II SA/Wa 28/11
WyrokWSA w Warszawie2011-03-15
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Andrzej Góraj, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, rozpatrując odwołanie od uchwały Rady Wydziału o odmowie przyjęcia kolokwium habilitacyjnego, może merytorycznie oceniać dorobek naukowy kandydata, wykraczając poza ocenę legalności postępowania przed Radą Wydziału?Ratio decidendi
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, rozpatrując odwołanie od uchwały Rady Wydziału o odmowie przyjęcia kolokwium habilitacyjnego, ma kompetencje ograniczone do kontroli legalności postępowania przed Radą Wydziału, a nie do merytorycznego orzekania w sprawie. Ocena dorobku naukowego kandydata przez Centralną Komisję, wykraczająca poza ocenę legalności, stanowi naruszenie przepisów, które może skutkować uchyleniem decyzji.Stan faktyczny
Skarżący J. P. został odwołany od uchwały Rady Wydziału o odmowie przyjęcia kolokwium habilitacyjnego. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału, argumentując m.in. niewystarczającym dorobkiem naukowym kandydata. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym m.in. błędną ocenę dorobku naukowego, naruszenie terminów sporządzenia recenzji oraz brak pouczenia o prawach strony. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając naruszenie przepisów dotyczących uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów oraz stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Zasądził od Centralnej Komisji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Adam Lipiński, , Protokolant specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2011 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia kolokwium habilitacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz skarżącego J. P. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., wydaną na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r., Nr 65, poz. 595 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania dr J. P., utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] z dnia [...] października 2009 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia kolokwium habilitacyjnego,
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
J. P. uchwałą Rady Wydziału [...] z dnia [...] września 2000 r. otrzymał tytuł doktora nauk biologicznych w zakresie biologii. Od dnia 1 października 2000 r. został zatrudniony w [...], najpierw na stanowisku asystenta, a następnie adiunkta.
Pismem z dnia 27 października 2008 r. J. P. zwrócił się do Rady Wydziału [...] o otwarcie przewodu habilitacyjnego w zakresie biologii w oparciu o rozprawę habilitacyjną pt. [...].
Komisja Wydziałowa w dniu 15 stycznia 2009 r. oceniła pozytywnie zarówno rozprawę habilitacyjną, jak i dorobek naukowy dr J. P. i przedłożyła Radzie Wydziału propozycję wszczęcia procedury habilitacyjnej, rekomendując jako recenzentów prof. dr hab. Z. M. ([...]) i prof. dr hab. K. L. ([...]).
Rada Wydziału w dniu 22 stycznia 2009 r. w wyniku głosowania, wszczęła postępowanie habilitacyjne oraz powołała ww. recenzentów. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów w dniu 6 kwietnia 2009 r. powołała dalszych recenzentów, tj. prof. dr hab. M. Z. ([...]) i dr hab. K. B. ([...]).
Komisja Wydziału [...] na posiedzeniu w dniu 22 września 2009 r. stwierdziła, że wszyscy recenzenci pozytywnie ocenili dorobek i rozprawę habilitacyjną dr J. P. W związku z tym zawnioskowała o dopuszczenie kandydata do dalszych etapów przewodu habilitacyjnego. Rada Wydziału na posiedzeniu w dniu 24 września 2009 r., w wyniku głosowania, przyjęła powyższe ustalenia Komisji.
W dniu [...] października 2009 r. odbyło się kolokwium habilitacyjne. W kolokwium uczestniczyli wszyscy recenzenci. Na wniosek dziekana prof. W. F. odczytano protokół podsumowujący wszystkie cztery recenzje. Następnie recenzenci, a potem także inni pracownicy naukowi obecni na kolokwium, zadawali pytania habilitantowi.
W wyniku głosowania nad przyjęciem kolokwium, na 28 osób upoważnionych do głosowania, "za" głosowało 9 osób, "przeciw" 13, a 6 osób wstrzymało się od głosu. Kolokwium habilitacyjne nie zostało zatem przyjęte.
W odwołaniu od uchwały o odmowie przyjęcia kolokwium J. P. wskazał na okoliczności świadczące w jego ocenie o tym, że niektóre osoby mu nieprzychylne z Rady Wydziału próbowały uniemożliwić mu otwarcie przewodu habilitacyjnego. Zakwestionował prawidłowość wyboru na recenzenta prof. dr hab. Z. M. Podniósł ponadto, że recenzent ten sporządził recenzję z przekroczeniem terminu 3-miesięcznego. Zarzucił też, że recenzja ta zawiera błędy merytoryczne i rzeczowe. Na potwierdzenie powyższego powołał się na opinię sporządzoną na jego prośbę przez prof. E. K. Skarżący przedstawił w odwołaniu własną ocenę przebiegu kolokwium, zadawanych mu pytań oraz udzielanych przez niego odpowiedzi. Podkreślił, że na dziewięć osób zadających mu pytania w czasie kolokwium, siedem osób generalnie pozytywnie oceniło jego odpowiedzi, a tylko dwie osoby zdecydowanie negatywnie. Negatywny wynik głosowania nad kolokwium uznał zatem za zaskakujący, a co najmniej zastanawiający. Zarzucił ponadto, że nie został pouczony o możliwości złożenia odwołania od uchwały o nieprzyjęciu kolokwium, że recenzenci zostali nieprawidłowo powiadomieni o terminie i miejscu kolokwium. Zakwestionował też dobór członków Komisji przygotowującej dla Rady Wydziału wnioski w sprawie jego habilitacji.
W konkluzji wniósł o uchylenie uchwały Rady Wydziału o nieprzyjęciu kolokwium, o wydanie decyzji o braku konieczności powtórzenia kolokwium habilitacyjnego, przeniesienie dalszej części jego przewodu habilitacyjnego do innej uprawnionej jednostki, ewentualnie oddelegowanie przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów obserwatorów, którzy nadzorowaliby dalsze postępowanie w jego przewodzie habilitacyjnym.
Swoje zarzuty odnośnie zaskarżonej uchwały Rady Wydziału J. P. rozszerzył dodatkowo w piśmie z dnia 26 stycznia 2010 r.
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów zwróciła się do dwóch recenzentów, tj. prof. dr hab. W. Z. oraz prof. dr hab. D. S., o opracowanie opinii w sprawie odwołania J. P.
Sekcja Nauk Biologicznych, Rolniczych, Leśnych i Weterynaryjnych Centralnej Komisji na posiedzeniu w dniu [...] czerwca 2010 r., po zapoznaniu się z odwołaniem i po wysłuchaniu dwóch negatywnych opinii recenzentów Centralnej Komisji, w głosowaniu tajnym wypowiedziała się za wnioskiem o utrzymaniu w mocy zaskarżonej uchwały Rady Wydziału z dnia [...] października 2009 r. (wynik głosowania: za uchyleniem uchwały - 0 głosów, przeciw - 27 głosów, wstrzymujących się - 1 głos).
Prezydium Centralnej Komisji w dniu [...] czerwca 2010 r., po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji Nauk Biologicznych, Rolniczych, Leśnych i Weterynaryjnych w rozpatrywanej sprawie postanowiło w głosowaniu tajnym utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę (wynik głosowania: za uchyleniem uchwały - 0 głosów, przeciw - 11 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów).
W uzasadnieniu decyzji Centralna Komisja podkreśliła, że stopień doktora habilitowanego świadczy o posiadaniu kwalifikacji do samodzielnej pracy naukowo-badawczej lub artystycznej. O uzyskanie tego stopnia mogą zatem ubiegać się kandydaci wykazujący dużą aktywność naukową lub artystyczną, potwierdzoną pracami opublikowanymi bądź wdrożonymi do praktyki. Rozmiary dorobku kandydata, obok jego poziomu merytorycznego, powinny zaś wskazywać, iż niezależnie od rozprawy habilitacyjnej jest to "znaczny dorobek" świadczący, że kandydat uzyskał już w swym środowisku autorytet specjalisty w zakresie reprezentowanej dyscypliny naukowej lub artystycznej. Rozprawa habilitacyjna ma natomiast być dowodem "znacznego wkładu" kandydata w rozwój dyscypliny naukowej lub artystycznej. Podczas kolokwium habilitacyjnego kandydat winien zaś wykazać, iż ma odpowiednią wiedzę w całej dyscyplinie, w której się habilituje, nie tylko w zakresie problematyki jego rozprawy habilitacyjnej. Wykład kandydata powinien nadto posiadać zalety dydaktyczne.
W odniesieniu do powyższych rozważań Centralna Komisja stwierdziła, że argumenty uzasadniające podjęcie negatywnej decyzji w niniejszej sprawie odnoszą się również do merytorycznej oceny dorobku naukowego kandydata. Na dorobek naukowy składa się bowiem zaledwie 6 oryginalnych artykułów opublikowanych w lokalnych czasopismach naukowych oraz 3 encyklopedyczne notatki w opracowaniach o zagrożonych gatunkach roślin naczyniowych. Mankamentem tych prac jest jednak to, że krąg potencjalnych odbiorców zawęża się do osób znających język polski - wszystkie one ukazały się bowiem w języku polskim.
Ponadto w ocenie Komisji o fakcie, iż Rada Wydziału podjęła właściwą decyzję świadczą m. in.: prawidłowe zakwalifikowanie rozprawy habilitacyjnej i dorobku naukowego kandydata do dyscypliny biologia, wybór kompetentnych recenzentów, kompetentny skład osobowy Zespołu powołanego przez Radę Wydziału ds. wszczęcia i dalszego toku przewodu habilitacyjnego, dobry poziom rozprawy habilitacyjnej oraz zgodna z przepisami procedura od momentu wszczęcia przewodu do kolokwium habilitacyjnego.
W konkluzji Centralna Komisja stwierdziła, że zaskarżona uchwała jest słuszna i uzasadniona. Poparta jest dokumentacją z przebiegu przewodu habilitacyjnego, która jest zgodna z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik J. P. zarzucił organowi:
▪ naruszenie przepisów postępowania, tj. § 14 ust. 3 w związku z § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora, polegające na jego niezastosowaniu, w konsekwencji czego Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów uznała przewód habilitacyjny J. P., za przeprowadzony w zgodzie z regulującymi to postępowanie przepisami proceduralnymi, mimo, iż recenzja prof. dr hab. Z. M. została wydana po terminie określonym w § 5 ust. 3 rozporządzenia;
▪ naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 36 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, polegające na jego niezastosowaniu wobec faktu niezałatwienia sprawy w terminie na skutek opóźnienia wynikającego z nieprzedstawienia przez prof. dr hab. Z. M. recenzji w przewidzianym przepisami prawa trzymiesięcznym terminie, a w konsekwencji tego uznanie przez Centralną Komisję, że przewód habilitacyjny J. P., przeprowadzony został w zgodzie z regulującymi to postępowanie przepisami proceduralnymi;
▪ naruszenie przepisu postępowania, tj. § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. polegające na jego błędnej wykładni, w konsekwencji czego Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów błędnie uznała, że przewód habilitacyjny J. P., przeprowadzony został w zgodzie z regulującymi to postępowanie przepisami proceduralnymi w sytuacji, w której Przewodniczący posiedzenia Rady Wydziału zarządził odczytanie fragmentów recenzji rozprawy habilitacyjnej przy obecności wszystkich recenzentów;
▪ naruszenie przepisów postępowania, tj. § 15 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w związku z art. 39 k.p.a. oraz art. 391 k.p.a., polegające na ich niezastosowaniu, w konsekwencji czego Centralna Komisja uznała przewód habilitacyjny J. P., za przeprowadzony w zgodzie z regulującymi to postępowanie przepisami proceduralnymi;
▪ naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 10 § 1 w zw. z art. 73 § 1 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, poprzez jego niezastosowanie, polegające na braku pouczenia J. P. o przysługującym mu prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i złożonych żądań w sprawie, a także uniemożliwienie skarżącemu, mimo jego wielokrotnych próśb, dostępu do akt sprawy i zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, wobec czego i pozbawienie go skorzystania z prawa złożenia końcowego oświadczenia w sprawie;
▪ naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 77 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, czego konsekwencją były błędy w ustaleniach faktycznych, w szczególności przyjęcie, iż na dorobek naukowy dr J. P. składa się jedynie 6 oryginalnych artykułów opublikowanych w lokalnych czasopismach naukowych oraz 3 encyklopedyczne notatki w opracowaniach o zagrożonych gatunkach roślin naczyniowych, a co za tym idzie - przyjęcie przez Centralną Komisję, że dorobek J. P. jest niewystarczający do uzyskania przez niego stopnia naukowego doktora habilitowanego;
▪ naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 ww. ustawy, polegające na jego niezastosowaniu poprzez uzasadnienie decyzji w sposób niezgodny z tymże przepisem.
Z uwagi na powyższe, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w całości oraz poprzedzającej ją uchwały Rady Wydziału [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Radzie Wydziału innej jednostki organizacyjnej uprawnionej do nadawania stopni naukowych oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wybór prof. dr hab. Z. M. na recenzenta w przewodzie habilitacyjnym J. P. wywołał głosy protestu na posiedzeniu Rady Wydziału [...] w dniu [...] stycznia 2009 r., gdyż nie jest on specjalistą z zakresu taksonomii. Taka ocena osoby recenzenta znalazła potwierdzenie w treści wydanej przez niego recenzji, która zawiera szereg błędów merytorycznych i rzeczowych. Ponadto recenzent ten zagubił dokumenty związane z rozprawą habilitacyjną, przesłane mu przez Dziekanat Wydziału, zwracając się o ponowne ich przesłanie do habilitanta, a opinie sporządził dopiero po upływie 4,5 miesiąca mimo, że Rada Wydziału nie przedłużyła mu terminu przedstawienia recenzji. Podczas wydania recenzji przez prof. M. doszło tym samym do naruszenia przepisów z zakresu procedury przeprowadzania przewodu habilitacyjnego. Z uwagi bowiem na przekroczenie terminu 3-miesiecznego na sporządzenie recenzji prof. dr hab. Z. M. powinien zostać odwołany, a na jego miejsce powinien zostać wybrany inny recenzent. Recenzja ta, jak i sama osoba recenzenta, odegrała natomiast znaczącą rolę w podjęciu uchwały o odmowie przyjęcia kolokwium habilitacyjnego skarżącego.
Rada Wydziału nie dopełniła ponadto obowiązku płynącego z przepisu art. 36 k.p.a. i nie zawiadomiła J. P. o niezałatwieniu sprawy w terminie, a co za tym idzie – nie podała przyczyny zwłoki ani nie wskazała terminu załatwienia sprawy. Okoliczność ta stanowi kolejne naruszenie przepisów proceduralnych regulujących przebieg przewodu habilitacyjnego.
Do naruszenia przepisów procedury przewodu habilitacyjnego doszło także w trakcie posiedzenia z udziałem recenzentów, na którym odbyło się kolokwium habilitacyjne. Na posiedzeniu tym obecni byli wszyscy recenzenci. Mimo to, na wniosek dziekana prof. W. F., Przewodniczący Komisji Habilitacyjnej - prof. dr hab. R. K., odczytał protokół podsumowujący recenzje, zawierający znaczne ich fragmenty. Powyższe uchybienie w procedurze, w ocenie pełnomocnika skarżącego, miało istotne znaczenie dla treści uchwały podjętej w przedmiocie odmowy, gdyż odczytano wybrane fragmenty recenzji z naciskiem i mocnym akcentowaniem na słabe, w ocenie recenzentów, strony rozprawy, co powtarzane było dodatkowo kilkakrotnie, przy krótkim jedynie nadmienieniu o jej zaletach.
Również wezwanie recenzentów na posiedzenie dotknięte było wadą, gdyż powinni zostać powiadomieni, zgodnie z przepisami k.p.a., w sposób pozwalający na udokumentowanie w aktach sprawy doręczenia zaproszenia. Rada Wydziału skierowała natomiast do recenzentów zawiadomienia drogą poczty elektronicznej.
Pełnomocnik zarzucił też, że decyzja Centralnej Komisji wydana została z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a., gdyż uniemożliwiono skarżącemu dostęp do zgromadzonych w sprawie dokumentów, o co ten kilkakrotnie zabiegał telefonicznie. Taka postawa organu kłóci się także z obowiązkiem organu płynącym z art. 73 § 1 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów w każdym stadium postępowania.
Centralna Komisja wydając decyzję w przedmiotowej sprawie dopuściła się również naruszenia art. 77 k.p.a., na co dobitnie wskazuje treść uzasadnienia decyzji, w której organ stwierdził jakoby na dorobek naukowy J. P. składało się jedynie 6 oryginalnych artykułów opublikowanych w lokalnych czasopismach naukowych oraz 3 encyklopedyczne notatki w opracowaniach o zagrożonych gatunkach roślin naczyniowych. Takie ustalenie jest niezgodne ze stanem rzeczywistym, który znajduje odzwierciedlenie w dokumentacji zawartej w aktach sprawy, a szczegółowe informacje dotyczące dorobku naukowego skarżącego oraz liczby publikacji znajdują się w Wykazie wykonanych opracowań oraz Autoreferacie stanowiącym załącznik do wniosku o wszczęcie przewodu habilitacyjnego.
Pełnomocnik podkreślił, iż zgodnie z zapisem ustawy, dorobek naukowy podlega ocenie już na etapie dopuszczenia do otwarcia przewodu habilitacyjnego. Dorobek naukowy J. P. został zatem oceniony, w tym również przez czworo recenzentów rozprawy habilitacyjnej, i uznany za znaczny, co było warunkiem koniecznym do wszczęcia procedury habilitacyjnej przez skarżącego oraz dopuszczenia go do kolokwium habilitacyjnego.
Centralna Komisja w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji zawarła natomiast stwierdzenie, iż "argumenty uzasadniające podjęcie negatywnej decyzji w niniejszej sprawie odnoszą się również do merytorycznej oceny dorobku naukowego". Centralna Komisja nie dokonała jednak merytorycznej oceny dorobku naukowego skarżącego, ograniczając się jedynie do błędnego określenia liczby jego publikacji. Uzasadniając swoją decyzję w sposób ogólnikowy, bez powołania konkretnych dowodów i ustaleń faktycznych, o które oparła swoje rozstrzygnięcie, naruszyła tym samym art. 107 § 3 k.p.a.
Wniosek o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Radzie Wydziału innej jednostki organizacyjnej uprawnionej do nadawania stopni naukowych, pełnomocnik umotywował natomiast negatywnym, w odczuciu skarżącego, stosunkiem do jego osoby członków Rady Wydziału rodzimej uczelni.
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie w zakresie wniosku o uchylenie decyzji z dnia 21 czerwca 2010 r. oraz odrzucenie w zakresie pozostałych wniosków.
Odnosząc się do zarzutów skargi, organ nie podzielił stanowiska skarżącego odnośnie naruszenia w sprawie przepisów art. 10, art. 73 § 1, art. 77 i art. 107 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślono przy tym, że w postępowaniu o nadanie stopnia naukowego uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji stanowi podsumowanie postępowania, w którym kluczowe znaczenie ma element fachowy (opinie recenzentów), a uczestnictwo kandydata ograniczone jest do możliwości złożenia środka odwoławczego, a następnie skargi do sądu administracyjnego. Samo zaś postępowanie ma charakter niejawny (§ 23 statutu), a zapadające w jego toku uchwały podejmowane są w głosowaniu tajnym (§ 15 ust. 2 statutu). Dlatego też w postępowaniu tym strona nie bierze czynnego udziału w każdym stadium postępowania, jak to ma miejsce w ogólnym postępowaniu administracyjnym.
W postępowaniu tym nie ma także zastosowania art. 75 § 1 k.p.a., a protokoły z posiedzenia Sekcji i Prezydium Centralnej Komisji mają ograniczoną treść. Brak szczegółowego uzasadnienia motywów podjęcia decyzji - z uwagi na specyfikę tych rozstrzygnięć - nie może więc być uznany za naruszenie prawa dające podstawę do uwzględnienia skargi, jeżeli rozstrzygnięcie organu znajduje oparcie w materiale dowodowym sprawy, którym dysponował organ. Organ podkreślił, iż okoliczność, że Centralna Komisja podejmuje uchwałę w głosowaniu tajnym, stanowi utrudnienie w sporządzeniu uzasadnienia w pełni odpowiadającego wymogom określonym w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Decyzje organu kolegialnego stanowią bowiem podsumowanie postępowania mającego charakter niejawny i zapadają w głosowaniu tajnym. W sprawie o nadanie stopnia naukowego nie można także przyjąć zasadnie naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., gdyż w sprawach tych przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się tylko odpowiednio, a negatywne oceny recenzentów nie mogą zostać zaprzeczone wyjaśnieniami strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga J. P. zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, iż sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego posiada znaczny dorobek naukowy, czy przedłożona przez kandydata rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej, a także, czy w czasie kolokwium habilitacyjnego kandydat wykazał się odpowiednią wiedzą z tej dyscypliny nauki. W ramach postępowania sądowego nie dochodzi tym samym do oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego kandydata i wartości naukowej przedstawionej pracy habilitacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2008 r., I OSK 212/08, niepubl.). W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania habilitacyjnego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Należy jednocześnie zauważyć, że postępowanie to cechuje pewna odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 29 ust. 1 ww. ustawy, w postępowaniu tym przepisy k.p.a. mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. W konsekwencji, jeżeli ustawa zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że niektóre przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w ogóle nie znajdą w tym postępowaniu zastosowania. Ten szczególny charakter postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, dotyczy również postępowania odwoławczego toczącego się przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów. Szczególny tryb postępowania przed Centralną Komisją, określony w art. 21 ustawy, powoduje, że nie znajdują w nim zastosowania przepisy art. 7, 8, 75 § 1 k.p.a. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała nie korzysta również z praw strony w rozumieniu art. 10 k.p.a. Postępowanie dowodowe prowadzone przed Centralną Komisją ograniczone jest natomiast do uzyskania recenzji, co wynika z art. 35 ust. 3 ustawy. Z obowiązujących przepisów nie wynika też wymóg zapoznania habilitanta, w szczególności przez podjęciem decyzji przez Centralną Komisję, z opiniami powołanych przez ten organ recenzentów.
Zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy, Centralna Komisja, po rozpatrzeniu odwołania w terminie nie dłuższym niż sześć miesięcy, albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę, albo uchylając ją, przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia Radzie tej samej lub innej jednostce organizacyjnej.
Z tego rozwiązania, w powiązaniu z art. 18 ust. 2 ustawy wynika, że Centralna Komisja ma kompetencje ograniczone wyłącznie do kontroli, a nie do merytorycznego orzekania w sprawie przyjęcia kolokwium habilitacyjnego. W razie odmowy przyjęcia kolokwium habilitacyjnego przez Radę Wydziału, kontrola ta sprowadza się do kontroli prawidłowości czynności prawnych, których wadliwość powoduje uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Radzie. Z tego względu powołani przez Centralną Komisję recenzenci mają za zadanie ocenę legalności postępowania przed Radą Wydziału.
Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy, Sąd zgadza się z oceną wyrażoną w zaskarżonej decyzji, że w toku postępowania przed Radą Wydziału [...] nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość podjętej uchwały o odmowie przyjęcia kolokwium habilitacyjnego. Wbrew zarzutom skargi wybór recenzentów pracy habilitacyjnej, sposób powiadomienia recenzentów o terminie kolokwium habilitacyjnego, a także sam przebieg kolokwium habilitacyjnego były zgodne z przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, a także z przepisami rozporządzenia wykonawczego Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. Nr 15 poz. 128). Zarzut przekroczenia przez prof. dr hab. Z. M. terminu sporządzenia recenzji określonego w § 5 ust. 3 rozporządzenia jest wprawdzie zasadny, jednak w ocenie Sądu, uchybienie to nie miało wpływu na prawidłowość podjętej przez Radę Wydziału uchwały.
Sąd za zasadne uznał natomiast podniesione w skardze zarzuty dotyczące uzasadnienia decyzji organu odwoławczego.
W postępowaniu odwoławczym Centralna Komisja powołała dwóch recenzentów do oceny zasadności odwołania J. P. od uchwały Rady Wydziału [...] odmawiającej przyjęcia kolokwium.
Obydwaj recenzenci ocenili odwołanie jako niezasadne, nie dopatrując się uchybień proceduralnych w postępowaniu przed Radą Wydziału.
Jeden z recenzentów, prof. dr hab. D. L. S. w swojej recenzji zawarł jednocześnie uwagę, że w jego ocenie, w przypadku J. P. zachodzą poważne wątpliwości, co do jakości jego dorobku naukowego. Składa się nań bowiem zaledwie 6 oryginalnych artykułów opublikowanych w lokalnych czasopismach naukowych oraz 3 encyklopedyczne notatki w opracowaniach o zagrożonych gatunkach roślin naczyniowych. Mankamentem tych prac jest także to, że krąg potencjalnych odbiorców zawęża się do osób znających język polski.
Centralna Komisja w uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy uchwałę o odmowie przyjęcia kolokwium habilitacyjnego, uznając, że postępowanie przed Radą Wydziału było zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, stwierdziła, że argumenty uzasadniające podjęcie negatywnej decyzji w sprawie odnoszą się również do merytorycznej oceny dorobku naukowego J. P. Oceniając negatywnie dorobek naukowy J. P, Centralna Komisja zakwestionowała tym samym w decyzji odwoławczej zasadność dopuszczenia tego kandydata przez Radę Wydziału do przewodu habilitacyjnego. Zgodnie bowiem z treścią art. 16 ustawy, do przewodu habilitacyjnego może być dopuszczona osoba, która posiada stopień doktora i uzyskała znaczny dorobek naukowy lub artystyczny, a ponadto przedstawiła rozprawę habilitacyjną. Centralna Komisja w swoich ustaleniach wykroczyła tym samym poza zakres rozstrzygnięcia objętego uchwałą o odmowie przyjęcia kolokwium. W swoim stanowisku odnośnie oceny dorobku naukowego J.P. Centralna Komisja ograniczyła się przy tym do powtórzenia argumentacji z recenzji prof. dr hab. D. L. S., bez jej bliższego uzasadnienia oraz bez wskazania, które z załączonego do akt wykazu opublikowanych przez habilitanta opracowań uznaje za istotne dla jego dorobku naukowego, a które za nieistotne i ewentualnie dlaczego.
Wprawdzie, ze względu na sposób podejmowania decyzji przez Prezydium Centralnej Komisji w głosowaniu tajnym, nie można wymagać przy sporządzaniu jej uzasadnienia stosowania w pełni art. 107 § 3 k.p.a., nie mniej jednak stanowisko Centralnej Komisji wyrażone w uzasadnieniu decyzji nie może nosić cech dowolności.
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji z dnia 21 czerwca 2010 r. z uwagi na jego lakoniczności i ogólności, a jednocześnie wagę poczynionych w nim przez organ odwoławczy ustaleń, narusza art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Należy bowiem mieć na uwadze, że poczynione w uzasadnieniu tej decyzji ustalenia odnośnie dorobku naukowego kandydata mogą wywrzeć decydujący wpływ na dalszy przebieg jego przewodu habilitacyjnego.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 p.p.s.a.
O kosztach postępowania, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło