które w dniu [...] lutego 2009 r. przeniesiono na rzecz skarżących. Wniosek o zmianę przeznaczenia ww. działek skarżący złożyli [...] kwietnia 2009 r. i [...] maja 2009 r., a więc po uchwaleniu zaskarżonego planu miejscowego. Rada podniosła też, że zaskarżony plan miejscowy sankcjonuje pozwolenia na budowę wydane na podstawie decyzji o warunkach zabudowy w obszarze zieleni urządzonej [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 29 października 2010 r. oddalił skargę.
W uzasadnieniu wskazano, że procedura planistyczna w niniejszej sprawie przebiegła zgodnie z prawem. Co do oceny zasadności skargi skarżących w zakresie naruszenia ich interesu prawnego zaskarżoną uchwałą Sąd wskazał, że ich działki znajdują się w obszarze planu miejscowego, który określił sposób ich przeznaczenia jako [...] ([...]), w związku z czym mają oni interes prawny we wniesieniu skargi. Poprzednik prawny skarżących Spółka [...] sp. z o.o. uzyskała w dniu [...] czerwca 2007 r. pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...]. Skarżący stali się właścicielami nieruchomości stanowiącej działki o numerach [...] i [...] w dniu [...] listopada 2007 r. i w dniu [...] lutego 2009 r. wydano decyzję o przeniesieniu na ich rzecz ww. pozwolenia na budowę z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...].
Sąd I instancji wskazał następnie, że w przypadku niezgodności między treścią uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a prawomocnym pozwoleniem na budowę, treść planu w żadnym zakresie nie uniemożliwi realizacji praw nabytych pozwoleniem na budowę. Art. 65 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wyraźnie reguluje taką sytuację.
W ocenie Sądu, nie może prowadzić do stwierdzenia nieważności planu miejscowego zarzut skarżących, zgodnie z którym w przypadku, gdyby chcieli oni dokonać zmiany co do zakresu zagospodarowania swoich działek poza treścią pozwolenia na budowę lub też gdyby zamierzali zmieniać istniejącą lub realizowaną zabudowę, plan miejscowy będzie uniemożliwiał takie przekształcenia. Plan miejscowy może bowiem ingerować w prawo własności a to oznacza, że może kształtować sposób zagospodarowania danego terenu. Oczekiwania skarżących co do przyszłego sposobu zagospodarowania działki, nie mogą być podstawą do orzekania o zgodności planu miejscowego z prawem. Ponadto, zgodnie z § 16 ust. 4 planu miejscowego istniejące na obszarze [...] budynki mieszkaniowe, usługowe, inwestorskie, stodoły, garaże, budynku gospodarcze, itp., mogą być remontowane, rozbudowywane i przebudowywane zgodnie z § 6 i 7 tego planu. Skarżący po wybudowaniu obiektu budowlanego zgodnie z posiadanym pozwoleniem na budowę będą mogli skorzystać z rozwiązań zawartych w § 16 tego planu. Nie mają więc racji skarżący twierdząc, że ustalenia planu miejscowego w sposób niedopuszczalny ingerują w ich prawo własności poprzez ograniczenie swobodnego korzystania z ich własności. O naruszeniu istoty prawa własności można bowiem mówić wtedy, gdyby właściciel był całkowicie pozbawiony np. uprawnienia do korzystania ze swojej nieruchomości, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Sąd wskazał też na studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy z dnia 21 lipca 1999 r., nr XV/62/99, które określiło przeznaczenie znacznego obszaru Gminy (w tym terenów działek skarżących) jako obszaru o niezabudowanym charakterze, celem ochrony jego szczególnych walorów przyrodniczych i krajobrazowych, a podstawowymi funkcjami obok rolnictwa powinna być turystyka i rekreacja budowana na bazie zasobów krajobrazowych i przyrodniczych. Taka treść studium w konfrontacji z przeznaczeniem tych działek w obszarze [...] pozwala na stwierdzenie, że między studium i planem występuje zgodność, co jest jednym z warunków właściwego korzystania z władztwa planistycznego.
Sąd podniósł także, że ani skarżący, ani ich poprzednik prawny nie składali w toku wyjątkowo długiej w tej sprawie procedury uchwalania planu miejscowego żadnych zarzutów lub wniosków. Rada Gminy mogła więc zasadnie uznać, że projektowane przeznaczenie działek skarżących, a właściwie działki nr [...] jest zgodne z ich wolą i nie narusza przysługującego im prawa własności. Skarżący zaś, nabywając nieruchomość w listopadzie 2007 r. również winni uwzględniać i tę okoliczność, że ich działki będą zakwalifikowane w planie miejscowym jako tereny o przeznaczeniu [...] ([...]).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli działający za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika T. C. i M. P. C.. Sądowi I instancji w trybie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie:
1. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię:
-a)- art. 65 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), będącego odpowiednikiem art. 35 ust. l i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 415 ze zm.), który w związku z treścią art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ma zastosowanie w odniesieniu do uchwały nr XVII/97/08 Rady Gminy J.-P. z dnia 11 lutego 2008 r., a tym samym błędną wykładnię art. 35 ust. 1 i 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym,
-b)- art. 36a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.)
2. przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi tj. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:
-a)- nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu podniesionego w skardze o braku wyjaśnienia powodów dla których organ pominął nieruchomości skarżących w zakwalifikowaniu ich do obszaru o przeznaczeniu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oraz zabudowę zagrodową dla rolników, oznaczoną w zaskarżonej uchwale jako M, pomimo iż dla nieruchomości skarżących obowiązywała ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę w chwili podejmowania zaskarżonej uchwały,
-b)- niejednoznaczne wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia,
-c)- uzasadnienie zaskarżonego wyroku powołaniem się na przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które z uwagi na treść art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie mają zastosowania do zaskarżonej uchwały.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie, względnie, w przypadku nie uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania, o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości i rozpatrzenie sprawy co do meritum poprzez stwierdzenie nieważności uchwały nr XVII/97/08 Rady Gminy J.-P. z dnia 11 lutego 2008 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano, że przepis art. 65 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym odnosi się do możliwości stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy. Interpretacja przeprowadzona przez Sąd jest wadliwa, bowiem prowadzić musi do kolizji z innymi przepisami prawa, w tym z art. 36a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Z kolei procedura zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę opiera się na art. 32- 35 ustawy Prawo budowlane, które to przepisy odsyłają albo do decyzji o warunkach zabudowy albo do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zdaniem skarżących nie jest zasadne stanowisko Sądu, iż każda kolizja ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego i decyzji o pozwoleniu na budowę da się rozwiązać poprzez zastosowanie art. 65 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd I instancji stwierdza , iż art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wymaga, aby zaskarżona uchwała ingerowała w uprawnienia osoby składającej na nią skargę, co oznacza, iż w jego ocenie nie jest takim uprawnieniem możliwość dokonania w przyszłości zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 36a ustawy Prawo budowlane. Skarżący wskazują, iż zaskarżona uchwała określa przeznaczenie działek skarżących jako teren [...], co de facto narusza prawa nabyte skarżących, wynikające z decyzji Starosty Krakowskiego nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. do których również należy zaliczyć możliwość ubiegania się o pozwolenie zamienne w rozumieniu art. 36a ustawy Prawo budowlane. Ustalenia planu, które w odniesieniu do wspomnianych powyżej działek wykluczają jakiekolwiek zmiany w oparciu o wspomniany przepis art. 36a ustawy Prawo budowlane.
Istotnym uchybieniem jest również w ocenie skarżących pominięcie przez Sąd I instancji kwestii braku racjonalnego wyjaśnienia powodu, dla którego pominięto nieruchomości skarżących w zakwalifikowaniu ich do obszaru o przeznaczeniu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oraz zabudowę zagrodową dla rolników, oznaczonym jako M.
Zaskarżonemu wyrokowi, ich zdaniem, należy również zarzucić brak spójności i wewnętrzną sprzeczność związaną z art. 65 ust. 1 i 2 ustawy i wiążąca mocą decyzji o pozwoleniu na budowę a prawem do wystąpienia o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę przy możliwościach płynących z § 16 ust. 4 planu. Z uzasadnienia wyroku zatem nie wynika, na jakim stanowisku stanął Sąd I instancji w zakresie naruszenia przez organ prawa własności zaskarżoną uchwałą.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związanym postanowieniami art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Sąd ten zatem związany wskazanymi w niej podstawami i wnioskami, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej.
W podstawie skargi kasacyjnej sformułowano zarzut naruszenia prawa materialnego to jest błędnej wykładni art. 65 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm., dalej: "u.p.z.p"), art. 35 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 415 ze zm., dalej: "u.z.p.") oraz art. 36a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm., dalej: "u.p.b.") jak i zarzut naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy to jest art. 141 § 4 p.p.s.a.
Zarzuty te nie są trafne, w związku z czym skarga kasacyjna nie mogła być w kontekście żadnego z nich uwzględniona.
Skład Orzekający NSA w niniejszej sprawie w żadnym zakresie nie podziela w szczególności wątpliwości autora skargi kasacyjnej co do dokonanej przez Sąd I instancji wykładni art. 65 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.p.z.p., jak też nie podziela poglądu, że wykładnia Sądu I instancji prowadzi do kolizji z art. 36a ustawy Prawo budowane.
Stosownie do unormowania art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. organ, który wydał decyzję o warunkach zabudowy albo o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli dla tego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż wydanej decyzji. Przepisu tego nie stosuje się, jeżeli została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę (art. 65 ust. 2 u.p.z.p.).
Przepis ten ustanawia zatem dwie reguły. Pierwsza z nich (ust. 1) zawiera treść, zgodnie z którą to decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wygasa, gdy jej postanowienia są sprzeczne z miejscowym panem zagospodarowania przestrzennego. Regułę tę uzasadnia relacja zachodząca pomiędzy decyzją o warunkach zabudowy a miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Decyzja o warunkach zabudowy wydawana jest bowiem wówczas, gdy brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stąd też pierwszeństwo mają postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli ten zostanie uchwalony. Reguła druga natomiast (ust. 2) stanowi wyraz zasady pewności obrotu prawnego, a przede wszystkim ochrony praw nabytych. Przepis ten odnosi się bowiem do sytuacji, w ramach której zrealizowane zostały uprawnienia wynikające z decyzji o warunkach zabudowy.
Ta druga właśnie sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej. W stosunku do działek nr [...] i nr [...] Starosta Krakowski decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. wydał pozwolenie na budowę, które zostało przeniesione na skarżących decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. W świetle powyższych wywodów dotyczących art. 65 ust. 1 i 2 u.p.z.p. oraz faktu, iż kasatorzy dysponują ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę dotyczącą działek nr [...] i nr [...] objętych postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą, której ocenę legalności dokonano zaskarżonym wyrokiem, zasadnie Sąd I instancji przyjął, że stan niezgodności między pozwoleniem na budowę a treścią miejscowego panu zagospodarowania przestrzennego ma tylko ten skutek, iż skarżących wiąże stan prawny wynikający z decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zupełnie nietrafnym w sprawie niniejszej jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji poprzez błędną wykładnię art. 35 ust. 1 i 3 u.z.p. oraz art. 36a ustawy Prawo budowane w sytuacji, gdy oba te unormowania nie były przez Sąd I instancji stosowane. Co do zasady bowiem, jeżeli dane przepisy nie były przez sąd stosowane, nie można było dokonać ich wadliwej wykładni. Jedynie wyjątkowo, nieujawnienie argumentacji interpretacyjnej przez podmiot podejmujący decyzję (lub orzeczenie sądowe) w stosunku do danego przepisu, a tym samym w sytuacji niepowołania tego przepisu jako normatywnego źródła takiej decyzji (orzeczenia), w sytuacji braku wątpliwości odnośnie do niemożliwości wydania decyzji bez zastosowania tego przepisu, a więc także bez dokonania jego wykładni operatywnej może tak postawiony zarzut czynić skutecznym. Niezbędne jest jednak w tym celu przeprowadzenie odpowiedniej argumentacji, wskazującej m.in. na powyższe zależności, co w analizowanej skardze kasacyjnej nie miało miejsca.
Należy wskazać ponadto, iż prawidłowo sporządzony zarzut naruszenia prawa materialnego na gruncie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w postaci błędnej wykładni powinien wskazywać, na czym polegał błędny charakter wykładni dokonanej przez sąd pierwszej instancji. Obejmuje to przede wszystkim określenie, czy nieprawidłowy jest wynik wykładni danego przepisu prawnego (treść zrekonstruowanej normy), przebieg procesu wykładni (np. kolejność odwołania się do jej reguł) czy też sposób wykorzystania poszczególnych dyrektyw i argumentów wykładni. Równie istotnym składnikiem argumentacji jest jednak wykazanie, jak w kontekście wykazanych uchybień, powinna wyglądać wykładnia prawidłowa, czyli do jakiego wyniku powinna ona doprowadzić oraz ewentualnie, jak powinna przebiegać i w jaki sposób powinny zostać zastosowane poszczególne dyrektywy wykładni. Argumentacji odnoszącej się do powyższych kwestii w uzasadnieniu skargi kasacyjnej także zabrakło.
Odnośnie zaś zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., przytoczyć należy pogląd dotyczący tego przepisu jako samodzielnej podstawy kasacyjnej, przyjęty uchwałą 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 (publikowana w ONSAiWSA 2010/3/39 oraz ZNSA 2010/2/122) zgodnie, z którym art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Inna jest natomiast sytuacja, jeżeli uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wskazuje, jaki stan faktyczny sprawy został przez sąd przyjęty i dlaczego. Wówczas przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej i wystarczającej podstawy kasacyjnej. Bez odniesienia się bowiem do treści np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego, nie jest możliwe skuteczne zakwestionowanie stanowiska sądu pierwszej instancji, który formalnie wywiązał się z nałożonego nań obowiązku, ale w ocenie strony przyjęte ustalenia są merytorycznie błędne.
Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku obszernie odnosi się do stanu faktycznego sprawy, której ocenę legalności zawiera zaskarżony wyrok, a więc do stanu faktycznego, który przyjął za podstawę rozstrzygnięcia oraz wyjaśnia dlaczego ten stan faktyczny przyjmuje za podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonego wyroku. W tym stanie sprawy kasatorzy podnosząc zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie łącząc go z zarzutem naruszenia innego przepisu ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skonstruowali zarzut kasacyjny, który niezależnie od okoliczności uzasadniających go, nie może być uwzględniony.
Mimo to zauważyć jednak należy, że zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może uzasadniać nieuwzględnienie wszystkich zarzutów skargi. To ostatnie bowiem wiąże się z podnoszeniem zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., ewentualnie naruszenia tego przepisu łącznie z art. 141 § 4 p.p.s.a. Artykuł 141 § 4 p.p.s.a. zakreśla bowiem jedynie wymogi jakie spełniać powinno uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, a nie określa relacji między obowiązkiem sądu a zarzutami skargi. Również to, że powołano w uzasadnieniu wyroku przepisy u.p.z.p., gdy w ocenie autora skargi kasacyjnej, ze względu na treść art. 85 ust. 2 tej ustawy, nie mają one w sprawie zastosowania, nie może uzasadniać zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zastosowanie niewłaściwych przepisów stanowi bowiem zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie i jako takie ma charakter samodzielny, nie związany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. Powołanie w uzasadnieniu przepisów niemających zastosowania w sprawie stanowi bowiem konsekwencję wadliwego rozumowania sądu. Uzasadnienie stanowi zaś element pochody rozumowania sądu, odzwierciedlający przebieg procesu stosowania prawa, będący udziałem sądu.
Nie można także przyjąć aby uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie wskazywało podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Najogólniej rzecz ujmując, podstawa prawna rozstrzygnięcia (wyroku) obejmuje wskazanie zastosowanych przepisów prawnych oraz wyjaśnienie przyjętego przez sąd sposobu ich wykładni i zastosowania. W zaskarżonym wyroku sąd precyzyjnie wskazał zastosowane przepisy prawa i wskazał na ich znaczenie w sprawie na gruncie jej stanu faktycznego.
Autor skargi kasacyjnej, powołując się na naruszenie powyższego przepisu postępowania, nie wypełnił ponadto wymogu dotyczącego argumentacji, wspierającej taki zarzut. Na gruncie bowiem art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zamierzony skutek może odnieść jedynie zarzut takiego naruszenia przepisów postępowania, któremu można zasadnie przypisać możliwy istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Niezależnie zatem od wskazania istoty zarzutu, strona skarżąca kasacyjnie winna przeprowadzić argumentację w kierunku wykazania wpływu tego naruszenia na treść orzeczenia, a ponadto wykazania poprzez odwołanie się do oszacowania skali tego wpływu, że wpływ ten mógł być istotny dla treści tego rozstrzygnięcia. Dopiero spełnienie tych warunków daje podstawę do rozważenia zasadności tego zarzutu przez Skład Orzekający. W przypadku powyższego zarzutu autor skargi kasacyjnej nie wykazał, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli że między naruszeniem powyższych przepisów procesowych a treścią zaskarżonego wyroku Sądu zachodzi związek przyczynowy, a także nie uprawdopodobnił wpływu tego związku przyczynowego na treść orzeczenia sądu. Nie przeprowadził zresztą w tym kierunku żadnej argumentacji w uzasadnieniu skargi. Zarzut taki nie może zatem zostać uznany za zasadny.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło