II SA/Ke 758/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.),, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011r. sprawy ze skargi M.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło M. M. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta K. przez Kierownika Referatu Praw Jazdy. Decyzją tą skierowano M. M. na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie uprawnień kat. ABCD z części teoretycznej i praktycznej oraz zatrzymano prawo jazdy nr druku G0541814 wydane przez Prezydenta Miasta K. w dniu 09.02.2005r. – do czasu uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu. W podstawie prawnej postanowienia powołano art. 58 § 1 i 2 w związku z art. 59 § 2 k.p.a. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Opisana powyżej decyzja z dnia [...] została wysłana na adres pełnomocnika strony – radcy prawnego S. K.. Przesyłka została odebrana w dniu 07.12.2009r., przy czym podpis osoby kwitującej odbiór przesyłki jest nieczytelny, jednakże na odwrotnej stronie potwierdzenia znajduje się adnotacja pracownika poczty, z której wynika że przesyłkę odebrał pełnomocnik (pełnomocnictwo pocztowe nr 225). W dniu 23.04.2010r. radca prawny S. K. wniósł w imieniu M. M. odwołanie od w/w rozstrzygnięcia, domagając się jednocześnie przywrócenia terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wskazano, że decyzja z dnia [...] nie została doręczona pełnomocnikowi zgodnie z Rozdziałem 8 k.p.a., a podpis na zwrotnym poświadczeniu odbioru nie pochodzi od pełnomocnika ani żadnej znanej mu osoby. Tym samym za datę doręczenia tego rozstrzygnięcia należy uznać dzień 16.04.2010r., kiedy pełnomocnik strony dowiedział się o jego wydaniu, przeglądając akta sprawy. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy zlecił organowi I instancji przeprowadzenie stosownego postępowania wyjaśniającego. W jego rezultacie uzyskano odpowiedź Dyrektora Oddziału Rejonowego Poczty Polskiej z dnia 24.08.2010r., w którym potwierdzono prawidłowość doręczenia w/w przesyłki listowej skierowanej do Kancelarii Radcowskiej S. K. przy ul. Z. 18 , skrytka pocztowa nr 225 i odebranie jej w dniu 07.12.2009r. przez M. K. w placówce pocztowej. Wyjaśniono przy tym, że do korzystania z w/w skrytki pocztowej uprawnionych jest trzech adresatów, którzy upoważnili się nawzajem do odbioru przesyłek – M. K., T. K. i S. K.. Z kolei z wyjaśnień S. K. złożonych w dniu 12.08.2010r. wynika, że podpis znajdujący się pod zwrotnym poświadczeniem odbioru decyzji nie należy ani do niego, ani do którejkolwiek z w/w osób, a podpis ten mógł być dokonany przez każdą osobę. Pełnomocnik strony zwrócił także uwagę na okoliczność, że przeciwko listonoszowi toczy się postępowanie karne w sprawie fałszowania podpisów na zwrotnych poświadczeniach odbioru. Również świadek T. K. w protokole przesłuchania z dnia 20.08.2010r. oświadczył, że nie rozpoznaje podpisu na przedmiotowym potwierdzeniu odbioru. Natomiast świadek M. K. stwierdził w trakcie przesłuchania w dniu 09.08.2010r., że przedmiotowy podpis jest "podobny do podpisów, które w tamtym czasie składał, ale nie ma stuprocentowej pewności, czy został złożony właśnie przez niego". Organ II instancji, odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, podkreślił, że pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., co oznacza, że stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Natomiast podniesiony we wniosku ogólny zarzut o toczącym się przeciwko listonoszowi postępowaniu karnym nie może być podstawą do podważenia wiarygodności informacji przekazanych przez Dyrektora Oddziału Rejonowego Poczty Polskiej . Organ wskazał jednocześnie, że M. K. nie zaprzeczył, że to on odebrał w/w przesyłkę, a jego wątpliwości co do autentyczności złożonego podpisu – niepoparte żadnymi dodatkowymi argumentami lub dowodami – nie są wystarczające do jego podważenia. Mając na względzie powyższe Kolegium stwierdziło, że decyzja z dnia [...] została doręczona pełnomocnikowi strony prawidłowo w dniu 07.12.2009r. Tym samym przewidziany w art. 129 § 2 k.p.a. 14 – dniowy termin do złożenia odwołania upłynął w dniu 21.12.2009r., a odwołanie od powyższej decyzji wniesione w dniu 23.04.2010r. zostało złożone z uchybieniem terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] M. M. wniósł o uchylenie tego rozstrzygnięcia w całości oraz o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wskazując, że z dosłownego brzmienia art. 58 k.p.a. wynika, że dla przywrócenia terminu nie jest konieczne udowodnienie braku winy w złożeniu odwołania po terminie. Natomiast w niniejszej sprawie zostało uprawdopodobnione, że S. K. nie otrzymał przesyłki, a tym samym nie był w stanie odwołać się od decyzji – bowiem jej nie otrzymał. Nie udowodniono przy tym, czy faktycznie przesyłkę odebrał M. K.. Skarżący zakwestionował przy tym zasadność uznania pocztowego dowodu doręczenia przesyłki za dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Dokument może być uznany za urzędowy tylko wtedy, jeżeli został sporządzony w przepisanej formie przez organy państwowe. Natomiast poczta nie jest organem państwowym, a jedynie przedsiębiorstwem państwowym. Ponadto organ nie wykazał, że zwrotne potwierdzenie odbioru zostało sporządzone w przepisanej formie i dlatego w/w przepis nie może mieć zastosowania do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zgodnie z pragmatyką pocztową zwrotne potwierdzenie odbioru musi być bowiem sporządzone w taki sposób, aby zawierało czytelny podpis z imienia i nazwiska osoby odbierającej przesyłkę oraz numer jej dowodu osobistego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 19.01.2011r. skarżący złożył odpis postanowienia Policji znak: [...] z dnia [...] o umorzeniu dochodzenia w sprawie podrobienia w dniu 2 grudnia 2009r. podpisu na zbiorowym dowodzie odbioru przesyłki listowej poleconej na szkodę Kancelarii Radcowskiej S. K., tj. o przestępstwo z art. 270 § 1 k.k. – wobec niewykrycia sprawcy czynu zabronionego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną. Rozpatrując skargę w ramach tak ustalonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności postanowienia organu II instancji. Wniosek M. M. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...], skierowany do Samorządowego Kolegium Odwoławczego , podlega ocenie w świetle kryteriów określonych w przepisie art. 58 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: - zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1), - prośba o przywrócenie terminu zostanie wniesiona w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z wniesieniem prośby dopełniona zostanie czynność, dla której określony był termin (§ 2). Mając na uwadze treść cytowanego przepisu stwierdzić trzeba, że ciężar uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu spoczywa na wnioskodawcy. Z tego też względu osoba zainteresowana przywróceniem terminu winna uwiarygodnić zaistnienie niezależnej od niej przeszkody w dochowaniu terminu. Podkreślenia wymaga, że – jak słusznie zauważono w skardze –uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu, niedającym pewności, a jedynie wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie. Dlatego uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do podjęcia czynności procesowej w postępowaniu administracyjnym ma na celu stworzenie w świadomości organu orzekającego przekonania o prawdopodobieństwie (wiarygodności) wskazywanych przez stronę okoliczności. Jednocześnie wyjątkowy charakter tej instytucji procesowej przemawia za przyjęciem możliwości przywrócenia terminu jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swej winy. Nie budzi wątpliwości Sądu, że opisana sytuacja nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie, co przesądza o zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jakkolwiek nieprawidłowe doręczenie decyzji – na jakie strona powołuje się w swoim wniosku – stanowi okoliczność wskazującą na brak winy w dochowaniu terminu do wniesienia odwołania, to niewystarczające jest ogólne powołanie tego zarzutu, gdyż przedmiotowa okoliczność musi zostać przez wnioskodawcę należycie uprawdopodobniona. Godzi się przy tym podnieść, że to do organu orzekającego – nie zaś do strony – należy dokonanie oceny, czy nastąpiło uprawdopodobnienie uzasadniające uwzględnienie wniosku, przy czym musi się ona opierać na obiektywnych przesłankach. Mając na uwadze twierdzenia skarżącego, że decyzja z dnia [...] nie została doręczona jego pełnomocnikowi stwierdzić należy, że argumentacja taka pozostaje w sprzeczności ze znajdującym się w aktach administracyjnych materiałem dowodowym. Opisana powyżej decyzja z dnia [...] została wysłana na należącą do pełnomocnika strony – radcy prawnego S. K., prowadzącego Kancelarię Radcowską przy ul. Z. 18 – skrytkę pocztową nr 225. Przedmiotowa przesyłka została odebrana w dniu 07.12.2009r. (k. 51 akt administracyjnych). Jak wynika z pisma Dyrektora Oddziału Rejonowego Poczty Polskiej z dnia 24.08.2010r. (k. 90 akt administracyjnych) zwrotne poświadczenie odbioru w/w listu poleconego pokwitował w Urzędzie Pocztowym nr 12 M. K.. Była to osoba upoważniona do odbioru korespondencji przeznaczonej dla S. K., jako że do korzystania ze skrytki pocztowej nr 225 uprawnionych było trzech adresatów – M. K., T. K. i S. K. – którzy upoważnili siebie nawzajem do odbioru przesyłek na podstawie pełnomocnictwa pocztowego. W świetle wyjaśnień Dyrektora Oddziału Rejonowego Poczty Polskiej nie ma znaczenia okoliczność, że złożony podpis był nieczytelny. Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że wbrew twierdzeniom strony pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym, potwierdzającym fakt i datę doręczenia zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.12.2008r., sygn. akt: II GSK 555/08, dostępny w internetowej bazie orzeczniczej NSA). Jakkolwiek domniemanie to może zostać obalone to brak podstaw, aby przyjąć za wystarczające w tym względzie ogólne twierdzenia strony, że przesyłkę doręczono (wbrew temu, na co wskazuje pocztowy dowód doręczenia) osobie nieupoważnionej do jej odbioru. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że z zeznań M. K., złożonych w dniu 09.08.2010r. (k. 82 akt administracyjnych) wcale nie wynika, że podpis złożony pod zwrotnym poświadczeniem odbioru z dnia 07.12.2009r. nie należy do niego. Wręcz przeciwnie, świadek ten nie zauważa różnicy w charakterze podpisu mówiąc, że jest on "podobny do podpisów, które w tamtym czasie składał". Bezsporne przy tym jest, że decyzji organu I instancji nie odebrali pozostali uprawnieni – T. K. i S. K. (k. 88 i 83 akt administracyjnych). Jednocześnie za niewystarczające należy uznać powoływane przez pełnomocnika skarżącego na etapie postępowania administracyjnego twierdzenia o postępowaniu karnym, jakie ma toczyć się przeciwko listonoszowi w sprawie fałszowania podpisów na zwrotnych poświadczeniach odbioru tym bardziej, że postanowieniem z dnia 27.10.2010r. (k. 27 akt sądowych) – złożonym przez skarżącego na rozprawie przed tut. Sądem – dochodzenie w sprawie podrobienia podpisu na poświadczeniu odbioru zostało umorzone – wobec niewykrycia sprawcy czynu zabronionego. Reasumując stwierdzić trzeba, że organ II instancji prawidłowo wskazał na brak uprawdopodobnienia przez M. M. uchybienia terminu do wniesienia odwołania bez jego winy, zasadnie odmawiając mu przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.