II SA/Kr 141/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel-Ziaja WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant : Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi S.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 29 listopada 2010 r. nr [....] w przedmiocie nakazu wykonania dodatkowego odwodnienia skargę oddala Wójt Gminy Z. decyzją z dnia 16 sierpnia 2010r., nr [....] nakazał A.S. właścicielowi działek nr [....] i [....] w W. wykonanie dodatkowego odwodnienia - odkrytego rowka na swojej działce nr [....] przy granicy działki z działką nr [....] S.P. i włączenie odprowadzania wód do rowu przydrożnego dz. [....] ul. [....] w terminie do 15 października 2010r. W uzasadnieniu organ I instancji przedstawił przebieg postępowania w sprawie i wskazał, że w dniu [....] 2010r. przeprowadzono wizję w terenie. W trakcie wizji stwierdzono, że działki, stanowiące własność A.S. nr [....] i [....] zostały nadsypane. Przy granicy działek z działką nr [....] (tj. własność S.P. ) widoczne było obniżenie terenu. W trakcie wizji widoczny był wypływ wody na działce [....] , która rozlewała się na drogę gminną ul. [....] . Wskazano na oświadczenie S.P. odnośnie zalewania działki i powstałych szkód. Stwierdzono również, że A.S. posiada uzgodnienie z Referatem Dróg i Infrastruktury Drogowej UG odnośnie odprowadzania wód opadowych do kolektora kanalizacji krytej w ul. [....] w W. W trakcie ponownej wizji w terenie w dniu 1 czerwca 2010r. stwierdzono wypływ wód z wykonanego wokół budynku odwodnienia i widoczne rozlewiska wody na drodze gminnej ul. [....] i ul. [....] oraz przed szklarnią S.P. i zaleganie wody w piwnicy. Zwrócono uwagę na sporządzoną w sprawie opinię dot. zmian stosunków wodnych na działce [....] i wyniki tej opinii a także na zobowiązania A.S. do wykonania dalszego odwodnienia. Organ I instancji stwierdził na podstawie opinii, iż nastąpiła zmiana stosunków wodnych w terenie i wskazano na zakłócenia jakie spowodowało wykonanie nasypu na działce [....] i [....] związane z budową budynku mieszkalnego na działce nr [....] oraz zwrócono uwagę na konieczne czynności jakie należy wykonać w celu unormowania niekorzystnej sytuacji, a to wykonanie prawidłowego ujęcia i odprowadzenia wód opadowych przy granicy z działką nr [....] wraz z odprowadzeniem ich do kanalizacji opadowej w ul. [....] . W celu umożliwienia spływu wód z działki organ I instancji dodatkowo wskazał na wykonanie rowu przydrożnego na działce drogowej [....] . Od decyzji tej odwołanie złożył S.P. Odwołujący zakwestionował decyzję w części dotyczącej wykonania dodatkowego odwodnienia w postaci odkrytego rowka na działkach [....] i [....] przy granicy z działką [....] zwracając się o nakazanie wykonania dodatkowego odwodnienia zgodnie z obowiązującym prawem, nadto zwrócił uwagę na kwestię wyrządzonych szkód. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [....] z dnia 29.11.2010r. , działając na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (tj. Dz.U. z 2005 r. nr. 239, poz. 2019 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że nakazało właścicielowi działek nr [....] i [....] w W. A.S. wykonanie dodatkowego odwodnienia terenu tj. odkrytego rowka na swojej działce nr [....] przy granicy tej działki z działką nr [....] (będącą własnością S.P. ) i włączenie odprowadzania wód do rowu przydrożnego na dz. [....] ul. [....] . W ocenie organu odwoławczego, Wójt Gminy Z. przeprowadził w sposób właściwy postępowanie dowodowe. Zdaniem Kolegium zasadnicze znaczenie dla sprawy posiadają, ustalenia poczynione w trakcie wizji lokalnych przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji, obrazujące stan faktyczny sprawy tj. nadsypanie terenu działek [....] i [....] , widoczne obniżenie terenu przy granicy działek z działką [....] , wypływ wód z drenażu na działce [....] , zaleganie wód i szkody na działce sąsiadującej (podtapianie piwnicy budynku). Podkreślono również, że z opinii powołanego w sprawie biegłego specjalisty z zakresu hydrologii wynika, iż nastąpiła zmiana warunków gruntowo-wodnych na działce [....] w wyniku budowy budynku mieszkalnego na działce [....] i wykonanego odwodnienia oraz niwelacji działek nr [....] i [....] w m. W. Biegły wskazał, iż unormowanie sytuacji może nastąpić poprzez wykonanie prawidłowego ujęcia i odprowadzenia wód opadowych na działkach [....] i [....] przy granicy z działką nr [....] wraz z odprowadzeniem ich do kanalizacji opadowej w ul. [....] . Ponadto z opinii tej wynika, że istniejący drenaż na działkach [....] i [....] nie spełnia swojego zadania ponieważ jest niedostateczny pod względem hydraulicznym oraz nie ma odprowadzenia do odbiornika. Wody z niego odprowadzane są "w grunt" co dodatkowo pogarsza warunki gruntowo-wodne w analizowanym terenie. Kolegium oceniło, iż rozstrzygniecie w sprawie zgodne jest z zaleceniami biegłego hydrologa. Biegły stwierdził bowiem stagnację wód opadowych w granicy działek nr [....] i 489/9 i jednocześnie wskazał na konieczność odprowadzenie wód opadowych na działkach [....] oraz [....] przy granicy z działką [....] wraz z odprowadzeniem do kanalizacji opadowej w ul. [....] a nie "w grunt". Organ II instancji podkreślił, iż w trakcie postępowania w części zalecenie prawidłowego ujęcia i odprowadzania wód opadowych zostało zrealizowane przez A.S. , a to poprzez wykonanie odwodnienia wokół budynku mieszkalnego na działce [....] wraz drenażem i włączenie do istniejącego kolektora kanalizacji krytej w ul. [....] , a w ramach wpięcia do w/w kolektora wykonany został rów przy drodze gminnej ul. [....] od strony działki [....] . Tym samym w zakresie odprowadzania wód opadowych na działce [....] brak było podstaw do nakładania obowiązku skoro został wykonany jeszcze przed wydaniem decyzji w sprawie. W pozostałym jednak zakresie tj. regulacji niekorzystnej sytuacji wodno gruntowej przy granicy z działką [....] konieczne stało się nałożenie dodatkowego obowiązku w sprawie. Zdaniem Kolegium w tym zakresie organ I instancji postąpił prawidłowo nakazując wykonanie na działce [....] wzdłuż granicy z działką [....] wykonanie dodatkowego odwodnienia - odkrytego rowka i włączenie odprowadzania wód do nowo wykonanego odbiornika tj. rowu przydrożnego przy ul. [....] . Wykonanie dodatkowego rowu na działce [....] spowoduje bowiem przejęcie powierzchniowych wód opadowych wpływając jednocześnie na poprawę stosunków wodnych w terenie. W ocenie SKO rozstrzygniecie w sprawie w tym zakresie jest prawidłowe i z okoliczności sprawy wynika, iż wykonanie czynności zapobiegających szkodom wskazanych w wyrzeczeniu decyzji jest wystarczające i zapobiegnie szkodliwym wpływom na grunt sąsiedni. Zdaniem organu II instancji przeprowadzone postępowanie wyjaśniające pozwoliło na ustalenie istotnych okoliczności w sprawie prowadzonej w ramach regulacji art. 29 Prawa wodnego. Kolegium wyjaśniając zasadność wydania decyzji reformatoryjnej tj. uchylającej decyzje organu I instancji i orzekającej co do istoty sprawy podniosło, iż organ I instancji w zaskarżonej decyzji ustalił termin realizacji nałożonego obowiązku, co stanowi naruszenie prawa. Tym samym organ odwoławczy za konieczne uznał uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty wyłącznie w zakresie nałożenia obowiązku, bez jednoczesnego określenia terminu jego wykonania, gdyż przepis prawa tego nie przewiduje. W skardze do Sądu skarżący S.P. zarzucił organom administracji działania niezgodne z prawem i nieudolność powodującą zalewanie nieruchomości skarżącego, a także ograniczenie oraz naruszenie praw skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 z póź. zm.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem więc dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji (postanowienia). W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm. zwaną dalej w skrócie p.o.p.s.a ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W zakresie tak ustalonej kognicji Sąd nie dopatrzył się uchybień organu odwoławczego w interpretacji prawa materialnego oraz w przestrzeganiu norm prawa procesowego. W przedmiotowej sprawie dokładnie ustalono stan faktyczny w oparciu o wyczerpująco zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy. W toku postępowania przed organem I instancji przeprowadzono wizje lokalne oraz zlecono przeprowadzenie stosownej ekspertyzy dotyczącej zamiany stosunków wodnych na działce nr [....] w miejscowosci W. w związku z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem w zabudowie bliźniaczej na działce nr [....] i wykonanym odwodnieniem oraz niwelacją działek nr [....] , [....] w m. W. Zebrane w sprawie dowody uzupełniają się, wzajemnie potwierdzają i brak było podstaw do ich kwestionowania. Ponadto strona skarżąca nie wskazała żadnego dowodu, który prowadziłby do odmiennych niż w podjętym rozstrzygnięciu ustaleń. Podkreślenia wymaga, iż wydane w sprawie rozstrzygnięcie koresponduje z wnioskami zawartymi w specjalistycznej opinii hydrologicznej, której sposób sporządzenia nie budzi zastrzeżeń. Opinia ta była niezbędnym dowodem w sprawie, ponieważ dla dokonania właściwych ustaleń konieczne było posiadanie wiadomości specjalnych w rozumieniu art. 84 § 1 kpa. Trzeba też podkreślić, że organy nie podeszły do sporządzonej opinii w sposób bezkrytyczny, lecz stosownie do art. 80 dokonały jej oceny w świetle całokształtu materiału dowodowego. W przedmiotowej ekspertyzie stwierdzono bowiem, że zmiany pierwotnego kierunku przepływu wód powierzchniowych wynikły z działalności użytkowników posesji nr [....] i [....] (budowa budynku, niwelacja terenu) powodując stagnację wód opadowych w granicy działek [....] [....] i utrudniony spływ wód gruntowych w obrębie działki [....] i infiltrację do piwnic budynku znajdującego się na działce [....] . Biegły zaproponował podjęcie konkretnych czynności w celu uregulowania stosunków wodnych na gruncie, wskazując na konieczność odprowadzenia wód opadowych na działkach [....] oraz [....] przy granicy z działką [....] wraz z odprowadzeniem do kanalizacji opadowej w ul. [....] . Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 29 Prawa wodnego. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 p. w. właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie wójt może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (art. 29 ust. 3 Prawa wodnego). Z brzmienia tych przepisów wynika zatem ogólny zakaz dokonywania przez właściciela działki jakichkolwiek zmian stanu wody na gruncie oraz kierunku jej spływu, ze szkodą dla gruntów sąsiednich, oraz obowiązek prawny usunięcia wszelkich przeszkód oraz zmian powstałych na jego działce, jeżeli szkodliwie wpływają one na grunty sąsiednie. Wydane rozstrzygnięcie należało uznać za prawidłowe, bowiem w sprawie zachodzą przesłanki z art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 Prawa wodnego, a zatem możliwość nakazania właścicielowi gruntu (działek nr .... i....) wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, tj. wykonanie dodatkowego odwodnienia terenu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), w myśl którego w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.