VI SA/Wa 1652/10
WyrokWSA w Warszawie2010-11-17
Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Izabela Głowacka-Klimas, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej, obliczona na podstawie wartości detalicznej tych artykułów, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej, obliczona na podstawie wartości detalicznej tych artykułów, jest zgodna z prawem. Przyjęcie wartości detalicznej jako podstawy do określenia wysokości kary pieniężnej jest prawidłowe, ponieważ umożliwia szybkie i skuteczne działanie organów w celu zapewnienia jakości produktów i eliminacji nieprawidłowych praktyk rynkowych, a jednocześnie kara jest adekwatna do stwierdzonego naruszenia i spełnia funkcje prewencyjne i represyjne.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej nałożył na spółkę jawną karę pieniężną w wysokości 3.068,40 zł za brak wykazu składników na wywieszkach przy 77 partiach wędlin sprzedawanych bez opakowań. Organ uznał, że naruszenie to jest poważne i wpływa na interes konsumentów. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując sposób obliczenia kary oraz interpretację przepisów dotyczących obowiązku umieszczania wykazu składników.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. sprawy ze skargi "B" W. B. , M. B. Spółka jawna z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
W dniach od [...] stycznia do [...] lutego 2010 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej we W. przeprowadzili kontrolę w sklepie [...] należącym do "B" W. B., M. B. spółki jawnej z siedzibą w W. (dalej skarżąca). W toku kontroli stwierdzono brak wykazu składników na wywieszkach przy 77 partiach wędlin (szczegółowo wymienionych w protokole kontroli) bez opakowań o łącznej wartości 3.068,40 zł.
W oparciu o ustalenia protokołu kontroli, a także o ustalenia poczynione w toku przeprowadzonego w sprawie postępowania, w dniu [...] kwietnia 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej (dalej WIIH) wydał decyzję, którą na podstawie przepisów art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej kpa) w związku z art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 ze zm. (dalej ujh), a także art. 40a ust. 4, 6 i 7 ujh wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 3.068,40 zł za stwierdzone naruszenie polegające na wprowadzeniu do obrotu ww. wędlin nieodpowiadających jakości handlowej określonej w § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych - Dz. U. Nr 137 poz. 966 ze zm. (dalej rozporządzenie), z uwagi na brak wykazu składników na wywieszce dotyczącej danego środka spożywczego w miejscu sprzedaży wędlin bez opakowań.
Zgodnie z treścią § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, w miejscu sprzedaży środków spożywczych bez opakowań lub pakowanych przy sprzedaży, oprócz nazwy środka spożywczego, na wywieszce dotyczącej danego środka spożywczego podaje się w przypadku wędlin - dodatkowo wykaz składników. Natomiast stosownie do treści art. 40 a ust. 1 pkt 3 ujh, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że brak informacji wymaganych ww. przepisami narusza interes konsumentów, gdyż uniemożliwia im dokonanie właściwego wyboru oraz pozbawia ich istotnych informacji o towarze mogących mieć znaczenie przy podejmowaniu decyzji o zakupie. Ustalając wysokość kary WIIJH uwzględnił stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność przedsiębiorcy i wielkość jego obrotów. Stopień szkodliwości czynu organ ocenił jako wysoki, ponieważ konsument nie otrzymał w tej sytuacji istotnych informacji o składnikach wędlin, co uniemożliwiało dokonanie właściwego wyboru, jak również pozbawiało go istotnych informacji o towarze mogących mieć znaczenie dla zdrowia i życia. Również za wysoki organ uznał stopień zawinienia, podkreślając, iż kontrolowany przedsiębiorca nie dopełnił obowiązku uwidocznienia przedmiotowej informacji dla konsumentów. Podniósł też, że znacznie naruszono wymagania w zakresie oznakowania wędlin określone w § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, nie podając wykazu składników przy 77 partiach oferowanych do sprzedaży wędlin bez opakowań. Forma sprzedaży przyjęta przez przedsiębiorcę była też niezgodna z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 141, poz. 1176 ze zm.), który stanowi, że sprzedawca dokonujący sprzedaży w Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany udzielić kupującemu jasnych, zrozumiałych i niewprowadzających w błąd informacji, wystarczających do prawidłowego i pełnego korzystania ze sprzedanego towaru konsumpcyjnego. Jednocześnie organ wskazał, iż skarżąca spółka działa na rynku artykułów rolno-spożywczych od wielu lat. W piśmie z dnia [...] marca 2010 r. spółka podała, że jej obroty za 2009 r. wyniosły [...] zł netto, [...] zł brutto.
Przyjmując wartość korzyści majątkowej (o jakiej mowa w ww. art. 40a ust. 1 pkt 3 ujh) w postaci ekwiwalentu wartości kwestionowanych towarów (tj. 3.068,40 zł), organ uznał, iż wymierzona kara będzie właściwa do osiągnięcia zakładanego celu jakim jest zapewnienie, aby w obrocie dostępne były tylko artykuły rolno-spożywcze o odpowiedniej jakości handlowej, jak również będzie najmniej uciążliwa z możliwych dostępnych środków.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła m.in., że w okresie objętym kontrolą dysponowała wywieszkami dotyczącymi poszczególnych partii kwestionowanych wędlin, które zawierały wykaz składników poszczególnych wędlin. Informacje w zakresie tych składników mogły być w każdej chwili udostępnione klientom przez pouczony o powyższym obowiązku personel sklepu, a zatem spółka spełniała wymóg posiadania w miejscu sprzedaży (w sklepie) wywieszek zawierających wykaz składników kontrolowanych wędlin. Taką interpretację postanowień § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia uzasadnia i potwierdza stosowana powszechnie w sklepach i na stoiskach z wędlinami (w tym również przez sieci sklepów wielkopowierzchniowych) praktyka, zgodnie z którą wywieszki dołączone do poszczególnych wędlin będących w ofercie sprzedaży, nie zawierają informacji dotyczącej wykazu ich składników.
Ponadto, zdaniem skarżącej, WIIJH naruszył przepis art. 40a ust. 1 pkt 3 ujh oraz art. 77 §1 kpa, przyjmując wartość korzyści majątkowej jako ekwiwalent wartości kwestionowanych towarów. Organ powinien bowiem określić jaką wartość korzyści majątkowej uzyskała skarżąca bądź mogła uzyskać. Wartość tę stanowi różnica między kosztami zakupu wędlin i kosztami działalności stoiska z wędlinami (czynsz najmu, opłaty za media i inne koszty utrzymania stoiska) a ceną uzyskaną ze sprzedaży kwestionowanych wędlin. Zarzut nieotrzymania przez konsumentów istotnych informacji o składnikach wędlin, mógłby być uzasadniony jedynie wówczas, gdyby stwierdzono, że konsumentom odmówiono udzielenia informacji dotyczących sprzedawanych wędlin, w tym również podania ich składników bądź udzielono informacji nieprawdziwych lub niepełnych. Przy wymierzaniu kary nie uwzględniono też faktu, że skarżąca we wrześniu 2009 r. zleciła firmie informatycznej wprowadzenie zmian w systemie komputerowym firmy, umożliwiających umieszczanie składu towarów na etykietach cenowych, o czym poinformowano kontrolujących. Wdrożenie ostatecznej wersji programu, umożliwiającej wpisywanie składu towarów na etykiety cenowe, nastąpiło w lutym 2010 r.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej Prezes UOKiK), działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 1 ust. 3 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1219 ze zm.) oraz art. 40a ust. 1 pkt 3 ujh, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji podniósł, iż celem przepisu § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia jest umożliwienie konsumentowi zapoznania się ze składem wędlin, bez konieczności uzyskania tego rodzaju informacji od sprzedawcy. Postanowienia rozporządzenia wdrażają m.in. przepisy dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstwa Państw Członkowskich w zakresie etykietowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych (Dz.U. L 109 z 6 maja 2000 r., str. 29). Art. 14 ust. 1 tej dyrektywy stanowi, iż w przypadku gdy środki spożywcze są oferowane do sprzedaży konsumentowi końcowemu bez paczkowania lub gdy środki spożywcze są pakowane w miejscach sprzedaży na życzenie konsumenta, Państwa Członkowskie przyjmują szczegółowe zasady dotyczące sposobu przedstawiania danych szczegółowych wymaganych dla środków spożywczych. Kontrola w przedmiotowej sprawie została wszczęta w związku ze skargą konsumentki, która twierdziła, iż zmuszona jest każdorazowo pytać sprzedawcę, i nie zawsze może liczyć na odpowiedź, na temat wykazu składników wprowadzonych do obrotu produktów. Dlatego zostaje pozbawiona możliwości dokonania właściwego wyboru, istotnego dla zdrowia i życia z uwagi na jej chorobę. W ocenie Prezesa UOKiK naruszenie popełnione przez skarżącą słusznie zostało zakwalifikowane jako spełniające przesłanki wysokiej szkodliwości, a także wysokiego stopnia zawinienia, ponieważ to na stronie spoczywał bezpośrednio obowiązek realizacji wymogów wskazanych w przepisach, tj. umieszczenia zgodnych z prawem informacji dotyczących wykazu składników ww. zakwestionowanych wyrobów. Organ podniósł też, że zgodnie z przyjętym przez Inspekcję Handlową trybem postępowania w handlu detalicznym, za korzyść majątkową (o której mowa w art. 40a ust. 1 pkt 3 ujh) przyjmuje się wartość zakwestionowanych, z uwagi na niewłaściwą jakość, produktów wprowadzonych do obrotu w kontrolowanej placówce według stanu na dzień kontroli. Kara maksymalna w omawianym wypadku mogłaby wynieść 15.342 zł, a nałożona została w wysokości 3.068,40 zł stanowiącej piątą część kwoty maksymalnej, a zarazem równowartość zakwestionowanych przetworów mięsnych. Brak wykazu składników wędlin stwierdzono na stoisku specjalistycznym, prowadzącym sprzedaż przetworów mięsnych, a wymaganych przepisami oznaczeń nie posiadało 77 partii wędlin, tj. całość oferty tego stoiska. "Posiadanie" etykiet z wykazem składników w sklepie nie wypełnia postanowień przepisów, gdyż nie jest tożsame z podaniem wykazu na wywieszce dotyczącej danego środka spożywczego, tak jak określone to zostało w przepisach. Stosownie do rozporządzenia, wykaz tego rodzaju powinien być "obligatoryjnie podany", niezależnie od ewentualnych dodatkowych wskazówek kierowanych do konsumentów przez personel sklepu. Zatem zarówno brak reklamacji lub skarg konsumentów, jak też powszechna praktyka w innych sklepach, czy zlecenie firmie informatycznej zmian w systemie komputerowym, nie ma w tym zakresie znaczenia, ponieważ obowiązek przedsiębiorcy dotyczący podawania wykazu składników wędlin wynika wprost z przepisów, a w sytuacji istnienia przepisów szczególnych (rozporządzenia) nie mają zastosowania regulacje ww. ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz zmianie Kodeksu cywilnego.
Na ww. decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. Zarzuciła organowi:
- naruszenie przepisu art. 40a ust. 1 pkt 3 ujh poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż pojęcie "wartość korzyści majątkowej" oznacza cenę detaliczną zakwestionowanych wędlin, którą skarżąca uzyskała lub mogła uzyskać,
- naruszenie przepisu § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia przez jego błędna wykładnię polegającą na uznaniu, iż wymieniony przepis nakłada na sprzedawcę obowiązek umieszczania wywieszek zawierających wymagane przepisami dane bezpośrednio przy sprzedawanych produktach.
W uzasadnieniu skargi spółka podniosła w szczególności, że pojęcie "wartość korzyści majątkowej" nie zostało zdefiniowane w ustawie o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych ani też w innych przepisach powołanych przez organy wydające zaskarżone decyzje. Dlatego powinny one dokonać wykładni językowej przepisu stanowiącego podstawę decyzji z uwzględnieniem zasad logiki.
Skarżąca nie podzieliła stanowiska tych organów, w myśl którego "wartość korzyści majątkowej" stanowi uzyskana cena detaliczna. Nie budzi bowiem wątpliwości, że sprzedawca towarów ponosi koszty ich nabycia lub wytworzenia, a także koszty sprzedaży, tj. koszty utrzymania miejsca, w którym prowadzi sprzedaż. Wbrew wymogom zawartym w art. 7 kpa, kontrolujący nie określili, czy wartość wędlin stanowi kwotę netto czy brutto. Wartość brutto zawiera podatek od towarów i usług, który nie stanowi korzyści materialnej dla skarżącej spółki. Według skarżącej korzyścią majątkową jest różnica między kosztami zakupu wędlin i kosztami działalności stoiska z wędlinami (czynsz najmu, opłaty za media i inne koszty utrzymania stoiska) a ceną uzyskaną ze sprzedaży zakwestionowanych wędlin, czyli marża handlowa netto. Poza tym przepis § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie nakłada na sprzedawcę obowiązku umieszczania wywieszek bezpośrednio przy oferowanym do sprzedaży produkcie. Skoro zgodnie z tym przepisem wymagane informacje zamieszcza się na wywieszce w miejscu sprzedaży środków spożywczych, a miejscem tym jest sklep bądź stoisko, na którym sprzedawane są środki spożywcze, to skarżąca spełniała te warunki, gdyż dysponowała w miejscu sprzedaży wymaganymi informacjami dotyczącymi wędlin, z tym tylko, że nie były one umieszczone bezpośrednio przy wędlinach, natomiast były dostępne w każdym czasie na żądanie klienta.
W odpowiedzi na skargę Prezes UOKiK wniósł o oddalenie skargi. Organ nie zgodził się z argumentacją skarżącej spółki. W szczególności podniósł, iż pojęcie "korzyści majątkowej" zostało zinterpretowane przez doktrynę i orzecznictwo w prawie karnym, jako zwiększenie aktywów lub zmniejszenie pasywów lub uniknięcie zwiększenia pasywów (przez określoną osobę). Takie uznanie korzyści majątkowej jest prawidłowe na gruncie ustawy o jakości. Wskazał też, że uwzględnienie poniesionych przez stronę kosztów przy ustalaniu korzyści majątkowej nadmiernie skomplikowałoby procedurę obliczania górnej granicy kary. Nadto zmniejszyłaby się skuteczność kary. Kara nie spełniłaby więc swojej funkcji, o której mowa w art. 17 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności - Dz. U. L 31 z 1 lutego 2002 r. str. 1 ze zm. (dalej rozporządzenie nr 178/2002).
W piśmie z dnia [...] września 2010 r. skarżąca m.in. kwestionując możliwość stosowania w drodze analogii dorobku orzecznictwa i doktryny prawa karnego w celu zdefiniowania oraz interpretowania pojęcia "wartości korzyści majątkowej", podniosła też, że obowiązkiem organu nakładającego karę pieniężną jest jej prawidłowe wyliczenie bez względu na poświęcony temu czas i nakład pracy, zaś osiągnięcie celów wskazanych w ww. rozporządzeniu nr 178/2002 nie może odbywać się z naruszeniem przepisów prawa i przez dowolne interpretowanie pojęcia "wartość korzyści majątkowej".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności czy celowości.
Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.).
Analizując skargę w świetle wskazanych wyżej kryteriów rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej, Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie. Wydane przez ww. organy decyzje są bowiem zgodne z prawem.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ujh wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Użyte w ustawie ujh określenie "jakość handlowa" zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 5 tej ustawy, jako cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych (...) oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania (...). Przepis § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia stanowi, że w miejscu sprzedaży środków spożywczych bez opakowań lub pakowanych przy sprzedaży, oprócz nazwy środka spożywczego, na wywieszce dotyczącej danego środka spożywczego podaje się w przypadku wędlin - dodatkowo wykaz składników. Natomiast w myśl art. 40 a ust. 1 pkt 3 ujh, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł. Ustalając wysokość kary, wojewódzki inspektor albo wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów (art. 40a ust. 5 ujh).
W niniejszej sprawie bezsporny jest fakt, iż w kontrolowanym sklepie, należącym do skarżącej spółki, 77 partii oferowanych do sprzedaży wędlin bez opakowań nie posiadało wykazu składników na wywieszkach. Skarżąca zakwestionowała obowiązek umieszczania wywieszek zawierających dane określone w przepisie § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia bezpośrednio przy sprzedawanych produktach, zarzucając organowi błędną wykładnię tego przepisu. Zarzut ten nie jest uzasadniony, ponieważ literalne brzmienie przepisu § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie pozostawia wątpliwości co do istnienia obowiązku podania wykazu składników (oprócz nazwy środka spożywczego/produktu) na wywieszce dotyczącej wędliny bez opakowania lub pakowanej przy sprzedaży. Omawiany przepis wyraźnie wskazuje na obowiązek (powinność) sprzedawcy w tym zakresie ("na wywieszce dotyczącej danego środka spożywczego podaje się w przypadku wędlin – dodatkowo wykaz składników"). Obowiązkowi umieszczenia wykazu składników na wywieszce dotyczącej danej wędliny nie czyni zadość posiadanie w sklepie etykiet z wykazem składników poszczególnych rodzajów wędlin tam sprzedawanych, ani też możliwość udzielenia klientom informacji w zakresie tego wykazu przez przeszkolony w tym celu personel sklepu, skoro przepis stanowi o "wywieszce dotyczącej danego środka (...)", czyli jak należy rozumieć wystawionego do sprzedaży konkretnego produktu, zaś informacja ustna o wykazie nie zastępuje tego wykazu. Zatem tylko wykaz składników podany na wywieszce umieszczonej bezpośrednio przy wędlinie (obok, na, przy produkcie) odpowiada prawidłowemu oznakowaniu wędliny, stosownie do tego przepisu. Posiadania wykazu składników poszczególnych rodzajów wędlin w innym miejscu w sklepie, czy też każdorazowego udzielania informacji w tym zakresie przez personel sklepu (na żądanie klienta) nie sposób uznać za oznakowanie wędlin oferowanych do sprzedaży. Takie działania nie odpowiadają dyspozycji przepisu § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ani jego celowi, jakim jest prawidłowe oznakowanie wędlin.
Za stwierdzone w toku kontroli naruszenie w zakresie oznakowania wędlin organ nałożył na skarżąca karę pieniężną w wysokości 3.068,40 zł, przyjmując wartość korzyści majątkowej (o jakiej mowa w ww. art. 40a ust. 1 pkt 3 ujh) w postaci ekwiwalentu wartości kwestionowanych towarów. Skarżąca zakwestionowała przyjętą w sprawie wykładnię pojęcia "korzyści majątkowej", podnosząc, iż sprzedawca towarów ponosi koszty ich nabycia lub wytworzenia, jak również koszty sprzedaży (koszty utrzymania miejsca, w którym prowadzi sprzedaż). Zatem, w ocenie skarżącej, korzyści majątkowej nie można utożsamiać z ceną detaliczną. Zdaniem Sądu natomiast organ właściwie zinterpretował to pojęcie, odnosząc je do wartości uzyskanej, lub która mogłaby zostać uzyskana, poprzez wprowadzenie do obrotu artykułów nieodpowiadających jakości handlowej określonej w przepisach, czyli do ich wartości detalicznej. Wykładnia ta umożliwia bowiem niezwłoczne podjęcie przez organ czynności w ramach dyspozycji przepisu art. 40 a ust. 1 pkt 3 ujh, którego celem jest zapewnienie konsumentom odpowiedniej jakości artykułów rolno-spożywczych wprowadzonych do obrotu i wyeliminowanie nagannych praktyk rynkowych niosących zagrożenie dla życia i zdrowia konsumentów. Nie ulega wątpliwości, że przedsiębiorca wprowadzając do obrotu towar ponosi koszty jego wytworzenia, opakowania, transportu czy organizacji sprzedaży, a także należności publicznoprawne w postaci podatku. Wymienione koszty składają się na wartość brutto towaru. Określenie jego wartości netto, w szczególności czystego zysku przedsiębiorcy sprzedającego towar, dodatkowo przy uwzględnieniu zobowiązań podatkowych (a do takiej wartości zdaje się nawiązywać skarżąca w argumentacji skargi) wiązałoby się z przeprowadzeniem analizy finansowej całego przedsiębiorstwa, obejmującej nie tylko koszty produkcji sprzedawanych towarów, ale także koszty amortyzacji urządzeń czy wynagrodzenia pracowników. Jest to więc proces skomplikowany i długotrwały. Zatem przyjęcie stanowiska skarżącej co do sposobu określenia wartości korzyści majątkowej, o jakiej stanowi ww. przepis, wykraczałoby poza ramy i cele ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Ponadto mogłoby skutkować nakładaniem minimalnej, czy nieadekwatnej do wartości wprowadzonego do obrotu produktu, kary w przypadku, gdyby działalność ukaranego przedsiębiorstwa była deficytowa lub gdyby działało ono w zawyżonej strukturze kosztów. Poza tym koszty mieszczące się w pojęciu wartości brutto towaru wchodzą w skład omawianej korzyści majątkowej, gdyż pod tym pojęciem należy rozumieć wszelką korzyść majątkową uzyskaną, lub którą można było uzyskać, w wyniku wprowadzenia do obrotu zakwestionowanych towarów. Środki z tego tytułu służą bowiem przedsiębiorcy do finansowania prowadzonej działalności, w tym m.in. organizacji sprzedaży towarów, wypłacaniu wynagrodzeń pracowników, pokrywaniu podatków i wypracowaniu zysku.
Z przedstawionych wyżej względów przyjęcie przez organ w sprawie cen detalicznych partii wędlin nieodpowiadających jakości handlowej, dla określenia wartości korzyści majątkowej, która mogłaby być uzyskana ze sprzedaży tych wprowadzonych przez skarżącą do obrotu produktów, a w konsekwencji stanowić podstawę do określenia wysokości kary pieniężnej, należy uznać za prawidłowe na gruncie art. 40 ust. 1 pkt 3 ujh. W ocenie Sądu nałożona na skarżącą kara, stanowiąca piątą część kary maksymalnej, jest adekwatna do stwierdzonego naruszenia oraz spełnia funkcję prewencyjną i represyjną.
Na marginesie nadmienić należy, iż nie ma w sprawie znaczenia fakt, iż w lutym 2010 r. (a więc po okresie kontroli przeprowadzonej w sklepie skarżącej) został wdrożony program komputerowy umożliwiający umieszczanie składu towarów na etykietach cenowych.
Zasadnie natomiast skarżąca kwestionuje w ww. piśmie z dnia [...] września 2010 r. możliwość stosowania w drodze analogii dorobku orzecznictwa i doktryny prawa karnego w celu zdefiniowania ww. pojęcia "wartości korzyści majątkowej", gdyż problematyka regulowana przepisami kodeksu karnego ma inny charakter niż regulowana ww. przepisami ustawy ujh. Jednakże taki pogląd organ odwoławczy wyraził dopiero w odpowiedzi na skargę, jak również nie miał on wpływu na wynik sprawy, skoro wykazano wyżej, że wymierzona stronie skarżącej kara pieniężna odpowiada dyspozycji ww. przepisów art. 40a ujh.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło