V SA/Wa 1406/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2011r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz J.B. kwotę [...] zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w W. (w skrócie: Kierownik ARiMR) wydał w dniu [...] maja 2009r. decyzję o odmowie przyznania J.B.płatności na rok [...] z tytułu jednolitej oraz uzupełniającej płatności obszarowej, a także uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Organ rozpatrujący wniosek producenta rolnego z [...] maja 2008r. wskazał że, rolnik nie spełnił warunku posiadania działek rolnych kwalifikujących się do płatności o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha. Deklarując grunty rolne do płatności jednolitej oraz uzupełniającej rolnik powinien w sekcji VII wniosku w kolumnie 3 wpisać działkę główną JPO i podziałkę z deklaracją UPO, zgodnie z informacją zawartą w formularzu wniosku na stronie 3/4, odsyłającą do objaśnień na stronie 4/4 formularza wniosku w terminie najpóźniej do [...] czerwca 2008r. Organ I instancji podał, że do otrzymania płatności w danym roku nie wystarczający jest fakt samego użytkowania rolniczego gruntów przez wnioskodawcę (posiadania) w roku, w którym składany jest wniosek lub w latach poprzednich (do których rolnikowi przyznana została płatność), niezbędne jest bowiem również wyrażenie i sprecyzowanie zakresu żądania zawartego w złożonym przez wnioskodawcę wniosku, z tym jednak warunkiem, że wnioskowana do jednolitej płatności obszarowej powierzchnia winna być większa niż 1 ha. Kierownik ARiMR nadmienił ponadto, że rolnik we wniosku wpisał na działce głównej jedynie grupę upraw UPO, zatem nie przysługuje mu płatność. Producent nie skorzystał też z przysługującego mu prawa do złożenia zmiany do wniosku i uzupełnienia braków w terminie umożliwiającym pozytywne rozpatrzenie sprawy. Zatem korekta wniosku dokonana przez producenta, będąca w istocie odpowiedzią na wezwanie organu oraz złożona po terminie, nie może zostać zatwierdzona. Kierownik ARiMR podał, że wszystkie działki rolne, na których producent zadeklarował "nieprawidłową deklarację", nie kwalifikują się do płatności jednolitej oraz uzupełniającej, zaś po ich wykluczeniu powierzchnia, która zakwalifikowała się do płatności jednolitej wyniosła 0,00 ha, podobnie jak przy płatności uzupełniającej. W złożonym przez producenta rolnego odwołaniu podkreślił on, że nie zgadza się z decyzją Kierownika ARiMR, gdyż złożona przez niego deklaracja ma jedynie charakter czysto formalny. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w W. (w skrócie: Dyrektor ARiMR) decyzją z [...] marca 2010r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika ARiMR z [...] maja 2010r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz ustalony w sprawie stan faktyczny. Dyrektor ARiMR podał, że producent rolny nie wnioskował o przyznanie płatności jednolitej, a jedynie o przyznanie płatności uzupełniającej z tytułu ONW, a z kolei ponieważ powierzchnia użytków rolnych zgłoszona przez rolnika do płatności jednolitej była mniejsza niż 1,00 ha stronie odmówiono przyznania tego rodzaju płatności. Organ odwoławczy nadmienił ponadto, że strona w korekcie dokonała zwiększenia powierzchni gruntów deklarowanych do płatności jednolitej w porównaniu z wnioskiem o [...] ha, deklarując do tej płatności te działki, które we wniosku zgłoszone były tylko do płatności uzupełniającej do grupy upraw podstawowych - jednak organ nie mógł uwzględnić złożonej korekty, z uwagi na dokonanie poprawek w niewłaściwym trybie i terminie. Ostateczny termin wykonywania poprawek do wniosków dla kampanii 2008, jak podkreślił organ rozpoznający sprawę, minął w dniu [...] czerwca 2008r., zaś strona złożyła korektę w dniu [...] sierpnia 2008r. i dodała w niej do schematu płatności jednolitych wszystkie zgłoszone działki. Odnosząc się do zarzutów odwołującego Dyrektor ARiMR podał, iż strona zaznaczyła na wniosku checkbox dotyczący wniosku o przyznanie płatności jednolitej, uzupełniającej, jednakże zgodnie z oznaczeniem grupy upraw w części VII wniosku. Decyzja Dyrektora ARiMR-u z [...] marca 2008r. stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której J.B.wniósł o zmianę albo uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący wskazał, że na pierwszej stronie formularza wniosku o przyznanie płatności wyraźnie i wprost wskazał zakres o jakie płatności się ubiega, pomimo odmiennego stanowiska organu w tej kwestii. Ponadto podkreślił również, że do wykonania ewentualnych poprawek został wezwany przez organ już po upływie wskazanego dla kampanii 2008 r. terminu do ich dokonywania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi, jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić. Faktem jest, że organ prawidłowo ocenił w świetle okoliczności faktycznych sprawy, że we wniosku o płatności na rok 2008 r. rolnik nie wskazał w jego punkcie VII, w odniesieniu do poszczególnych działek rolnych, że poza grupą upraw UPO i TUZ ubiega się również o jednolitą płatność obszarową (JPO). Tym niemniej we wniosku w tzw. checkbox zaznaczył, że ubiega się o przyznanie mu płatności do gruntów rolnych. Wniosek ten w odniesieniu do tej płatności przewidywał, że dotyczyć to może m.in. jednolitej płatności obszarowej i płatności uzupełniającej. Ponadto wnioskodawca zaznaczył, że ubiega się o płatność uzupełniającą do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych(płatności zwierzęce) oraz, że ubiega się o pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Faktem jest, że wypełniając wniosek w zakresie punktu VII wniosku rolnik powinien zauważyć, że w tej jego części znajdują się odniesienia do sposobu wypełnienia wniosku odsyłające wypełniającego formularz do jego str. 4/4, na której znajdowały się wyjaśnienia co do sposobu oznaczania rodzaju upraw rolnych. Tym niemniej zauważyć też trzeba, że w punkcie VII wniosku w rubryce odnoszącej się do wspomnianych upraw znalazła się też informacja dotycząca ONW stanowiącej odrębną płatność, co mogło być dla wypełniającego formularz mylące. W tym stanie rzeczy należy uznać, że treść wniosku zawiera sprzeczność co do zakresu zgłoszonego żądania dotyczącego płatności, co nakazuje dokonać oceny, czy popełniony przez rolnika błąd pozwala na uzupełnienie wniosku. Odnosząc się do tej kwestii należy mieć na uwadze, że zgodnie z mającą w tej sprawie zastosowanie ustawą z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach bezpośrednich w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.170, poz.1051 ze zm.) a konkretnie z jej art. 7 ust. 1 i 2 rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej przysługuje płatność uzupełniająca do chmielu, roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych oraz innych roślin, w przypadku, gdy są one położone na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Zatem prawo do ubiegania się o płatności uzupełniające do grupy upraw podstawowych oraz zwierzęcych jest ściśle związana z żądaniem przyznania jednolitej płatności obszarowej. Brak żądania w tym zakresie uniemożliwia otrzymanie pozostałych dopłat – co jest oczywiste. Przyznając rację organowi, że zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego płatności dokonywane są na wniosek rolnika, należy stwierdzić, że w rozważanej sprawie istnieje spór co do tego, czy wniosek taki (t.j. o wypłatę jednolitej płatności obszarowej) został zgłoszony przez rolnika a co za tym idzie, czy brak prawidłowego wypełnienia wniosku tylko w zakresie oznaczenia upraw rolnych, jest brakiem usuwalnym i w jakim terminie. Rozważając w dalszym ciągu wspomniany problem należy stwierdzić, że Sąd nie podziela stanowiska organu, który twierdzi, że braki wniosku złożonego przez rolnika dotyczącego żądania płatności za 2008 r., należą do braków, które zostały określone treścią art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 (DZ.Urz. UE L 141.18 ze zm.) w sprawie ustanowienia szczegółowych zasad wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.Urz.UE L 141 z 30.04.2004 r. ze zm.). Z treści art. 15 wynika, że rolnik po złożeniu wniosku w wyznaczonym terminie, ma prawo z własnej inicjatywy do dnia 31 maja, a w myśl art. 21 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia także do 9 czerwca danego roku ( z tym, że wówczas potrącany jest 1% płatności za każdy dzień opóźnienia) złożyć zmiany do wniosku dotyczące: dodania nowych działek ewidencyjnych i rolnych do uprzednio złożonego wniosku o przyznanie tej płatności, dokonania zmian w dołączonych do wniosku dokumentach (oświadczenia, deklaracje, umowy, z wyłączeniem płatności cukrowej), zmiany, w tym zwiększenia powierzchni zadeklarowanych działek rolnych. Braki wniosku popełnione przez rolnika, nie należały zdaniem Sądu do żadnej z kategorii wymienionej w art. 15 rozporządzenia zatem brak było podstaw do jego uzupełnienia w oparciu o wspomniany przepis. W ocenie Sądu błąd rolnika, który zgłosił całość posiadanych gruntów do wspomnianych dopłat i wskazał działki rolne, polegał jedynie na błędnym ich oznaczeniu i nie wskazaniu tzw. podziałki, czyli nie dostosowania się do instrukcji wypełnienia formularza, który swoją treścią odbiegał od formularza poprzednio obowiązującego. W tym stanie rzeczy w okolicznościach faktycznych sprawy należy uznać, że w sprawie zastosowanie ma treść art. 19 rozporządzenia Komisji (W E) 796/2004 zgodnie, z którym rolnik w każdym czasie może poprawić oczywiste błędy wniosku. W ocenie Sądu zaznaczenie w tzw. Checkbox przez rolnika, że ubiega się o płatności do gruntów rolnych co odnosi się do 1. jednolitej płatności obszarowej; 2. płatności uzupełniających do powierzchni: a) grupy upraw podstawowych, b) uprawy chmielu; 3. płatności do roślin energetycznych; 4. przejściowych płatności z tytułu owoców miękkich - zgodnie z oznaczeniem grupy upraw w części VII wniosku przy zaznaczeniu, że ubiega się o płatności poprzez zaznaczenie działek z grupą upraw podstawowych (UPO) bez zaznaczenia ich również symbolem JPO, należało potraktować jako oczywisty błąd. Pogląd taki wyraził w podobnej sprawie WSA w Olsztynie w wyroku z 6 maja 2009 r. sprawie I S.A./Ol 239/09. W sprawie oprócz powoływanej już ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zastosowanie ma rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, poz. 269 ze zm.). Z treści § 2 powołanego rozporządzenia można wnioskować, że wnioski rolników należy traktować jak podania w rozumieniu przepisów Kpa, które powinny zawierać m.in. dane o jakich mowa w § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Podanie w przypadku niejasności co do jego treści z punktu widzenia wymogów określonych rozporządzeniem może być uzupełnione w ramach art. 64 § 2 k.p.a. W przypadku przyznawania płatności nadrzędnym celem organu powinno być rozważenie sprawy w sposób prowadzący do prawidłowego przyznania płatności zatem obowiązkiem organów administracji, jest załatwianie spraw zgodnie z przepisami prawa, co polega na tym, że w przypadku błędów usuwalnych, które nie mają na celu modyfikacji wniosku po terminie i wbrew obowiązującym przepisom prawa, powinny one być możliwe do poprawienia. W przedmiotowej sprawie organ na podstawie art. 64 § 2 Kpa wezwał rolnika do usunięcia braków wniosku, który dokonał tego w wyznaczonym terminie. W tej sytuacji dla sprawy decydujące znaczenie powinien mieć fakt, że wezwanie to dotyczyło w istocie usunięcia oczywistego błędu (niedokładności), co powoduje, że wniosek rolnika w zakresie żądanych płatności powinien zostać jeszcze raz rozpoznany. Uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasad postępowania polegającego na braku rozpoznania całego zebranego materiału dowodowego a przede wszystkim braku zbadania skorygowanego wniosku, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego postanowiono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.