II SAB/Rz 6/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk/spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi B. K. na bezczynność Wójta Gminy [...] w sprawie naruszenia stosunków wodnych I. zobowiązuje Wójta Gminy [...] do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie wniosku B. K. z dnia [...] sierpnia 2007 r., w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi; II. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącej B. K. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SAB/Rz 6/11 Uzasadnienie Przedmiotem skargi B. K. jest bezczynność Wójta Gminy [...] w sprawie wydania decyzji dotyczącej naruszenia stosunków wodnych na działce nr 491 położonej w miejscowości U., stanowiącej drogę gminną. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie przebiegało następująco: Wnioskiem z dnia 14 sierpnia 2007r. B. K. zwróciła się do Wójta Gminy [...] o odtworzenie zlikwidowanego rowu odprowadzającego wody z dużej części wsi, pól i okolicznych posesji, a także ze stanowiącej jej własność posesji, w miejsce którego zbudowany został dren o zbyt małej średnicy, który zdaniem skarżącej nie zabezpiecza jej działki i innych posesji przed zalaniem wodą podczas obfitych opadów atmosferycznych i roztopów wiosennych. Pismem z dnia 27 sierpnia 2007r. Wójt Gminy [...] wyjaśnił, że odprowadzenie wód opadowych z drogi gminnej umożliwia zainstalowane koryto betonowe przykryte stalową kratą, natomiast odprowadzenie wód opadowych z prywatnej posesji należy do jej właściciela. W następstwie wymiany pism pomiędzy B. K., a Wójtem Gminy [...], która nie doprowadziła do ustalenia wspólnego stanowiska w sprawie pismem z dnia 25 maja 2008r. skarżąca złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwanego dalej SKO) skargę na bezczynność Wójta Gminy [...]. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2008r., nr [...] SKO uznało zażalenie B. K. za uzasadnione i wyznaczyło Wójtowi Gminy [...] 30 – dniowy termin do załatwienia w drodze decyzji administracyjnej sprawy naruszenia stosunków wodnych na posesji nr 418 położonej w miejscowości U. oraz ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. Postanowieniami wydanymi przez SKO: z dnia [...] sierpnia 2008r., nr [...] wyłączono Wójta Gminy [...] i wyznaczono Wójta Gminy Z. do załatwienia sprawy; z dnia [...] września 2008r., nr [...] wyłączono Wójta Gminy Z. i wyznaczono Wójt Gminy J. do załatwienia sprawy; z dnia [...] stycznia 2009r., nr [...] wyłączono Wójta Gminy J. i wyznaczono Wójta Gminy W. do załatwienia sprawy. Decyzją z dnia [...] października 2009r. nr [...] SKO na skutek rozpatrzenia odwołania B. K. uchyliło decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] lipca 2009r., znak [...] o odmowie nakazania Gminie [...] przywrócenia terenu działki nr 419 do stanu poprzedniego i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Następnie SKO decyzją z dnia [...] lutego 2010r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania B. K. uchyliło decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] grudnia 2009r., nr [...] o odmowie nakazania Gminie [...] przywrócenia stanu poprzedniego działki nr 419 w miejscowości U. i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania . W dniu 4 października 2010r. skarżąca złożyła do SKO zażalenie na bezczynność Wójta Gminy [...] polegającą na niewydaniu decyzji administracyjnej w sprawie naruszenia stosunków wodnych na działce nr 419. Wskazała, że SKO wielokrotnie uchylało decyzje Wójta Gminy W. i przekazywało sprawę do załatwienia zgodnie z obowiązującymi przepisami Prawa wodnego. W dniu 4 lutego 2011r. (data wpływu do Sądu) B. K. złożyła skargę na bezczynność Wójta Gminy W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie za pośrednictwem Wójta Gminy W. Skarżąca wskazała na naruszenie jej interesu prawnego w wyniku bezczynności organu poprzez niezałatwieniu sprawy decyzją administracyjną i wniosła o wyznaczenie Wójtowi Gminy W. terminu do załatwienia sprawy oraz ustalenie przyczyn i osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie oraz zasądzenie kosztów postępowania. W skardze wskazała, że Gmina Wiejska [...] przeprowadziła w 2007r. w U., inwestycję polegającą na podniesieniu poziomu drogi gminnej, wykonaniu kolektora deszczowego i likwidacji istniejącego odwodnienia wzdłuż drogi w postaci rowu. Skutkiem tego, podczas obfitych opadów deszczu i roztopów wiosennych, wody z drogi gminnej spływają na posesję skarżącej i podtapiają stojące na niej budynki. W pismach kierowanych do Wójta Gminy [...] skarżąca protestowała przeciwko temu, ale otrzymywała jedynie lakoniczne odpowiedzi i dlatego pismem z dnia 25 sierpnia 2008r. wniosła zażalenie na bezczynność Wójta do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W dalszej części skargi skarżąca opisała przebieg dotychczasowego postępowania administracyjnego w sprawie będącej przedmiotem postępowania, a następnie wskazała, że w dniu 4 października 2010r. złożyła do SKO zażalenie na bezczynność Wójta Gminy W., które do chwili złożenia skargo nie zostało załatwione ani też nie została wydana decyzja administracyjna w sprawie naruszenia stosunków wodnych, co czyni oczywistym twierdzenie, że Wójt Gminy W. jest bezczynny. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy W. wniósł o jej oddalenie, przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania administracyjnego oraz wskazał, że ustalenie biegłego, który podjąłby się wydania opinii w kwestii oceny naruszenia stosunków wodnych, ze względu na trudny charakter sprawy było bardzo trudne, co uzasadnia wniosek o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwana dalej w skrócie p.p.s.a. obejmuje również bezczynność organów czyli stan, w którym organ właściwy miejscowo i rzeczowo do załatwienia sprawy nie wydaje decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy. W myśl art. 149 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Dodać wypada, że taka bezczynność musi istnieć do zamknięcia rozprawy (por. Uchwała 7 sędziów NSA z 26 listopada 2008r. sygn. akt I OPS 6/08; ONSAi WSA 2009/4/63). Skarga jest uzasadniona. Na wstępie należy stwierdzić, że skarżąca domaga się wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005r. nr 239, poz. 2019 ze zm.) w przedmiocie uregulowania stosunków wodnych na gruncie. Z mocy art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm. zwana dalej w skrócie k.p.a.) do spraw tych stosuje się przepisy tego Kodeksu. Sąd stwierdził, że skarżąca kierując zażalenie z dnia 1 października 2010r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, czyli organu wyższego stopnia zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. wyczerpała tryb do wniesienia skargi do sądu określony w art. 52 § 1 p.p.s.a. Stosownie do art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3 art. 35 k.p.a.). Konstrukcja cytowanych przepisów świadczy o tym, że ustawodawca określił terminy, w których sprawa powinna być rozstrzygnięta w formie decyzji. Dowodzi tego użyty w tym przepisie zwrot "nie później". Do przestrzegania terminów organy są zobowiązane zasadami określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, a w szczególności zasadą legalizmu zawartą w art. 6 k.p.a. oraz zasadą szybkości i prostoty postępowania zawartą w art. 12 k.p.a. Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Terminy załatwienia spraw wyznaczają organowi administracji publicznej czas, w którym należy sprawę rozpoznać i wydać decyzję. Rozpoznając skargę B. K. na niewydanie decyzji w terminie Sąd objął kontrolą czas od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] sierpnia 2010r. nr [...], którą uchylono decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] lipca 2010r. nr [...] do dnia zamknięcia rozprawy sądowej w sprawie na bezczynność Wójta Gminy W. Stan faktyczny sprawy zaistniały w wyżej określonym przedziale czasowym przedstawia się następująco: Z pieczęci Urzędu Gminy w W. znajdującej się na ww. decyzji SKO z dnia [...] sierpnia 2010r. wynika, że akta sprawy zostały zwrócone do organu pierwszej instancji 30 sierpnia 2010r. Pismem z dnia 6 września 2010r. nr [...] Wójt Gminy W. wystąpił do Wójta Gminy [...] o powołanie biegłego, zasięgnięcie opinii i pokrycie kosztów z tym związanych. Skarżąca pismem z dnia 1 października 2010r. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na bezczynność Wójta Gminy W. SKO pismem z dnia 22 października 2010r. nr [...] zwróciło się do Wójta Gminy W. o przesłanie akt administracyjnych sprawy, ustosunkowanie się do zażalenia i wyjaśnienie przyczyn niewydania decyzji. Wójt Gminy W. pismem z dnia 20 grudnia 2010r. nr [...] wyjaśnił, ze jest na etapie poszukiwania biegłego, ale jest to bardzo trudne. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011r. nr [...] SKO uznało zażalenie za uzasadnione i wyznaczyło dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 marca 2011r oraz zarządziło wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. Biegły R. K. sporządził opinię w dniu 28 lutego 2011r. Zawiadomieniem z dnia 10 marca 2011r. Wójt Gminy W. wezwał strony do zapoznania się z aktami sprawy w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Skarżąca na rozprawie oświadczyła, że do dnia rozprawy nie została wydana żadna decyzja w jej sprawie. Przeszkodą do wydania decyzji w sprawie nie była też skarga wniesiona do Sąd przez skarżącą, bo przy odpowiedzi na skargę Wójt Gminy W. przesłał uwierzytelnioną kserokopię akt. Oryginalne akta były do dyspozycji organu. Biorąc pod uwagę powyższe i oceniając sprawność i szybkość działania organu w kontekście maksymalnego terminu załatwienia sprawy wynoszącego dwa miesiące – należało uznać, że Wójt Gminy W. pozostaje w zwłoce i prowadzi postępowanie administracyjne z naruszeniem art. 12 k.p.a. Pomiędzy podejmowanymi czynnościami procesowymi występują zbyt duże odstępy czasowe, a organ nie korzystał z instytucji powiadomienia o przyczynach opóźnienia i wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Dodać wypada, że uwzględnienie skargi na bezczynność organu nie ma wpływu na treść podjętej decyzji. Celem tego postępowania jest zwalczenie bezczynności organu. Z tych względów Sąd na podstawie art. 149 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 p.p.s.a.