II SAB/Po 39/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi D. G. na bezczynność Dyrektora Przedszkola Nr 175 w Poznaniu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; I. zobowiązuje Dyrektora Przedszkola Nr 175 w Poznaniu aby załatwił wniosek skarżącego z dnia [...] lipca 2010 r. o udzielenie informacji publicznej w trybie ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie żądania kopii statutu placówki w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku, II. oddala skargę na bezczynność w zakresie udzielenia informacji "co do wykazu składników majątku placówki", III. odrzuca skargę w zakresie żądania wymierzenia kary z art. 23 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, IV. zasądza od Dyrektora Przedszkola Nr 175 w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę 100,- zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ T. Świstak /-/ A. Łaskarzewska /-/ E. Podrazik Pismem z dnia [...] lipca 2010 roku D. G. wystąpił w trybie art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198) do Dyrektora Przedszkola nr 175 w Poznaniu o doręczeniu mu listem poleconym (1) kopii statutu oraz (2) wykazu składników majątku placówki. Wnioskodawca wskazał zarazem, że jeśli żądane informacje zostały zawarte na odpowiedniej stronie Biuletynu Informacji Publicznej, to wnosił jedynie o przesłanie mu właściwego adresu witryny internetowej na wskazaną skrzynkę poczty elektronicznej. Wniosek wpłynął do adresata w dniu [...] lipca 2010 roku. W odpowiedzi na wniosek przesłano wnioskodawcy w dniu [...] lipca 2010 roku drogą mailową informację, iż statut jest dostępny na prywatnej stronie internetowej przedszkola (www.przedszkole175.pl). Następnie w dniu [...] sierpnia 2010 r. – również drogą mailową – poinformowano D. G., iż osoba pełniąca obowiązki, przebywającego od maja 2010 roku na zwolnieniu lekarskim Dyrektora Przedszkola nr 175, nie została w pełni wprowadzona w interesująca go problematykę i nie ma rozeznania, na której stronie BIP znajdują się żądane informacje, może jedynie wyjaśnić, że budynek placówki jako środek trwały użytkowany jest na postawie umowy z PSM, a księgi inwentarzowe dostępne są do wglądu na terenie placówki. Pismem z dnia [...] lipca 2010 roku D. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Dyrektora Przedszkola nr 175 w Poznaniu, przytaczając przebieg sprawy. Ponadto skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Przedszkola nr 175 w Poznaniu wniósł o jej oddalenie. Organ podniósł, iż w dniu [...] lipca 2010 roku D. G. uzyskał informację co do statutu placówki, a w dniu [...] sierpnia 2010 roku – co do sytuacji majątkowego Przedszkola. Skarżący został zatem pouczony, gdzie może odnaleźć interesujące go informacje. Podniesiono także zarzut niewyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga okazała się częściowo zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), zakresem kognicji Sądu objęte są nie tylko decyzje, postanowienia lub inne akty, wydane przez organy administracji publicznej, lecz także bezczynność tych organów w sytuacji, gdy były one zobowiązane do podjęcia określonego działania w formie i terminie prawem przepisanych. W razie stwierdzenie bezczynności organów administracji publicznej Sąd na podstawie art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa. Na wstępie należy podkreślić, że prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne zostało zagwarantowane przez ustawodawcę w przepisach rangi konstytucyjnej, tj. w art. 61 Konstytucji RP. Regulacja ta rozciąga się ponadto na uzyskiwanie informacji w postaci dostępu do dokumentów, przy czym ograniczenie wspomnianego prawa może nastąpić tylko ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób lub podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa i ważnego interesu gospodarczego państwa. Za uszczegółowienie art. 61 Konstytucji RP trzeba z kolei uznać ustawę z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198). Z art. 1 ust. 1 wspomnianej wyżej ustawy wynika, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonych. W art. 2 cytowanej ustawy przyznane zostało każdemu prawo do dostępu do informacji publicznej, przy czym od uprawnionego nie wolno w takim wypadku żądać wykazania interesu prawnego lub nawet faktycznego. Nie ulega zarazem wątpliwości, iż na mocy art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej na Dyrektorze Przedszkola nr 175 w Poznaniu spoczywał obowiązek udzielenia informacji, gdyż jest on podmiotem reprezentującym jednostkę organizacyjną, która wykonuje zadania publicznie w zakresie edukacji. Co więcej, z art. 6 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy wynika, że interesujące skarżącego informacje – statut placówki oraz wykaz jej składników majątkowych – mieściły się w przykładowym wyliczeniu informacji publicznych. Oznacza to, że Dyrektor Przedszkola był co do zasady zobowiązany do udzielenia tych danych, o jakie prosił D. G. Wedle art. 7 ust. 1 pkt 1 i art. 10 ust. 1 powołanej ustawy, udostępnienie informacji publicznej następuje albo przez umieszczenie stosownych dokumentów na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej albo przez udostępnienie danych na wniosek. Trzeba przy tym podkreślić, że zamieszczenie informacji na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej zwalnia zobowiązany podmiot od obowiązku udzielenia żądanych wiadomości na wniosek. Odnosząc te uwagi do specyfiki niniejszej sprawy należy zauważyć, iż dane o składnikach majątku placówki, o które wnioskował skarżący, są dostępne na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miasta Poznania (http://bip.city. poznan.pl/bip/public/bip/organizacje.html?co=print&or_id=1486&or_typ=J&or_ok_id=1261). Oznacza to, że w tym zakresie Dyrektor Przedszkola nr 175 nie był zobowiązany do udzielenia informacji, co nie zmienia jednak konkluzji, iż z punktu widzenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa z art. 8 ustawy z dnia 14 kwietnia 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 30 poz. 168), wskazanie skarżącemu adresu Biuletynu Informacji Publicznej byłoby z pewnością pożądane. Niemniej w samym tylko nieudzielaniu informacji dotyczących składników majątkowych Przedszkola nr 175 nie można się zdaniem Sądu dopatrzeć znamion naruszenia prawa. W tym zakresie Dyrektor Przedszkola nie pozostaje więc w bezczynności, a skarga podlega oddaleniu w oparciu o przepis art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na wskazanej powyższej stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miasta Poznania nie znajdują się jednak informacje co do statutu placówki. W tej sytuacji należało zatem rozważyć, czy wiadomość przesłana na skrzynkę poczty elektronicznej skarżącego w dniu [...] lipca 2010 roku wystarczała do wywiązania się Przedszkola z ciążącego na nim obowiązku. W ocenie Sądu zastosowanie mógł znaleźć art. 11 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym informacja publiczna może być udostępniona również w drodze wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnych, gdyż za istotnie podobną do wyłożenia lub wywieszenia można uznać publikację statutu w Internecie. Trzeba jednak wyraźnie podkreślić, że ten tryb udzielenia informacji nie jest tożsamy z zamieszeniem danych na stronie Biuletynu Informacji Publicznej. Takie wywieszenie nie zwalnia bowiem organu z konieczności odpowiedzi na wniosek, a tryb ten ma charakter fakultatywny. Podkreślić trzeba, iż treść art. 11 pkt 1 ustawy uzupełnienie znajduje w regulacji z art. 12 ust. 1 ustawy. Przepis ten przewiduje, że informacje publiczne udostępniane w trybie art. 11 ustawy muszą być oznaczone danymi określającymi (1) podmiot udostępniający informację, (2) tożsamość osoby, która wytworzyła informację lub odpowiada za treść informacji, (3) tożsamość osoby, która udostępniła informację, i (4) datę udostępnienia. Wymogu tego nie spełnia jednak informacja, umieszczona na wspomnianej powyżej prywatnej stronie internetowej Przedszkola nr 175 (www.przedszkole175.pl). Tym samym nie można uznać, że doszło do skutecznego udostępnienia informacji o statucie przedszkola w trybie art. 11 pkt 1 ustawy, co w efekcie oznacza, że i ten sposób udzielenia informacji nie został zachowany przez Przedszkole. Wobec powyższego udostępnienie informacji o statucie placówki powinno się odbyć w myśl art. 10 ustawy, regulującego tryb wnioskowy. Zarazem art. 14 ust. 1 tejże ustawy wprost statuuje, iż informacja publiczna winna być udzielona w formie, w jakiej zostało to określone we wniosku, chyba że podmiot zobowiązany nie ma takich możliwości technicznych. Z wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2010 roku wynika, iż żądał on przesłania kopii statutu listem poleconym, bądź też wskazania adres strony internetowej Biuletynu Informacji Publicznej. Tymczasem Dyrektor Przedszkola nr 175 przesłał D. G. w dniu [...] lipca 2010 roku wiadomość elektroniczną o prywatnym adresie witryny, na której znajduje się statut. Nie można zatem uznać, iż był to sposób wskazany przez skarżącego we wniosku. Trudno jest jednocześnie uznać, że wysłanie kopii statutu placówki listem poleconym przekraczało możliwości techniczne Przedszkola. Trzeba jednocześnie wskazać, że jeżeli informacja publiczna nie może zostać udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku podmiot zobowiązany powinien powiadomić pisemnie wnioskodawcę o przyczynach takiego stanu rzeczy i przedstawić sposób, w jaki informacja ta może być niezwłocznie przekazana. Jest to jedyny sposób, w jaki organ może się uchylić przed zarzutem pozostawania w stanie bezczynności. Tymczasem Dyrektor Przedszkola nr 175 nie udzielił skarżącemu informacji co do statutu w sposób zgodny z wnioskiem z dnia [...] lipca 2010 roku, ani też nie powiadomił go w trybie art. 14 ust. 2 cytowanej ustawy. Oznacza to, że organ ten pozostawał w stanie bezczynności, a stan ten nie został usunięty do chwili obecnej. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) zobowiązał Dyrektora Przedszkola nr 175 w Poznaniu do udzielenia informacji co do kopii statutu placówki w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku. W tym miejscu Sąd pragnie także zauważyć – odnosząc się do zarzutu Dyrektora Przedszkola – iż w przypadku skargi na bezczynność podmiotu zobowiązanego w zakresie udzielenia informacji publicznej nie jest konieczne uprzednie wniesienie zażalenia z art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, ani wyczerpanie trybu wezwania do usunięcia naruszenia prawa z art. 52 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd oddalił skargę w zakresie udzielenia informacji co do wykazu składników majątku placówki na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 oraz art. 10 ust. 1 cytowanej ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż informacje te jako umieszone w Biuletynie Informacji Publicznej nie są objęte trybem wnioskowym, a zatem organ nie pozostawał w stanie bezczynności w kwestii ich udzielenia. Sąd odrzucił skargę w zakresie wymierzenia Dyrektorowi Przedszkola kary z art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odrzucenie nastąpiło na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż przepis art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej ma wyłącznie karny charakter, a jego stosowanie nie należy do kognicji sądów administracyjnych. Sąd orzekł o kosztach na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska /-/ T. Świstak