II GSK 1215/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 7 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.G. Spółki z o. o. w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 29 grudnia 2010 r. sygn. akt III SAB/Kr 21/10 w sprawie ze skargi M.G. Spółki. z o. o. w K. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. postanowieniem z dnia 29 grudnia 2010 r., sygn. akt III SAB/Kr 21/10, umorzył postępowanie w sprawie ze skargi M. G. Spółki z o.o. w K. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, że w dniu 5 marca 2010 r. Spółka złożyła skargę na bezczynność organu - Dyrektora Izby Skarbowej w K. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o oddalenie skargi, wskazując, iż pismem z dnia 22 października 2009 r. poinformował skarżącą o przejęciu z dniem 31 października 2009 r. dotychczasowych kompetencji w zakresie gier i zakładów wzajemnych przez Dyrektora Izby Celnej. Ponadto podniósł, że dnia 2 listopada 2009 r. akta spraw wskazanych przez skarżącą w przedmiotowej skardze, zostały przekazane do Izby Celnej w K. wraz z protokołem zdawczo-odbiorczym nr 1. Sąd I instancji podniósł, że w sprawie uwzględnienie skargi na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej nie jest możliwe, gdyż w przypadku jej uwzględnienia sąd musiałby zobowiązać go do wydania w określonym terminie decyzji. W przedmiotowym postępowaniu nie jest to możliwe, gdyż w dacie złożenia skargi, w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, Dyrektor Izby Skarbowej nie jest już organem właściwym do rozpatrywania spraw dotyczących automatów o niskich wygranych. Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 161 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) umorzył postępowanie. W skardze kasacyjnej M. G. Spółka z o.o. w K. wniosła o uchylenie powyższego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy: 1. art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 149 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest władny do stwierdzenia bezczynności organu bez zobowiązywania go do wykonania czynności w określonym terminie; 2. art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne umorzenie postępowania, pomimo istnienia podstaw do stwierdzenia bezczynności organu. W uzasadnieniu Spółka podniosła, że zmiana organu rozpatrującego sprawę administracyjną nie oznacza automatycznego przerwania biegu jednego terminu i rozpoczęcia biegu nowego. W ocenie strony, z art. 149 p.p.s.a. nie można interpretować wniosku, zgodnie z którym w wypadku zmiany organu rozpatrującego wniosek, wojewódzki sąd administracyjny nie jest władny stwierdzić bezczynności organu, gdyż nie można go zobowiązać do podjęcia czynności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodzić się należy z autorem skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji bezpodstawnie umorzył postępowanie sądowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Użycie w art. 161 § 1 pkt 3 zwrotu normatywnego "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, że chodzi w nim o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowoadministracyjnego, po wniesieniu skargi do sądu (por. Dauter B., Gruszczyński B., Kabat A., Niezgódka-Medek M.; Komentarz do art.161 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX 2011). Umorzenie postępowania oznacza przerwanie i zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego z powodu zaistnienia w jego toku zdarzeń, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu lub czynności staje się zbędne albo nawet niedopuszczalne (por. T. Woś, Hanna Knysiak-Molczyk, Marta Romańska; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 579). W rozpoznawanej sprawie w toku postępowania przed Sądem I instancji nie zaistniało takie zdarzenie, które uzasadniałoby przyjęcie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Sąd I instancji uzasadniając motywy rozstrzygnięcia wskazał, że uwzględnienie skargi na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w K. nie jest możliwe, ponieważ w przypadku jej uwzględnienia sąd musiałby zobowiązać ten organ do wydania w określonym terminie decyzji, a nie jest to możliwe, bowiem Dyrektor Izby Skarbowej nie jest już organem właściwym do wydania decyzji w sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak możliwości uwzględnienia skargi na bezczynność nie może być traktowany jako przyczyna umorzenia postępowania. Należy się zgodzić z Sądem I instancji, że jednoznaczna treść art. 149 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że ustawodawca nie dopuścił możliwości uwzględnienia skargi na bezczynność bez jednoczesnego zobowiązania organu do podjęcia określonych w tym przepisie czynności. Jednakże to, że Sąd I instancji nie ma możliwości zobowiązania Dyrektora Izby Skarbowej do wydania w określonym terminie decyzji, nie może prowadzić do wniosku, że postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. W związku z powyższym stwierdzić należy, że Sąd I instancji naruszył prawo umarzając postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jak to zostało wyżej wskazane z art. 149 p.p.s.a. wynika, że ustawodawca nie dopuścił możliwości uwzględnienia skargi na bezczynność bez jednoczesnego zobowiązania organu do podjęcia określonych w tym przepisie czynności. Tak więc w rozpoznawanej sprawie, skoro Dyrektor Izby Skarbowej nie jest już organem właściwym w sprawie, nie było możliwe zobowiązanie tego organu do wydania decyzji i tym samym Sąd I instancji nie mógł uwzględnić skargi. Jednakże z faktu, że Sąd I instancji nie mógł w okolicznościach niniejszej sprawy uwzględnić skargi, nie można wywodzić, że Sąd ten nie mógł jej rozpoznać. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i art. 182 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.