I SA/Wa 2455/10
WyrokWSA w Warszawie2011-05-12
Skład orzekający: Bogdan Wolski, Mirosław Gdesz, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość rolna, która częściowo znajduje się na terenach parków leśnych i jest oznaczona jako działka leśna w ewidencji gruntów, może zostać uznana za nieruchomość rolną i w konsekwencji stać się własnością gminy z mocy prawa na podstawie art. 13 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieruchomość musi spełniać łącznie warunki określone w ustawie, tj. być nieruchomością rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego oraz być przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. W przypadku działki częściowo położonej na terenach parków leśnych i oznaczonej w ewidencji gruntów jako las, nie można uznać jej za nieruchomość rolną, co wyklucza jej komunalizację z mocy prawa na rzecz gminy.Stan faktyczny
Gmina C. złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości rolnej Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 lipca 2000 r. Decyzją wojewody odmówiono stwierdzenia nabycia własności działki, uznając, że działka nie jest nieruchomością rolną, gdyż częściowo znajduje się na terenach parków leśnych i jest oznaczona jako las w ewidencji gruntów. Minister Rolnictwa utrzymał decyzję wojewody w mocy. Gmina zaskarżyła decyzję do WSA, podnosząc, że działka spełnia przesłanki nieruchomości rolnej i nie jest działką leśną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Gminy C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia października 2010 r. o odmowie stwierdzenia nabycia własności nieruchomości rolnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski Sędziowie: WSA Mirosław Gdesz WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant referent Agnieszka Bieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2011 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez gminę własności nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza Miasta C. z dnia [...] maja 2008 r., odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 lipca 2000 r. przez Gminę C., własności nieruchomości rolnej Skarbu Państwa, położonej w obrębie Nr [...], jednostka ewidencyjna C., gmina C., powiat [...], składającej się z działki nr [...] o pow. [...]ha, objętej księgą wieczystą KW Nr [...].
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że przedmiotowa działka, zgodnie z ustaleniami Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego, położona była na terenach przeznaczonych na parki leśne oraz częściowo na uprawy polowe. Jednocześnie organ wskazał na treść przepisu art. 13 ust. 2, 3 i 4 w związku z art. 1 i 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 208, poz. 2128 ze zm.) zgodnie, z którym nieruchomości rolne stanowiące własność Skarbu Państwa, przeznaczone w planach na cele gospodarki rolnej, które nie zostały przekazane Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa decyzjami w terminie do dnia 30 czerwca 2000 r., stały się z mocy prawa własnością gmin, na terenie których są położone. Organ wskazał ponadto, że aby przepis powyższy mógł mieć zastosowanie, wykazać należy, że nieruchomość jest nieruchomością rolną. Zdaniem organu natomiast, działka o nr [...] nie stanowi nieruchomości rolnej w rozumieniu art. 461 Kodeksu cywilnego.
Od decyzji powyższej odwołanie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł Burmistrz Miasta C.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję oraz podzielił argumenty przedstawione w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Wskazał ponadto, że ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa reguluje zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa w odniesieniu do lasów niewydzielonych geodezyjnie z nieruchomości. Jednocześnie organ podniósł, że jak wynika z zaświadczenia Urzędu Miejskiego w C. z dnia [...] marca 2008 r., działka nr [...] położona była na terenach upraw polowych oraz terenach parków leśnych. Częściowo była zatem przeznaczona na cele nierolnicze.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Burmistrz Miasta C., wnosząc o uchylenie decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu, skarżący wskazał, że sporna nieruchomość spełnia przesłanki do uznania jej za nieruchomość rolną i nigdy nie była działką leśną. Co prawda jest ona częściowo zalesiona, wynika to jednak z naturalnego zalesienia pól pozostających wiele lat odłogiem. Wskazał poza tym, że wystarczy jedynie wycinka samosiejek, aby przywrócić możliwość rolnego wykorzystania działki.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi podtrzymując jednocześnie na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie podał, że wypis z ewidencji gruntów określa rodzaj użytków wchodzących w skład nieruchomości i w przypadku działki nr [...] wskazuje, że nieruchomość ta obejmuje lasy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Z uwagi na treść art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269) Sąd administracyjny, sprawuje, w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 tego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna przesądza, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Tym samym Sąd administracyjny nie jest władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy też , czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy czym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy, kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.
Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy ma ustalenie, czy nieruchomość oznaczona jako działka nr [...], o powierzchni [...] ha , położona w B. , w Gminie C. , , spełnia warunki z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2004 r. Nr 208, poz. 2128 ze zm.). Przepis ten stanowi, iż nieruchomości rolne nieprzekazane do Zasobu ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 16 ust. 3, lub nieprzekazane Agencji ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 17 ust.1, w terminie określonym w ust. 1, stają się z mocy prawa własnością gmin, na których są położone.
Należy przyjąć, że "nieruchomości rolne", o których mowa w tym przypisie, to nieruchomości wskazane w art. 1 ust. 1 ustawy, położone na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych. Z kolei Kodeks cywilny, do którego odsyła ten przepis, w art. 46(1) stanowi, że nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej.
Z przedstawionych regulacji prawnych wynika, że nieruchomościami rolnymi w rozumieniu ustawy z 19 października 1991 r. są nieruchomości zdefiniowane w przepisach Kodeksu cywilnego i stosownie do art. 1 pkt 1 tej ustawy położone na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Tylko więc nieruchomości spełniające te warunki podlegają komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 13 powołanej ustawy. Dla zastosowania tego przepisu konieczne jest ustalenie, czy będąca przedmiotem postępowania nieruchomość w dniu 30 czerwca 2000 r., oprócz spełnienia innych warunków określonych w tym przepisie, była przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej.
Z akt sprawy wynika, że według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy C. obowiązującego w dniu [...].07.2000r. , nieruchomość obejmująca przedmiotową działkę położona jest na terenach upraw polowych ( symbol planu [...]) oraz terenach parków leśnych (symbol [...]) a zatem częściowo przeznaczona została na cele nierolnicze . Także z zaświadczenia zawierającego wypis z rejestru gruntów prowadzonego dla B. na dzień 30.06.2000r. wynika, że przedmiotowa działka jest działką leśną oznaczoną jako lasy ([...]), to zaś oznacza, że nie można na niej prowadzić wytwórczości rolniczej.
Zarzuty skargi , że sporna nieruchomość jest śródpolną enklawą leśną , która po dokonaniu jej rekultywacji będzie mogła być użytkowana rolniczo a ewidencja gruntów często nie odzwierciedla stanu faktycznego , który obrazuje ortofotomapa wykonana ok. 1995r i 2000r, nie zasługują na aprobatę.
Zapisy widniejące w ewidencji gruntów są dowodem określonego stanu faktycznego i nie mogą być dowolnie zignorowane lub zaakceptowane przez organ badający sprawę. Ich znaczenie prawne nie budzi wątpliwości, w kontekście określenia wystąpienia przesłanek do komunalizacji, co oznacza, że warunkiem osiągnięcia oczekiwanego przez Gminę C. skutku, jest wszczęcie odpowiedniej procedury zmierzającej do zmiany jej zapisów. Zważyć należy, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie może samodzielnie dokonywać ustaleń sprzecznych z zapisem ewidencji gruntów. Brak jest podstaw do przyjęcia aby taki skutek mógł być osiągnięty np. w wyniku dokonania oględzin, tym bardziej, że ich wynik pozostawałby bez związku ze stanem faktycznym, który miał miejsce w dniu 30.06.2000r. W tym zakresie sąd podziela pogląd Ministra, że ewidencja gruntów zawiera dane faktyczne określające rodzaj użytków wchodzących w skład danej nieruchomości i mają charakter wiążący dla organów państwowych tym bardziej , że twierdzenie strony zapewniające o istnieniu danych odmiennych, nie zostało poparte żadnymi podlegającymi weryfikacji dowodami .Dlatego też nie jest zasadne stanowisko skarżącego, że ocena, iż nieruchomość była wykorzystywana w dniu 30 czerwca 2000 r. do celów rolnych może być dokonana wbrew zapisom wynikającym z poświadczonego wypisu z rejestru gruntów.
Faktyczna możliwość zmiany sposobu użytkowania działki sugerowana przez skarżącego pozostaje bez związku z rozstrzygnięciem niniejszej sprawy, zaś przywołana ortofotomapa nie była przedstawiona organowi do oceny wraz z pozostałymi załącznikami wniosku o komunalizację.
Tym samym uznać należy , że organ odwoławczy wyjaśnił sprawę w sposób prawidłowy przed jej merytorycznym rozstrzygnięciem. Zgromadzone dowody poddano prawidłowej ocenie mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy .
Ocena ta nie narusza prawa – w szczególności art. 13 ust 1 i 2 cyt. ustawy, a co za tym idzie nie sposób jej podważyć. Zaskarżona decyzja nie uchybia także przepisom prawa procesowego.
Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1273 ze zm.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło