II SA/Bd 259/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Włodarska sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Kamila Wesołowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 maja 2011 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję SKO w B. z dnia [..] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę. Pismem z dnia 29 stycznia 2002 r. M. J. skierowała do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...], nr [...], zatwierdzającej jako prawnie obowiązujące granice i znaki graniczne działki ewidencyjnej nr [...], wpisanej w księdze wieczystej KW [...], położonej we wsi C., gm. B. W uzasadnieniu podania strona wyjaśniła, iż jest właścicielką działek nr [...] i [...], które graniczą bezpośrednio z działką objętą postępowaniem rozgraniczeniowym. Podniosła, że protokół graniczny sporządzony w postępowaniu rozgraniczeniowym w grudniu 1991 r. podpisała "pod presją". Wskazała również, że decyzja o rozgraniczeniu nie została jej doręczona. Kolegium pismem z dnia [...] znak: [...], przekazało wniosek do załatwienia według właściwości Wojewodzie Kujawsko-Pomorskiemu. Ostateczną decyzją z dnia [...], znak: [...], Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...], nr [...]. W wyniku wszczętego z urzędu postępowania Główny Geodeta Kraju decyzją z dnia [...], znak: [...], stwierdził nieważność ww. decyzji Wojewody, uznając ten organ za niewłaściwy w sprawie. Postanowieniem z dnia [...], znak: [...], Wojewoda Kujawsko-Pomorski przekazał wniosek M. J. do rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w B. jako organowi właściwemu w sprawie. Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., działając na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej jako "k.p.a.", odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...], nr [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wyjaśniono, iż wskazane przez stronę przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji, tj. podpisanie protokołu granicznego "pod presją" oraz brak doręczenia decyzji, nie mieszczą się w katalogu podstaw zawartych w art. 156 § 1 k.p.a. Podkreślono, że zarzut dotyczący podpisania protokołu "pod presją" nie podlega ocenie w postępowaniu administracyjnym, lecz powinien zostać rozpatrzony w postępowaniu przez sądem powszechnym. Niedoręczenie stronie decyzji administracyjnej jest natomiast przesłanką do wznowienia postępowania. Pismem z dnia 5 października 2010 r. M. J. skierowała do Kolegium wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wnioskodawczyni podniosła, iż w 1991 r. nie przeprowadzono prac geodezyjnych z jej udziałem, pomimo, że od lat 50-tych jest właścicielką działki nr [...], graniczącej z działką nr [...]. Jej zdaniem dokumentacja geodezyjna z 1991 r. została sfałszowana. Zarzuciła również, że organy rozpatrujące sprawę nie przeprowadziły dotychczas żadnego postępowania wyjaśniającego, w tym kontroli na gruncie. Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 158 § 1 i art. 156 § 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję własną z dnia [...], nr [...]. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia Kolegium podkreśliło, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...], znak: [...], jest decyzją ostateczną i jako taka stosownie do art. 16 k.p.a. podlega ochronie. Przepis ten stanowi, że uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Przepisy dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji w art. 156 § 1 k.p.a. zawierają katalog sytuacji, w których może nastąpić stwierdzenie nieważności decyzji. W rozpatrywanej sprawie żaden z wymienionych przypadków nie występuje. Nie ma zatem podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Na decyzję Kolegium wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy M. J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W piśmie zawierającym skargę, a także w piśmie uzupełniającym z dnia 5 maja 2011 r., skarżąca zarzuciła organom wydanie decyzji odmawiających stwierdzenia nieważności objętej wnioskiem decyzji bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do istnienia w sprawie przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Podniosła, że postępowania rozgraniczeniowego nie przeprowadzono fizycznie w 1991 r., w związku z czym decyzja została wydana w wyniku przestępstwa. Zdaniem skarżącej punkty graniczne zostały stabilizowane dopiero w 1993 r. i nastąpiło to w sposób naruszający jej własność. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jedną z form sprawowanej kontroli działalności administracji publicznej w ramach postępowania sądowoadministracyjnego jest rozpoznawanie skarg na ostateczne decyzje administracyjne. Sąd ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, biorąc pod uwagę stan prawny istniejący w dacie wydania tej decyzji oraz stan faktyczny ustalony przez organy prowadzące postępowanie administracyjne. W przedmiotowej sprawie zadaniem Sądu było zbadanie zgodności z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., na mocy której organ ten, działając w oparciu o przepis art. 158 § 1 k.p.a., odmówił M. J. stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...], nr [...], zatwierdzającej jako prawnie obowiązujące granice i znaki graniczne działki ewidencyjnej nr [...], wpisanej w księdze wieczystej KW [...], położonej we wsi C., gm. B. Na wstępie wyjaśnić należy, iż odmowa stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, oparta na przepisie art. 158 § 1 k.p.a., może nastąpić wówczas, gdy po merytorycznym zbadaniu sprawy właściwy organ stwierdzi, że nie zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności określone w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. W rozpatrywanym przypadku Kolegium uznało, że wskazane przez skarżącą okoliczności nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności objętego wnioskiem rozstrzygnięcia, albowiem nie mieszczą się w katalogu przesłanek stwierdzenia nieważności wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Również w ocenie Sądu okoliczności podnoszone przez skarżącą w pismach procesowych, takie jak: podpisanie przez nią protokołu granicznego "pod presją", przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego bez jej udziału, niedoręczenie jej decyzji zatwierdzającej granice i znaki graniczne, niedokonanie przez geodetę czynności stabilizowania punktów granicznych - nie stanowią ustawowych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Są to bowiem okoliczności, które ewentualnie mogłyby zostać uznane za podstawy do wznowienia postępowania rozgraniczeniowego, o których mowa w przepisach art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.a. Strona podnosi, iż protokół graniczny podpisała "pod presją". Słowa te mogłyby wskazywać na to, że wyraziła zgodę na opisany w protokole sposób rozgraniczenia nieruchomości wskutek dopuszczenia się wobec niej, np. przez geodetę, przestępstwa określonego w przepisach Kodeksu karnego. Oznaczałoby to, iż decyzja oparta na protokole granicznym została wydana w wyniku przestępstwa, co stanowi przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. Jednakże pamiętać należy, iż wznowienie postępowania musiałoby w takim przypadku co do zasady zostać poprzedzone stwierdzeniem faktu popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu. Skarżąca zarzuca również, że geodeta faktycznie nie dokonał czynności związanych z rozgraniczeniem, które zostały opisane w protokole granicznym. Gdyby okazało się to prawdą, to należałoby przyjąć, iż geodeta sporządzając protokół graniczny dopuścił się fałszu intelektualnego poprzez opisanie w dokumencie urzędowym zdarzeń, które w rzeczywistości nie miały miejsca. Ponieważ protokół graniczny stanowi podstawowy dowód tego, że doszło do porozumienia w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, mielibyśmy do czynienia z wystąpieniem przesłanki wznowienia wymienionej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Także w tym przypadku sfałszowanie protokołu granicznego musiałoby co do zasady zostać najpierw stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu. Natomiast wskazywane przez skarżącą okoliczności dotyczące przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego bez jej udziału i niedoręczenia jej decyzji zatwierdzającej granice i znaki graniczne mogłyby co najwyżej zostać uznane za podstawę do wznowienia postępowania wynikającą z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Przedstawiona powyżej analiza jednoznacznie wskazuje na to, iż w rozpatrywanym przypadku skarżąca oparła żądanie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości na przesłankach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania rozgraniczeniowego. Te same okoliczności nie mogą stanowić podstawy zarówno do wznowienia postępowania, jak i do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. W związku z powyższym okoliczności wskazane przez skarżącą nie mogą w żaden sposób doprowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z [...] r. W tym stanie rzeczy Kolegium słusznie odmówiło skarżącej stwierdzenia nieważności objętej wnioskiem decyzji, wydając rozstrzygnięcia zgodne z obowiązującym prawem. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.