IV SA/Wa 1611/10
WyrokWSA w Warszawie2010-12-29
Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Krystyna Napiórkowska, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymujące w mocy postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków uzgadniające projekt decyzji o warunkach zabudowy, narusza prawo, w szczególności poprzez skierowanie orzeczenia do osób niebędących stronami w sprawie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie narusza prawa. Zarzut skierowania orzeczenia do osób zmarłych nie stanowił podstawy do stwierdzenia nieważności, gdyż postanowienie było skierowane do inwestora. Następcy prawni zmarłych osób mogliby ewentualnie wnosić o wznowienie postępowania, jednak skarżąca H. F. nie wykazała swojego następstwa prawnego.Stan faktyczny
H. F. złożyła skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które utrzymało w mocy postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków uzgadniające projekt decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania poddasza budynku na lokal mieszkalny. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów poprzez skierowanie orzeczenia do osób zmarłych. Organ odwoławczy uznał, że inwestycja nie wpłynie negatywnie na wartości chronione prawem konserwatorskim, a działka znajduje się w rejestrze zabytków.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi H. F. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy - oddala skargę -
IV SA/Wa 1611/10
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po rozpatrzeniu zażalenia H. F., utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2010r. uzgadniające projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania poddasza budynku handlowo-usługowego na lokal mieszkalny na działce nr [...] przy ul. [...] w L. Rozstrzygnięcie zostało oparte o art. 6 ust. 1 lit.b, art.7 pkt 1, art. 89 pkt 1 oraz art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.), art. 53 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) i art. 17 pkt 2, art. 106 § 1 i 5, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144kpa.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że organ I instancji stwierdził, że działka nr [...] wraz z budynkiem zlokalizowana jest w obrębie zespołu urbanistycznego [...] m. L. wpisanego do rejestru zabytków. Prawnej ochronie podlegają zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni rozmieszczone w układzie historycznych podziałów. Planowana inwestycja będzie polegała na zmianie funkcji poddasza obiektu wzniesionego na początku XXI wieku, o współczesnej formie architektonicznej. Nie będzie ona miała negatywnego wpływu na wartości chronione pod względem konserwatorskim.
Odwołanie od powyższego postanowienia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2010r wniosła H. F.
Rozpoznając sprawę organ odwoławczy stwierdził, że wobec faktu nie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, gdzie znajduje się przedmiotowa nieruchomość, konieczne było wydanie decyzji o warunkach zabudowy, którą wojewódzki konserwator zabytków uzgadnia w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych ochroną konserwatorską. Działka inwestora zlokalizowana jest w obrębie zespołu urbanistycznego [...] m. L. wpisanego do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w dniu [...] stycznia 1967r. W ramach tej decyzji prawnej ochronie podlega układ urbanistyczny w rozumieniu art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami tj. historyczne rozplanowanie, funkcja terenów, wielkość działek budowlanych, a także gabaryty zabudowy oraz relacje przestrzenne pomiędzy elementami zabudowy wraz z wyglądem zewnętrznym budynków o cechach zabytkowych.
Organ odwoławczy podzielił argumenty [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, zgodnie z którymi zmiana sposobu użytkowania poddasza budynku nie będzie miała negatywnego wpływu na wygląd zewnętrzny elewacji obiektu, ani na przedmiot i zakres ochrony konserwatorskiej.
Rozstrzygnięcia organów ochrony konserwatorskiej wydawane są w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że przepisy prawa nie określają, w jakich przypadkach konieczne jest uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy, a w jakich odmowa jego udzielenia. Organ powołany do ochrony zabytków dysponuje stosowną wiedzą merytoryczną umożliwiającą samodzielne dokonywanie rozstrzygnięć w tym zakresie.
Skargę do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie złożyła H. F., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Podniosła, że wskutek wydania postanowienia nastąpiło naruszenie przepisów, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 156 § 1 pkt 4 kpa poprzez skierowanie orzeczenia do osób nie będących stronami w sprawie tj. Z. i M. L. Osoby te zmarły jeszcze w latach 80 ubiegłego wieku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, zajmując stanowisko jak w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Innymi słowy, sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), cytowanej dalej jako p.p.s.a., wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że sąd dokonuje oceny zaskarżonego aktu mając na uwadze wszelkie aspekty sprawy, nie zaś jedynie argumentację podniesioną przez skarżącą. Wywody skargi bowiem w istocie podnoszą jedyny zarzut, a rolą sądu administracyjnego I instancji jest zbadanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu pod kątem naruszenia wszystkich mogących mieć w sprawie zastosowanie przepisów prawa.
Stosownie do art. 53 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) decyzja o warunkach zabudowy podlega uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych formami ochrony zabytków, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568, z późn. zm.). Art. 7 pkt 1) powołanej ostatnio ustawy wymienia jako formy ochrony zabytków m. in. wpis do rejestru zabytków. Pozostaje poza sporem, że obszar, w którym znajduje się budynek objęty decyzją o warunkach zabudowy, jako zespół urbanistyczny [...] m. L. wpisany został do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w dniu [...] stycznia 1967r. Z tych względów konieczne było uzgodnienie projektu decyzji z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Uzgodnienie takie następuje w formie postanowienia (art. 106 § 5 kpa).
W ocenie Sądu uzgodnienie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania poddasza budynku handlowo-usługowego na lokal mieszkalny na działce nr [...] przy ul. [...] w L. nie naruszyło przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Otóż jako orzeczenie o charakterze uznaniowym wykazuje cechy właściwe dla tego rodzaju rozstrzygnięć tj. organ administracji publicznej dokonał oceny planowanej inwestycji mając na uwadze przepisy prawa, jak również posiadaną wiedzę specjalistyczną i merytoryczne doświadczenie. Zostało wskazane jakie dokładnie elementy podlegają ochronie konserwatorskiej i wywiedziono, że zmiana sposobu użytkowania pomieszczenia w budynku w żaden sposób nie dotyczy owych chronionych prawem elementów składających się na układ urbanistyczny. Uzasadnienie, z istoty problemu niezbyt obszerne, spełnia wymogi właściwe dla rozstrzygnięcia uznaniowego i wyjaśnia stanowisko organu w sposób dostateczny i nie budzący wątpliwości.
Sąd zatem, nie dopatrzył się żadnych uchybień w zaskarżonym orzeczeniu. Oznacza to, że nie zasługiwał na uwzględnienie także jedyny zarzut podniesiony w skardze.
Nieważność postępowania w oparciu o art. 156 § 1 pkt 4 kpa ma miejsce wówczas, gdy decyzja (odpowiednio z mocy art. 126 kpa postanowienie) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Dotyczy to sytuacji, gdy orzeczenie nakłada jakieś obowiązki lub też przyznaje jakiekolwiek uprawnienia, oczywiście w oparciu o obowiązujące przepisy i kieruje je do podmiotu, który nie może być ich adresatem, gdyż nie posiada statusu strony. W niniejszej sprawie postanowienie organów właściwych w sprawach ochrony konserwatorskiej zostało skierowane do inwestora, nie zaś do osób zmarłych i był to właściwy adresat orzeczenia administracyjnego. Nie zaistniały zatem przesłanki do tego, aby Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2) ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 4) kpa stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia.
Okoliczność, że jako stronę traktowano osoby zmarłe, a zatem nie posiadające zdolności prawnej jest odrębną kwestią, nie kwalifikującą się jednak na stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego. Mianowicie następcy prawni zmarłych osób jako strony postępowania z racji owego następstwa mogą wnosić o jego wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4) kpa. W tym celu obowiązane są złożyć wniosek o wznowienie, z tej bowiem przyczyny organ wznawia postępowanie tylko na żądanie strony, w tym wypadku następców prawnych Z. i M. L. (art. 147 kpa). Natomiast H. F. nie wykazała, aby takim następcą prawnym zmarłych małżonków L. była. W wypadku gdyby skargę wnieśli owi następcy prawni, Sąd miałby obowiązek uwzględnić ich stanowisko i stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 b) ppsa uchylić zaskarżone postanowienie w całości z racji wystąpienia przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4) kpa. Ponieważ jednak H. F. nie powołała się na swoje następstwo prawne po wymienionych zmarłych, Sąd nie był władny powołać się na przesłankę wznowieniową i z tego tytułu uchylić przedmiotowe postanowienie.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak na wstępie
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło