I SA/Wa 2050/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Bogdan Wolski Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2011 r. sprawy ze skargi A. Z., L. Z., S. Z., S. M., A. O. i P. Z. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [..] sierpnia 2010 r. nr [..] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. O. , S. M., K. S., A. Z., L. Z. i S. Z., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...]: 1. Potwierdził prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez J. Z. w miejscowości K., powiat S., województwo [...]. 2. Ustalił wartość rynkową ww. nieruchomości zgodnie z operatem szacunkowym na kwotę [...] zł. 3. Określił wysokość rekompensaty z tytułu pozostawienia mienia, stanowiącej 20% wartości ww. nieruchomości, na kwotę [...] zł i przyznał prawo do rekompensaty R. P. w [...] częściach (w kwocie [...] zł). 4. Wskazał jako formę realizacji prawa do rekompensaty – świadczenie pieniężne, zgodnie z oświadczeniem wnioskodawczyni. 5. Odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty pozostałym wnioskodawcom: A. Z., S. Z., L. Z., M. S., K. S., N. S., S. M., P. Z., D. O. i A. O. Organ ustalił, że J. Z., poprzednio zamieszkała we wsi K. powiat S., województwo [...], pozostawiła gospodarstwo rolne o obszarze [...] ha z domem mieszkalnym i zabudowaniami gospodarczymi (orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego Wojewódzki Oddział w S. z dnia [...] września 1947 r. znak:[...]). Wojewoda podał, że R. P. – spadkobierczyni J. Z. w dniu 7 grudnia 1990 r. wniosła o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Wniosek swój ponowiła w dniu 20 grudnia 2008 r. składając go do Wojewody [...]. W odniesieniu do pozostałych spadkobierców organ ustalił, że złożyli oni wnioski w dniach 29 stycznia i 22 marca 2010 r., a zatem po terminie, który ustawa określiła na dzień 31 grudnia 2008 r. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A. O., S. M., K. S., A. Z., L. Z. i S. Z wskazując, że w ankiecie z dnia 3 lutego 1994 r. dotyczącej pozostawionego mienia za granicą R. P. wymieniła wszystkich spadkobierców uprawnionych do rekompensaty. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...]. Organ podzielił ustalenie faktyczne i prawne organu pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutu odwołania Minister wyjaśnił, że ankieta z dnia 2 lutego 1994 r., którą złożyła R. P. do Urzędu Rejonowego w S., nie stanowiła wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty i nie mogła być podstawą do wszczęcia postępowania administracyjnego. Od powyższej decyzji Ministra Skarbu Państwa skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli A. Z., L. Z., S. Z., S. M., A. O. i P. Z. W skardze wskazano, że osoby wskazane w ankiecie będące spadkobiercami właścicielki nieruchomości pozostawionej poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej powinny brać udział w postępowaniu na prawach strony i winno przysługiwać im prawo do rekompensaty. Zarzucając powyższe skarżący wnieśli uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Jak wynika z cytowanego przepisu, postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej może zostać wszczęte i toczy się wyłącznie na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Wniosek winien zostać złożony w określonym w tym przepisie terminie. Ustawodawca ograniczył w czasie możliwość złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty, ustalając termin do jego złożenia na dzień 31 grudnia 2008 r. Zachowanie powyższego terminu jest tym samym warunkiem merytorycznego rozpoznania wniosku, ponieważ po jego upływie roszczenie o ustalenie i wypłatę odszkodowania wygasa. Wygaśnięcie roszczenia o ustalenie i wypłatę odszkodowania oznacza, że następuje bezwzględna utrata możliwości jego dochodzenia przez stronę. Art. 5 ust. 1 ustawy jest przepisem prawa materialnego. Nie stosuje się do niego instytucji przywrócenia terminu (art. 58 k.p.a.), która jest instytucją procesową i ma zastosowanie wyłącznie do terminów dokonania czynności procesowych. Treść art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że organ prowadzący sprawę, której przedmiotem jest potwierdzenie prawa do rekompensaty działa wyłącznie na żądanie strony. Złożenie wniosku przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej bądź spadkobierców właściciela takiej nieruchomości nie powoduje automatycznie wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania na rzecz pozostałych współwłaścicieli nieruchomości bądź spadkobierców, jak też nie tamuje postępowania w sprawie prawa do rekompensaty fakt złożenia wniosku tylko przez niektórych współwłaścicieli nieruchomości bądź spadkobierców. Bezwzględnym bowiem warunkiem wszczęcia postępowania w sprawie jest złożenie przez osobę uprawnioną do uzyskania prawa do rekompensaty wniosku, o którym mowa w art. 5 ust.1 ustawy. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że w terminie wniosek złożyła wyłącznie R. P. Skarżący zaś złożyli wnioski po terminie, tj. w dniu 29 stycznia 2010 r. – P. Z. (k-48) oraz w dniu 22 marca 2010 r. – A. Z., L. Z., S. Z. (k-51), S. M. (k-50) i A. O. (k-54). Rację należy przyznać organowi, że wspomniana przez skarżących ankieta z dnia 3 lutego 1994 r. dotycząca pozostawionego mienia za granicą, która została wypełniona przez R. P., nie może być traktowana jako wniosek o przyznanie prawa do rekompensaty przez pozostałych spadkobierców. Ankieta ta miała charakter informacyjny i pozwalała organowi właściwie określić zakres przedmiotowy i podmiotowy postępowania w sprawie, a także ustalić dotychczasowy stan realizacji uprawnień. W tej sytuacji nie można uznać, że spadkobiercy wymienieni w ankiecie tj. D. O., M. Z., J. O. i A. O., złożyli wniosek o przyznanie prawa do rekompensaty. Oznacza to że spadkobiercy M. Z. – A. Z., S. Z. i L. Z. i oraz spadkobierca D. O. – A. O. nie mogli skutecznie żądać uznania ich za uprawnionych do rekompensaty. Zauważyć należy, że z żadnego z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie wynika, iż R. P. działała w sprawie nie tylko w imieniu własnym, ale też i pozostałych spadkobierców. Powyższe wskazuje, iż organ prawidłowo ustalił, że skarżący ani ich poprzednicy prawni nie złożyli takiego wniosku w ustawowym terminie, co spowodowało wygaśnięcie po ich stronie roszczenia o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Akta sprawy potwierdzają, że w toku postępowania prawidłowo ustalony został krąg spadkobierców J. Z. i spadkobiercom zapewniono udział w sprawie. A zatem, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, iż w przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2, Wojewoda [...] prawidłowo wydał decyzję o odmowie skarżącym potwierdzenia prawa do rekompensaty, a Minister Skarbu Państwa decyzję tę utrzymał w mocy. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji.