IV SA/Wa 2087/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi R. K. i H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania - oddala skargę - Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. decyzją z dnia [...] września 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., po rozpatrzeniu odwołań R. i H. małż. K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k. p. a. utrzymało w mocy decyzję Wójta gminy K. z dnia [...] lipca 2010 r. umarzającą postępowanie w sprawie rozgraniczenia działek i przekazania sprawy do rozstrzygnięcia Sądowi Rejonowemu w O. Decyzja powyższa została wydana w następującym stanie prawno-faktycznym. Wójt Gminy K. na wniosek D. D. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. wszczął postępowanie w sprawie rozgraniczenia działek nr [...] i [...] położonych we wsi G. stanowiącymi własność wnioskodawcy z przyległymi działkami nr [...] i [...] stanowiącymi własność R. i H. K. Postępowanie administracyjne nie doprowadziło do zlikwidowania sporu granicznego i zawarcia ugody, jak również nie stwierdzono podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości. W tej sytuacji Wójt Gminy K. decyzją z [...] marca 2010 r. umorzył postępowanie zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. 2005 r. Nr 240 poz. 2027 ze zm.) i przekazał sprawę do rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy w O. W wyniku rozpoznania odwołania SKO w O. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Kolegium wskazało na konieczność uzupełnienia opinii technicznej uprawnionego geodety T. R. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy K. decyzją z [...] lipca 2010 r. umorzył postępowanie rozgraniczeniowe. Wskazał, iż w postępowaniu tym strony nie zawarły ugody, a z akt zgromadzonych w sprawie wynika, że nie jest możliwe ustalenie granicy na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron, które w sprawie przebiegu granic składały sprzeczne oświadczenia. Ponadto granica pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] oraz nr [...] i nr [...] była kilkakrotnie zmieniana w dokumentach w Starostwie Powiatowym w O., co spowodowało niemożliwość jej jednoznacznego określenia. Jednocześnie organ pierwszej instancji wskazał, że geodeta tymczasowo utrwalił punkty graniczne, oznaczył je na szkicu granicznym, sporządził opinię i całość dokumentacji przekazał właściwemu wójtowi. W odwołaniu od powyższej decyzji R. i H. małż. K. podnieśli, iż w ich ocenie dokumenty z rozgraniczenia powinny być wcześniej złożone do sprawdzenia i zarejestrowania w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w O. Stosownie bowiem do art. 12 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wykonawca prac geodezyjnych i kartograficznych jest zobowiązany zgłosić do odpowiednich organów prace przed przystąpieniem do ich wykonania , a po wykonaniu prac przekazać powstałe dokumenty. Przepis ten, w ich ocenie, dotyczy wszystkich prac geodezyjnych, zatem ma zastosowanie również przy rozgraniczeniu nieruchomości. Skarżący podnieśli, że Wójt Gminy K. powinien zobowiązać geodetę do zarejestrowania operatu z rozgraniczenia w celu dokonania przez inspektora do spraw kontroli robót geodezyjnych sprawdzenia, czy dokumentacja spełnia warunki ustalone dla tego typu robót geodezyjnych i dopiero zarejestrowane dokumenty przekazać do sądu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2010 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] lipca 2010 r. SKO wskazało, że stosownie do przepisów ww. ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone przed organem administracji może być zakończone w trojaki sposób. Po pierwsze, strony -właściciele (władający) sąsiednich nieruchomości - mogą w drodze ugody ustalić przebieg linii granicznych. W przypadku gdy właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron, wójt (burmistrz prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości. Wydanie takiej decyzji winno być poprzedzone: 1) dokonaniem przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami; w wypadku stwierdzenia wadliwego wykonania czynności upoważnionemu geodecie zwraca się dokumentację do poprawy i uzupełnienia; 2) włączeniem dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (art. 33 ust. 1 i 2 ustawy). Natomiast zgodnie z art. 34 ust. 1 i ust. 2 ustawy, decyzję o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego i przekazaniu sprawy sądowi z urzędu do rozpatrzenia, organ wydaje wówczas, gdy nie doszło do zawarcia ugody i nie ma podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu, a zatem gdy organ ustalił, że nie można ustalić przebiegu granicy na podstawie zebranych dowodów lub na podstawie zgodnego oświadczenia stron. W takim przypadku uprawniony geodeta utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje wójtowi. Kolegium podkreśliło, iż wzajemna relacja przepisów art. 33 ust. 1 i art. 34 ust. 1 i 2 ustawy wskazuje, że umorzenie postępowania rozgraniczeniowego i przekazanie sprawy sądowi nie jest poddane swobodnemu uznaniu wójta. Decyzja taka może być wydana jedynie w przypadku, gdy w trakcie prowadzonego postępowania nie doszło do zawarcia ugody między stronami lub nie ma podstaw do wydania przez organ decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości (ustalenia granicy na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron). Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione ustawowe warunki do wydania tego rodzaju decyzji jaką podjął organ pierwszej instancji. Zdaniem Kolegium nie budzi również zastrzeżeń tryb i tok prowadzonego postępowania rozgraniczeniowego zarówno przez organ pierwszej instancji jak i wyznaczonego przez ten organ geodetę. Sporządzona przez geodetę dokumentacja odzwierciedla przebieg dokonywanych przez niego czynności. Ze znajdującej się w aktach sprawy opinii technicznej geodety wynika, że stan prawny granic był zgodny ze stanem ewidencyjnym do 1983 r., tj. do chwili podziału nieruchomości. Dokonany podział spowodował zmiany przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...] (w wyniku jej podziału powstały działki nr [...] i [...]) i działką nr [...] (w wyniku jej podziału powstały działki nr [...] i [...]) przy budynku mieszkalnym na działce nr [...], jak i przebieg granicy pomiędzy wspomnianymi działkami przy rowie melioracyjnym, tj. działka nr [...] została wydłużona do rowu. W ocenie geodety granica pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] oraz nr [...] i nr [...] była kilkakrotnie zmieniana w dokumentach w Starostwie Powiatowym w O., co spowodowało, że nie jest możliwe jednoznaczne określenie jej przebiegu. W świetle powyższych okoliczności Kolegium stwierdziło, iż brak było podstaw prawnych do wydania przez organ pierwszej instancji decyzji o rozgraniczeniu na podstawie art. 33 ust. 1 ww. ustawy. Odnosząc się do zarzutu skarżących Kolegium uznało je za niezasadne, gdyż nie jest warunkiem koniecznym umorzenia postępowania rozgraniczeniowego przyjęcie do zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacji sporządzonej przez geodetę w tym postępowaniu. Obowiązki i tryb postępowania geodety upoważnionego do wykonania czynności ustalenia przebiegu granic określają przepisy art. 31 i 32 ustawy. Skargę na powyższą decyzję Kolegium złożyli R. i H. małż. K., podnosząc, iż warunkiem koniecznym wydania decyzji o umorzeniu postępowania prowadzonego w sprawie rozgraniczenia jest włączenie dokumentacji technicznej do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego. Odmienne w tej kwestii stanowisko Kolegium skarżący uznali za wadliwe i sprzeczne z art. 31 Prawa geodezyjnego o kartograficznego, który nakazuje upoważnionemu geodecie brać pod uwagę wszystkie ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej. Dopiero takie wykonanie prac geodezyjnych przez geodetę daje podstawę do kolejnych czynności podejmowanych przez organ pierwszej instancji w trybie art.33 i 34 ustawy. Podnieśli, iż od początku kwestionowali profesjonalizm i obiektywizm geodety R. Ponadto wskazali, iż żaden przepis ww. ustawy nie zwalnia organu od obowiązku oceny prawidłowości wykonanych czynności przez upoważnionego geodetę. W ich ocenie wójt gminy po przekazaniu mu dokumentacji przez geodetę powinien ocenić ją pod względem spełnienia wymogów ustawowych w rozumieniu przepisu art.33 ust. 2 pkt 1 ustawy. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, jak również argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 34 ust.1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z tym przepisem jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1, upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta), który umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie potwierdza spełnienie przesłanek określonych powołanym powyżej przepisem do wydania decyzji o umorzeniu postępowania o rozgraniczenie przedmiotowych działek. Bezsporne w sprawie jest, że właściciele działek w stosunku, do których prowadzone było postępowanie mające na celu ustalenie przebiegu ich granic nie zawarli ugody, jak również, że nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1 ustawy. Kwestią sporną jest natomiast , czy można wydać decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości bez uprzedniego przyjęcia do zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacji sporządzonej przez geodetę w tym postępowaniu. Zdaniem strony skarżącej warunkiem koniecznym przed wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego było włączenie sporządzanej dokumentacji przy rozgraniczeniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Stwierdzić należy, iż stanowiska skarżących nie można uznać za słuszne, jak również wywodów skargi, że błędna interpretacja organu odwoławczego w tym zakresie jest oderwana od treści art. 31 w/w ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Trafnie Kolegium w odpowiedzi na skargę, zauważyło, iż obowiązek włączenia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacji technicznej sporządzonej przez geodetę w postępowaniu administracyjnym o rozgraniczenie istnieje w sytuacji, gdy wójt rozstrzyga o rozgraniczeniu w drodze decyzji. Wymóg ten wynika wprost z art. 33 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy. Natomiast warunku takiego ustawodawca nie przewidział w razie umorzenia postępowania i przekazania sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi. W tym miejscu należy zaznaczyć, że postępowanie rozgraniczeniowe objęte regulacją art. 29 do art. 36 w/w ustawy, w obu jego fazach ( administracyjnej i sądowej) należy ujmować jako pewną zorganizowaną całość, służącą realizacji określonych przez ustawodawcę celów (ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez określenie punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów). Sąd nie wszczyna nowego postępowania, lecz wskutek przekazania mu sprawy przez organ geodezyjny rozpoznaje ją w ramach toczącego się postępowania rozgraniczeniowego. Natomiast brak związania sądu czynnościami dokonanymi przez organ administracyjny wynika z niezawisłości i niezależności sądu, ale nie rozrywa ciągłości postępowania rozgraniczeniowego. Decyzji o umorzeniu postępowania, podjętej przez organ geodezyjny, stosownie do art. 34 ust. 2 ustawy nie można traktować jako zakończenia postępowania rozgraniczeniowego, gdyż nie został osiągnięty cel tego postępowania. Wręcz nieracjonalne byłoby włączenie dokumentacji technicznej sporządzonej w postępowaniu administracyjnym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, przed przekazaniem sprawy do rozpoznania sądowi. W świetle powyższego Sąd uznał, iż brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 151, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.