I SA/Wa 1835/10
WyrokWSA w Warszawie2011-03-22
Skład orzekający: Joanna Skiba, Dorota Apostolidis, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości przez uczelnię publiczną, wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu zakończenia postępowania sądowego o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o zawieszeniu postępowania było zgodne z prawem. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia własności nieruchomości przez uczelnię publiczną na podstawie art. 256 Prawa o szkolnictwie wyższym ma charakter deklaratoryjny i wymaga ustalenia prawidłowych stron postępowania. Ponieważ kwestia prawa użytkowania wieczystego, a tym samym prawidłowego wpisu do księgi wieczystej, była przedmiotem toczącego się postępowania sądowego o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, organ administracji miał podstawę do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jako zagadnienia wstępnego.Stan faktyczny
Uniwersytet "A" w K. złożył wniosek o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa z dniem 1 września 2005 r. Wojewoda zawiesił postępowanie, a następnie Minister Infrastruktury utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu, wskazując na toczące się postępowanie sądowe o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Uniwersytet "A" zaskarżył postanowienie Ministra, argumentując, że postępowanie sądowe nie ma charakteru prejudycjalnego i nie dotyczy całej nieruchomości. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Agnieszka Jędrzejewska- Jaroszewicz Protokolant specjalista Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2011 r. sprawy ze skargi Uniwersytetu [...] w K. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia przez Uniwersytet "A" w K. z dniem 1 września 2005 r. prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa objętej księgą wieczystą nr [...] położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obr. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów, jako działki nr [...], [...], [...] i [...].
Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] Wojewoda [...] zawiesił przedmiotowe postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez sąd, komu – Uniwersytetowi "A", czy Akademii "B" w K. – przysługuje prawo użytkowania wieczystego ww. działek. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r., utrzymanym w mocy przez Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...], postępowanie zostało podjęte, bowiem ustała przyczyna zawieszenia. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 221/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Uniwersytetu "B" w K. od orzeczenia z dnia [...] grudnia 2008 r.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, ponownie zawiesił przedmiotowe postępowanie do czasu zakończenia toczącego się postępowania sądowego o uzgodnienie treści księgi wieczystej KW nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym.
Na skutek zażalenia Uniwersytetu "A", Minister Infrastruktury utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] marca 2009 r. W uzasadnieniu wskazał, powołując się na treść art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.), że podstawową przesłanką do nabycia prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa było legitymowanie się przez uczelnię prawem użytkowania wieczystego. W księdze wieczystej, jako właściciel przedmiotowych działek figuruje Skarb Państwa, natomiast jako użytkownik wieczysty wpisany jest Uniwersytet "A". Z akt sprawy wynika, że Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2008 r., sygn. akt [...], od którego nie wniesiono apelacji, oddalił powództwo Akademii "B" w K. o ustalenie prawa własności. Natomiast pismem z dnia 3 czerwca 2008 r. Uniwersytet "B" w K. poinformował organ wojewódzki, że Sąd Okręgowy w K. orzekając w ww. wyroku jednocześnie wyłączył do odrębnego postępowania sprawę o uzgodnienie treści księgi wieczystej, którą objęty jest przedmiotowy grunt, z rzeczywistym stanem prawnym. Mając powyższe na uwadze Minister wskazał, że z racji prejudycjalnego charakteru postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, Wojewoda prawidłowo zastosował art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Od powyższego postanowienia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Uniwersytet "A" w K. wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazano, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 1 września 2005 r. stanowiła własność Skarbu Państwa i pozostawała w wieczystym użytkowaniu skarżącego. Zarówno w dniu 1 września 2005 r., jak i w dniu złożenia wniosku nie toczyło się żadne postępowanie dotyczące przedmiotowej nieruchomości, a tym samym nabycie przez Uniwersytet "A" prawa własności gruntu nie powinno budzić żadnych wątpliwości, bowiem następuje ono z mocy prawa. Ponadto przedmiotowa nieruchomość składa się z kilku działek, a tylko w stosunku do jednej z nich prowadzone jest postępowanie przed sądem cywilnym o uzgodnienie księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, a zatem wydaje się nieuzasadnione zawieszenie postępowania co do całej nieruchomości. Zdaniem skarżącego toczące się postępowanie przed Sądem Rejonowym nie ma charakteru prejudycjalnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Dokonując pod tym kątem oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie to, jak również postanowienie je poprzedzające nie naruszają prawa.
W niniejszej sprawie rozpoznaniu podlega postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r. zawieszające z urzędu, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia przez Uniwersytet "A" w K. z dniem 1 września 2005 r. prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa objętej księgą wieczystą nr [...] położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obr. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów, jako działki nr [...], [...], [...] i [...].
Jak wynika z akt sprawy przedmiotowe postępowanie zawieszono na skutek toczącego się przed Sądem Rejonowym w K., Wydział [...] Cywilny pod sygn. akt [...] postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym.
W tym miejscu wskazać należy, że przepis art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, na podstawie którego toczy się niniejsze postępowanie, przewiduje szczególny sposób nabycia własności nieruchomości przez uczelnię publiczną nieodpłatnie, z mocy prawa, ze skutkiem ex tunc, czyli od dnia wejścia w życie tej ustawy, a więc od dnia 1 września 2005 r. Postępowanie prowadzone w trybie powołanego przepisu ma zatem na celu potwierdzenie (w formie decyzji deklaratoryjnej) dokonujących się z mocy prawa z dniem 1 września 2005 r. przekształceń własnościowych pomiędzy Skarbem Państwa a właściwą uczelnią będącą w tej dacie użytkownikiem wieczystym nieruchomości. Niekwestionowany jest więc zdaniem Sądu pogląd, że stronami tego postępowania jest jedynie Skarb Państwa będący właścicielem nieruchomości i właściwa uczelnia, na której rzecz nastąpiło to przekształcenie. Tylko bowiem te dwa podmioty mają interes prawny w niniejszym postępowaniu.
Tym samym prawidłowe ustalenie użytkownika wieczystego, którego prawa wynikają z księgi wieczystej, ma istotne znaczenie dla organu administracji publicznej oceniającego wniosek o stwierdzenie nabycia przez Uniwersytetu "A" z mocy prawa własności przedmiotowej nieruchomości.
Do czasu ujawnienia prawidłowych wpisów w księdze wieczystej organ administracji publicznej nie może bowiem ustalić właściwych stron postępowania, a tym samym merytorycznie rozpoznać wniosku skarżącego. Doprowadzenie do prawidłowych wpisów może nastąpić w wyniku wyroku sądu powszechnego o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, które to postępowanie w niniejszej sprawie jest w toku.
Jest to typowe zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Przez pojęcie zagadnienia wstępnego rozumie się bowiem sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, jest uwarunkowane uprzednim rozstrzygnięciem przez inny organ lub sąd, co należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu.
Jak wyżej wykazano, w niniejszej sprawie występuje bezpośredni związek pomiędzy sprawą w przedmiocie nabycia przez Uniwersytet "A" K. własności nieruchomości na mocy art. 256 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, a sprawą prawidłowego wpisu do księgi wieczystej użytkownika wieczystego działek nr [...], [...], [...] i [...], poprzez uzgodnienie treści tej księgi z rzeczywistym stanem prawnym.
Wobec powyższego niezasadne są zarzuty skargi odnośnie naruszenia przez organy przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło