I SA/Go 229/11
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-05-11
Skład orzekający: Krystyna Skowrońska-Pastuszko, Alina Rzepecka, Dariusz Skupień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić wydania zaświadczenia o żądanej treści dotyczącego dochodów opodatkowanych ryczałtem ewidencjonowanym, podając w zaświadczeniu kwotę przychodu zamiast dochodu?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest związany żądaniem strony i powinien wydać zaświadczenie o treści zgodnej z wnioskiem, potwierdzając stan faktyczny lub prawny wynikający z posiadanych danych. W przypadku opodatkowania ryczałtem ewidencjonowanym nie ustala się dochodu, a jedynie przychód, dlatego zaświadczenie powinno potwierdzać jedynie fakt opodatkowania, bez podawania kwoty przychodu jako dochodu. Odmowa wydania zaświadczenia o żądanej treści była nieuzasadniona, a organ przekroczył swoje kompetencje.Stan faktyczny
Wnioskodawca J.W. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego o wydanie zaświadczenia o dochodach za 2009 rok, które miało być przedłożone niemieckiemu organowi podatkowemu. Organ wydał zaświadczenie zawierające kwotę przychodu z działalności gospodarczej opodatkowanej ryczałtem ewidencjonowanym, co skarżąca zakwestionowała, żądając korekty i wykreślenia tej kwoty. Organy podatkowe odmówiły wydania zaświadczenia o żądanej treści, powołując się na obowiązek podania wszystkich dochodów/przychodów. Skarżąca złożyła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego; zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska- Pastuszko (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Kosicka-Chilczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi J.W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści 1. Uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. nr [...]. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 357,00 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Skarżąca J.W. reprezentowana przez pełnomocnika doradcę podatkowego M.R. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści.
Rozstrzygnięcia organów zapadły w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] kwietnia 2010 r. M.W. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o dochodach małżonków – J.W. i M.W. za rok 2009, w celu przedłożenia w niemieckim organie podatkowym.
W dniu [...] kwietnia 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał zaświadczenie na załączonym do wniosku formularzu "Zaświadczenie/ kraje UE/EOG..." (Nr sprawy [...]), w którym na podstawie rocznego zeznania PIT-37, złożonego w dniu 16 kwietnia 2010 r., wskazał wysokość dochodów osiągniętych w 2009 r. przez M.W. w kwocie 7.783,58 zł oraz w oparciu o złożone zeznanie PIT-28 wysokość przychodów osiągniętych w 2009r. przez J.W., prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą, opodatkowaną na zasadzie ryczałtu ewidencjonowanego, w kwocie 37.171,92 zł.
W dniu 26 maja 2010 r. do Urzędu Skarbowego wpłynęło pismo J.W. z dnia [...] maja 2010 r., w którym wniosła o dokonanie korekty informacji zawartej w ww. zaświadczeniu, w części dotyczącej dochodów podlegających opodatkowaniu w kraju zamieszkania, pozycja 14 "Pozostałe dochody, np. z działalności gospodarczej, kapitału, wynajmu lub dzierżawy". Uzasadniając żądanie J.W. wskazała, że w 2009r. prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną wyłącznie zryczałtowanym podatkiem dochodowym, w związku z czym w ww. zaświadczeniu organ podatkowy niezasadnie zamieścił informację o wysokości osiągniętego przychodu w kwocie 37.171,92 zł według PIT-28. Strona twierdziła, że dochód jest różnicą przychodów nad kosztami ich uzyskania, a w zryczałtowanym podatku dochodowym nie ustala się dochodu, zatem "rubryka dotycząca kwoty nie powinna zawierać wpisów".
Odpowiadając na ww. wystąpienie pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego poinformował J.W. o braku możliwości skorygowania zaświadczenia z uwagi na fakt, iż do zakresu pojęcia dochodów podlegających opodatkowaniu w kraju zamieszkania należy zaliczyć także osiągane przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej. Wyjaśnił przy tym, że potwierdzeniem powyższego jest zarówno treść innej wersji tego samego wniosku "Zaświadczenie / kraje UE/ EOG", w którym mówi się nie tylko o dochodach, ale również o przychodach przy wskazaniu identycznej podstawy prawnej, ale także postanowienia umowy z dnia 14 maja 2003 r. zawartej pomiędzy Rzeczypospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku (Dz. U. z 2005 r. Nr 12, poz. 90), w której w art. 3 ust. 1 pkt b-d jako osobę definiuje się osobę fizyczną, spółkę oraz każde inne zrzeszenie osób, natomiast jako przedsiębiorstwo jednego i drugiego umawiającego się Państwa - przedsiębiorstwo prowadzone przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym z umawiających się Państw. Wskazał nadto, że w art. 7 Umowy funkcjonuje pojęcie "zysku przedsiębiorstwa", przy ustalaniu którego dopuszczalne jest odliczanie nakładów ponoszonych dla zakładu włącznie z kosztami zarządzania i ogólnymi kosztami administracyjnymi niezależnie od tego czy powstały w Państwie, w którym położony jest zakład, czy gdzie indziej.
Kwestionując informacje zawarte w powyższym piśmie organu podatkowego J.W. pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. ponowiła żądanie dokonania korekty zaświadczenia w części dotyczącej osiągniętych dochodów, przez wykreślenie kwoty 37.171,92 zł.
W następstwie powyższego, w dniu [...] czerwca 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie nr [...], w którym orzekł o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści.
Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że wydanie zaświadczenia o żądanej treści nie jest możliwe z uwagi na fakt, że do przedmiotowego zakresu pojęcia "dochodów podlegających opodatkowaniu w kraju zamieszkania" należy zaliczyć także osiągnięte przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej. W ocenie organu potwierdzenie powyższego stanowi zarówno treść wersji tego samego wniosku - "Zaświadczenie /kraje UE/EOG", w którym mówi się nie tylko o dochodach, ale również o przychodach, przy wskazaniu identycznej podstawy prawnej, ale także postanowienia umowy zawartej pomiędzy Rzeczypospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku. Jednocześnie wskazał, że z treści i celu "Zaświadczenia /kraje UE/EOG" wynika, że w dokumencie tym powinny znaleźć się informacje na temat wszelkich uzyskiwanych przez podatników dochodów/przychodów. Zaznaczył przy tym, że wątpliwości organu podatkowego, w kontekście okoliczności faktycznych sprawy, wzbudziła także rozbieżność pomiędzy przedłożonym przez Stronę drukiem zaświadczenia a oryginalną wersją tego dokumentu sporządzonego w układzie dwujęzycznym, bowiem jak wynika z treści tej drugiej wersji - wykazaniu w tego typu zaświadczeniu podlegają nie tylko dochody (wynagrodzenie), ale także pozostałe przychody z działalności gospodarczej, kapitału, wynajmu, dzierżawy, w związku z czym wnioskować należy, że organ niemieckiej administracji podatkowej zainteresowany jest kompleksową wiedzą na temat dochodów/przychodów podatnika oraz, że dochodzi do rozróżnienia pojęć wynagrodzenia, kosztów uzyskania przychodów oraz przychodów. Zdaniem organu pierwszej instancji w stanie faktycznym sprawy zasadnym i pomocnym mogłoby się okazać wystąpienie przez stronę do niemieckiej administracji podatkowej z wyjaśnieniem kategorii przychodów uzyskiwanych na terytorium Polski - ze szczegółowym wskazaniem zasad opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym.
Na powyższe J.W. wniosła zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
- działu VIIIa Ordynacji podatkowej, art. 306a § 3 i art. 306b § 1, gdyż wydane zaświadczenie nie potwierdza stanu prawnego i faktycznego, art. 306i § 1 i § 2 pkt 2, gdyż treść wydanego zaświadczenia nie jest zgodna z wnioskiem, ponieważ w jego treści była mowa o dochodzie,
- działu IV Ordynacji podatkowej, art. 120 - w wydanym zaświadczeniu podano nieprawidłowe dane, w rubryce dochód wpisano przychód z działalności gospodarczej, art. 121 - nieprawidłowości w przeprowadzonym postępowaniu naruszyły zaufanie do organu podatkowego.
Wobec powyższego wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W ocenie J.W. organ niezasadnie odwołuje się do umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, jaką Polska zawarła z Republiką Federalną Niemiec, bowiem dotyczy ona podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku dochodowego od osób prawnych, natomiast przedmiotem sporu jest zryczałtowany podatek dochodowy, który jak wynika z zapisów umowy nie jest nią objęty. W jej ocenie, gdy organ podatkowy obowiązany jest posłużyć się dokumentem opracowanym przez organ podatkowy z innego państwa to powinien kierować się wskazówkami w nim zawartymi, które to państwo opracowało. Zatem jeśli jest napisane, że zaświadczenie dotyczy dochodów, to powinny to być dochody, a nie przychody. Strona dodała nadto, że ewentualne oświadczenie o wysokości dochodu, jaki osiągnęła w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej, opodatkowanej w sposób ryczałtowy w Polsce, będzie składać na żądanie niemieckiego organu podatkowego.
Na skutek wniesionego zażalenia, po jego rozpatrzeniu Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ wskazał, że zagadnienie dotyczące wydawania zaświadczeń przez organy podatkowe regulują przepisy działu VIIIa (art. 306a-306n) ustawy Ordynacja podatkowa oraz przepisy aktów wykonawczych, tj. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie zaświadczeń wydawanych przez organy podatkowe (Dz. U. Nr 165, poz. 1374 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 kwietnia 2007r. w sprawie wzorów zaświadczeń o miejscu zamieszkania lub siedzibie dla celów podatkowych wydawanych przez organy podatkowe (Dz. U. Nr 72, poz. 482).
Organ podał, że w świetle powyższych przepisów odmowa wydania zaświadczenia będzie zatem zawsze zgodna z prawem w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o zaświadczenie nie wykaże interesu prawnego w jego uzyskaniu lub spełnienie żądania nie jest możliwe z uwagi na treść zaświadczenia lub treść posiadanych danych i dokumentów. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa organ administrujący ma obowiązek wydać zaświadczenie o żądanej przez stronę treści tylko wówczas, gdy w toku postępowania ustali, że zachodzi stan faktyczny i prawny niezbędny do stwierdzenia o żądanej treści. Organ dodał, że uregulowane przepisami Działu VIIIa Ordynacji podatkowej postępowanie w przedmiocie wydawania zaświadczeń ma szczególny, uproszczony charakter, który ujawnia się w tym, że w ramach przedmiotowego postępowania obowiązkiem organu podatkowego, do którego skierowano wniosek inicjujący to postępowanie, jest dokonanie w pierwszej kolejności porównania treści żądania strony ze stanem rzeczy wynikającym z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Ustalenia dokonywane przez organ są więc ograniczone, bowiem wydający zaświadczenie organ nie ma kompetencji do wykorzystywania na potrzeby jego wystawienia danych, które nie znajdują się w dyspozycji tegoż organu. Z tych względów do postępowania tego nie mają zastosowania zasady gromadzenia dowodów, które uregulowane zostały w szczególności w przepisach Działu IV ustawy Ordynacja podatkowa. Zatem, gdy dane niezbędne do wydania zaświadczenia pozwalają na stwierdzenie braku zgodności między treścią żądania, a stanem rzeczywistym wynikającym z posiadanych przez organ danych, to taka sytuacja wymusza na organie wydanie postanowienia odmawiającego wydanie zaświadczenia.
W rozważanej sprawie strona występując wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2010 r. o wydanie zaświadczenia o dochodach małżonków – M.W. i J.W. za 2009 r., celem jego przedłożenia w niemieckim organie podatkowym, przedłożyła formularz "Zaświadczenie /kraje UE/EOG zagranicznego organu podatkowego do zeznania podatkowego dot. podatku dochodowego 2009". Organ odwoławczy wskazał, że w związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego, na załączanym przez stronę formularzu, w pozycji "Dochody podlegające opodatkowaniu w kraju zamieszkania" określił:
- wysokość osiągniętych w 2009 r. dochodów przez M.W. na podstawie złożonego w dniu 16 kwietnia 2010 r. zeznania rocznego PiT-37 w kwotach: wynagrodzenie brutto - 7.922,64 zł, koszty uzyskania przychodu - 139,06 zł, różnica pomiędzy wynagrodzeniem brutto a kosztami uzyskania przychodu w wysokości 7.783,58 zł;
- wysokość osiągniętego przychodu w 2009 r. przez J.W., prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowanych na zasadach ryczałtu ewidencjonowanego, zgodnie ze złożonym zeznaniem PIT-28, w wysokości 37.171,92 zł.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego nie mógł wydać zaświadczenia o treści żądanej przez J.W. poprzez pominięcie w pozycji 14 zaświadczenia faktu uzyskiwania przez stronę przychodów z działalności gospodarczej opodatkowanej w formie ryczałtu.
Z akt sprawy wynikało bowiem, że J.W. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą PPHU "W", opodatkowaną za zasadach ryczałtu ewidencjonowanego, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 ze zm.). Podatniczka z uwagi na formę opodatkowania nie ewidencjonuje kosztów. Zdaniem organu podkreślenia wymagało jednak, że J.W. w odniesieniu do 2009 r. podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym i złożyła stosowną deklarację.
Podniósł ponadto, że pozycja 14 złożonego przez Stronę formularza "Zaświadczenie /kraje UE/EOG", zawierała zapis: "Pozostałe dochody z działalności gospodarczej, kapitału, wynajmu lub dzierżawy".
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził jeszcze, że w związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego jedynie informacyjnie wskazał kwotę przychodu za 2009 r., wykazanego przez J.W. w zeznaniu PIT-28, w wysokości 37.171,92 zł. Jednocześnie w zaświadczeniu zamieścił uwagę o treści: "pozarolnicza działalność gospodarcza - PIT-28 przychód bez pomniejszenia o koszty - dochodu nie można ustalić".
Organ wskazał przy tym, że uprawnionym do oceny, czy kwotę przychodu za 2009 r. wykazanego przez J.W. w zeznaniu PIT-28 w wysokości 37.171,92 zł , a wymienioną w ww. zaświadczeniu, wydanym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu [...] kwietnia 2010r., należy uwzględnić, czy też pominąć przy ocenie uprawnień do udzielenia ulg podatkowych i rodzinnych, jest niemiecki organ, w którym zaświadczenie należało przedłożyć. Nie został natomiast przedłożony dowód wskazujący, że organ ten kwestionował zaświadczenie wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Powyższy fakt nie wynika również z kserokopii dokumentów przekazanych przez pełnomocnika strony przy piśmie z dnia [...] listopada 2010 r., z których część sporządzona jest w języku niemieckim.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że nie można uznać ich za dowód, że niemiecki organ podatkowy zakwestionował treść zaświadczenia wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu [...] kwietnia 2010r. (Nr sprawy IP/4911-488/10) na formularzu "Zaświadczenie /kraje UE/EOG", przedłożonym przez wnioskodawcę. Ponadto przedstawiony przez J.W. formularz nie stanowił potwierdzonej przez tłumacza przysięgłego wersji formularza niemieckiego. Natomiast na stronach internetowych dostępny jest również formularz "Zaświadczenie /kraje UE/EOG", ze wskazaną identyczną podstawą prawną, w którym w poz. 14 widnieje zapis pozostałe przychody, np. z działalności gospodarczej, kapitału, wynajmu lub dzierżawy", a nie jak w druku przedłożonym przez wnioskodawcę, tj. "pozostałe dochody, np. z działalności gospodarczej, kapitału, wynajmu lub dzierżawy".
Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 27 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, językiem urzędowym jest język polski. Przepis ten nie narusza praw mniejszości narodowych wynikających z ratyfikowanych umów międzynarodowych. Natomiast zakres podmiotowy obowiązku posługiwania się językiem polskim jako językiem urzędowym określa obecnie art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm.). Przepisy tej ustawy nakazują wszystkim podmiotom realizującym zadania publiczne na terenie Rzeczypospolitej Polskiej dokonywania wszelkich czynności urzędowych w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej (art. 5 ust. 1 ustawy).
Odnosząc się natomiast do zarzutu nietrafnego odwoływania się organu pierwszej instancji do umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, jaką Polska zawarła z Republiką Federalną Niemiec, organ odwoławczy stwierdził, że okoliczność ta nie przesądza o sposobie załatwienia sprawy.
Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1) przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa:
- działu VIIIa. Zaświadczenia, polegające na wydaniu nieprawidłowego zaświadczenia. Na druku dotyczącym dochodu przedłożonym przez skarżącą w rubryce "pozostałe dochody" np. z działalności gospodarczej, kapitału, wynajmu lub dzierżawy" wpisano przychód, co jest niezgodne ze złożonym wnioskiem i w rażący sposób naruszyło zasadę postępowania organów podatkowych określoną w art. 306i § 1 i § 2, która zobowiązuje organ podatkowy do wydania na wniosek podatnika, zaświadczenia wyłącznie o dochodach dla podatnika podatku dochodowego opodatkowanego na ogólnych zasadach; - art. 306k, art. 123 § 1 i art. 200 § 1, ponieważ przed wydaniem postanowień oba organy podatkowe nie wyznaczyły skarżącej siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego; - art. 306k, art.120 i art.121 poprzez złamanie procedur, o których mowa powyżej, a także wydanie postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w sytuacji kiedy stwierdzono naruszenie prawa, polegające na poświadczeniu dokumentu innego państwa bez tłumaczenia potwierdzonego przez tłumacza przysięgłego. 2) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie zaświadczeń wydawanych przez organy podatkowe poprzez całkowite pominięcie procedur w nim zawartych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w pełni argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle przepisów art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania - art.145 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej P.p.s.a. Dodać należy, że stosownie do art.134 §1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze sąd z urzędu bada, czy nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego lub procesowego skutkujące koniecznością usunięcia zaskarżonego aktu z obrotu przez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Mając na względzie powyższy wzorzec kontroli sądowoadministracyjnej, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się zasadne. W ocenie Sądu proces orzekania organów obu instancji zawierał błędy skutkujące naruszeniem przepisów prawa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ocenę legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia należy poprzedzić rozważaniami natury ogólnej, odnoszącymi się do istoty instytucji wydawania zaświadczeń. Kwestię tę regulują przepisy działu VIIIa (art.306 a- 306 m) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej Ordynacja podatkowa oraz przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie zaświadczeń wydawanych przez organy podatkowe ( Dz.U. Nr 165, poz.1374 ze zm.). W myśl art. 306a § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej zaświadczenie wydaje się na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa albo jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów. W myśl art. 306a § 3 cyt. ustawy zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania. Stosownie natomiast do § 4 tego artykułu zaświadczenie wydaje się w granicach żądania wnioskodawcy. Zgodnie z art. 306b § 1 i 2 powołanej ustawy w przypadkach, o których mowa w art. 306a § 2 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, przy czym organ podatkowy przed wydaniem zaświadczenia może przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w niezbędnym zakresie. Wydanie zaświadczenia ma charakter materialno-technicznej czynności urzędowej i sprowadza się do potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego. Przepis § 10 ust.2 wyżej wymienionego rozporządzenia Ministra Finansów stanowi, że na żądanie wnioskodawcy zaświadczenie jest wydawane na przedłożonym przez niego formularzu, jeżeli na tym formularzu jest możliwe zamieszczenie przez organ podatkowy wydający zaświadczenie adnotacji dotyczącej opłaty skarbowej. Natomiast zgodnie z § 10 ust. 3 jeżeli przedłożony przez wnioskodawcę formularz, o którym mowa w ust.2, jest sporządzony w języku obcym, zaświadczenie wydaje się na tym formularzu, pod warunkiem przedłożenia przez wnioskodawcę jego tłumaczenia na język polski, poświadczonego przez tłumacza przysięgłego. W rozpoznawanej sprawie intencją skarżącej było uzyskanie zaświadczenia o dochodach swoich i małżonka M.W. za rok 2009, celem przedłożenia zaświadczenia w niemieckim organie podatkowym. Skarżąca występując z wnioskiem [...] kwietnia 2010r. przedłożyła również formularz "Zaświadczenie/kraje UE/EOG zagranicznego organu podatkowego do zeznania podatkowego dot. podatku dochodowego 2009 r.". W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego na załączonym przez stronę formularzu, w pozycji "Dochody podlegające opodatkowaniu w kraju zamieszkania" określił:
- wysokość osiągniętych w 2009r. dochodów przez M.W. na podstawie złożonego w dniu 16 kwietnia 2010r. zeznania rocznego PIT-37 w kwotach: wynagrodzenie brutto – 7.922,64 zł, koszty uzyskania przychodu – 139,06 zł, różnica pomiędzy wynagrodzeniem brutto a kosztami uzyskania przychodu w wysokości 7.783,58 zł;
- wysokość osiągniętego przychodu w 2009 r. przez J.W. prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach ryczałtu ewidencjonowanego, zgodnie ze złożonym zeznaniem PIT 28, w wysokości 37.171,92 zł. Skarżąca zakwestionowała powyższe zaświadczenie, wnosząc pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. o dokonanie korekty wydanego zaświadczenia, w części osiągniętych dochodów poprzez wykreślenie kwoty 37.171,92 zł. Organy obu instancji odmówiły wydania zaświadczenia o żądanej treści. W tym miejscu należy podkreślić, że w myśl art. 306a § 4 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, w granicach żądania wnioskodawcy. Tym samym nie jest dopuszczalne wydanie zaświadczenia o treści innej niż żądana. Jeżeli natomiast okoliczności faktyczne lub prawne nie pozwalają wydać zaświadczenia o żądanej treści, organ podatkowy zobowiązany jest do odmowy wydania zaświadczenia (art. 306c Ordynacji podatkowej). Przestrzeganie zasady związania organu żądaniem strony jest bardzo istotne, ponieważ na wydane zaświadczenie nie przysługuje stronie zażalenie. Służy ono jedynie w wypadku wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. Sąd wskazuje, iż wydanie zaświadczenia determinowane jest żądaniem zawartym we wniosku strony ( jeżeli oczywiście żądanie znajduje potwierdzenie w określonych źródłach, tj. ewidencjach, rejestrach, dokumentach). Nie jest zatem dopuszczalne wydanie zaświadczenia o innej niż żądana treści. W niniejszej sprawie organy podatkowe odmowę wydania zaświadczenia o żądanej treści motywowały tym, że nie jest możliwym niewskazanie w formularzu UE/EOG kwoty przychodów skarżącej z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej za 2009 r., skoro takie przychody skarżąca osiągnęła w danym roku. Ponadto organy przyjęły, że zapis na formularzu "pozostałe dochody z działalności gospodarczej" obejmuje również kwotę przychodu skarżącej z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej za 2009 r." W ocenie Sądu nie można podzielić poglądu organów podatkowych w tym zakresie. Skład orzekający w sprawie uznał, że organy podatkowe błędnie odkodowały normę prawną wynikającą między innymi z treści art. 306i Ordynacji podatkowej. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu, organ podatkowy na wniosek podatnika wydaje zaświadczenie o wysokości jego dochodu lub obrotu. W zaświadczeniach dotyczących wysokości dochodu lub obrotu stwierdza się wyłącznie, czy wnioskodawca jest lub nie jest podatnikiem: 1) podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, z określeniem wysokości obrotu; 2) podatku dochodowego (we wszystkich formach opodatkowania). W przypadku opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych – z określeniem wysokości dochodu przyjętego do podstawy opodatkowania, a w przypadku osób prawnych – z określeniem wysokości dochodu przyjętego do podstawy opodatkowania, jak również kwoty podatku należnego. Z powyższego wynika, że w przypadku z jakim mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, tylko w sytuacji opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych określa się w zaświadczeniu wysokość dochodu przyjętego do podstawy opodatkowania, natomiast w pozostałym zakresie jedynie stwierdza się, czy podatnik jest opodatkowany podatkiem dochodowym (we wszystkich formach opodatkowania). Przedstawione okoliczności dowodzą, że odmowa wydania zaświadczenia o żądanej treści (z pominięciem informacji w zakresie kwoty przychodów z tytułu prowadzonej przez skarżącą pozarolniczej działalności gospodarczej) była nieuzasadniona, zaś organ podatkowy odmawiając wydania zaświadczenia zgodnie z żądaniem skarżącej, a wcześniej wydając zaświadczenie w dniu [...] kwietnia 2010 r. o innej niż żądana treści (z podaniem kwoty przychodów 37.171,92 zł) wykroczył poza przyznane mu kompetencje, naruszając powyższe przepisy, w szczególności art. 306i w zw. z art. 306a § 4 Ordynacji podatkowej. Podkreślić należy, że treść wniosku skarżącej dotyczyła wyłącznie jej dochodów za 2009 r., natomiast argumentacja organu, iż informacyjnie zobowiązany jest do podania na formularzu UE/EOG wszystkich dochodów za dany rok, w tym kwoty przychodów (odnoszących się do ryczałtu ewidencjonowanego), nie znajduje jak wyżej wskazano umocowania w przepisach prawa. Słuszna jest argumentacja skarżącej, że z tytułu pozarolniczej działalności nie uzyskuje ona dochodu tylko przychód podlegający opodatkowaniu. Natomiast zgodnie z treścią art. 306i § 1 i 2 w zaświadczeniu o wysokości dochodu stwierdza się wyłącznie, czy wnioskodawca jest podatnikiem podatku dochodowego (we wszystkich formach opodatkowania) bez wskazywania kwot, natomiast kwotę podaje się jedynie w przypadku opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych – z określeniem wysokości dochodu przyjętego do podstawy opodatkowania, co skarżącej nie dotyczy, gdyż opodatkowana jest zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W tym przypadku kwoty dochodu nie ustala się. Wskazuje się jedynie w zaświadczeniu źródło dochodu jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza ( art. 306i Ordynacji podatkowej). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy zobowiązane będą do uwzględnienia powyższych wskazań. Bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy pozostaje podnoszona przez organ okoliczność przesłania przez skarżącą faxem w dniu 15 listopada 2010 r. wzoru druku formularza UE/EOG z pieczęcią niemieckiego urzędu skarbowego z nieprzetłumaczoną podstawą prawną. Przede wszystkim podkreślić należy, iż przesłany formularz zredagowany był w języku polskim, a Polska jako kraj członkowski Unii Europejskiej powinna respektować wzory formularzy organów innych członkowskich Państw. Powoływanie się przy tym przez organ na inną wersję druku UE/EOG dostępną na stronie internetowej nie ma znaczenia zważywszy tak jak powyżej podano, że Polska jako kraj członkowski UE powinna respektować druki organów innych państw Wspólnoty. Zauważyć przy tym można, że w tym elemencie postępowania organ popadł w swoistą sprzeczność. Mimo, że formularz przedłożony przez skarżącą był w polskiej wersji językowej, a tylko pochodził od zagranicznego organu podatkowego - zupełnie bezpodstawnie, bo w sytuacji nieprzystającej do okoliczności sprawy - organ podał, ze obcojęzyczne dokumenty w myśl art. 180 Ordynacji podatkowej nie mogą być uznane za dowód w sprawie. Przedłożony formularz przede wszystkim nie jest dowodem w sprawie, tylko stanowi "wzór" wydania zaświadczenia przez wypełnienie określoną treścią. Natomiast gdyby uznać, że wywody zawarte w zaskarżonym postanowieniu dotyczące obowiązku posługiwania się językiem polskim jako językiem urzędowym świadczą, że organ traktował formularz złożony przez skarżącą jako sporządzony w języku obcym, to powinnością organu było, zgodnie z § 10 ust. 3 cyt. wyżej rozporządzenia, zażądać od wnioskodawcy przedłożenia poświadczonego przez tłumacza przysięgłego tłumaczenia tego formularza na język polski. Za nietrafny Sąd uznał natomiast zarzut dotyczący naruszenia przez organy obu instancji przepisów art. 123 oraz art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej przez uniemożliwienie skarżącej wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Stosownie do treści art. 123 § 1 powołanej ustawy, organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Natomiast w świetle art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodnego. Wbrew twierdzeniom skargi nie można postawić organom zarzutu naruszenia powołanych przepisów, wyrażających zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym oraz prawo strony do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. W postępowaniu o wydanie zaświadczenia organ nie prowadzi bowiem postępowania dowodowego i nie zbiera materiału dowodowego w rozumieniu przepisów działu IV Ordynacj podatkowej. Organ wydaje zaświadczenie na podstawie prowadzonych ewidencji i rejestrów. W rezultacie do tego postępowania nie ma zastosowania obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Zakres postępowania określa w tym przypadku przepis art. 306b § 2 Ordynacji podatkowej, w myśl którego organ podatkowy, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające. Skarżąca nie wyjaśniła przy tym, by sugerowane przez nią uchybienie miało wpływ na wynik sprawy. Tym samym organ nie naruszył art. 123 § 1 oraz art. 200 § 1 w zw. z art. 306k Ordynacji podatkowej. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Uznając natomiast, że jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy wydania skarżącej zaświadczenia, zgodnie z art. 135 cyt. ustawy Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 1 i § 4 P.p.s.a oraz § 2 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczególnych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu ( Dz.U. Nr 212, poz.2075 ze zm.).
( - ) Alina Rzepecka ( - ) Krystyna Skowrońska-Pastuszko ( - ) Dariusz Skupień
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło