II SA/Gl 1074/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant referent Joanna Wita, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2011 r. sprawy ze skargi J. B., R. S. i W. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie sprostowania decyzji odmawiającej uchylenia decyzji, w wyniku wznowienia postępowania, w sprawie pozwolenia na budowę 1. uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty [...] [...] z dnia [...].; 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego J. B. 200 (dwieście) złotych i na rzecz skarżących W. i R. S. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] Starosta [...], przywołując w podstawie prawnej art. 113 Kodeksu postępowania administracyjnego, postanowił sprostować z urzędu oczywistą omyłkę pisarską popełnioną w decyzji Nr [...] z dnia [...]r. – tj. we fragmencie jej drugiego wiersza oraz w jej sentencji – stwierdzając, iż określając datę wydania oraz nr decyzji – podano omyłkowo – z dnia [...]r. Nr [...], podczas gdy powinno być: z dnia [...]r. Nr [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, ze w decyzji nr [...] z dnia [...]r. stwierdzono nieprawidłowości, polegające na oczywistej omyłce pisarskiej przy przepisywaniu decyzji na komputerze. Pismem z dnia [...]r. J. B., W. S. i R. S. wnieśli zażalenia na przestawione powyżej postanowienie zarzucając jego wydanie z rażącym naruszeniem art. 113 w związku z art. 107 § 3 i art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego. Domagali się uchylenia wymienionego postanowienia wraz z prostowaną decyzją. Uzasadniając swoje żądanie wskazali, że lektura sentencji wymienionego postanowienia dowodzi, że Starosta [...] "postanowieniem prostującym" wydanym na podstawie art. 113 Kodeksu postępowania administracyjnego próbuje zmienić przedmiot całego rozstrzygnięcia (osnowy) decyzji z dnia [...]r. W ocenie żalących się, uszło uwadze Starosty to, iż w trybie art. 113 Kodeksu nie podlegają sprostowaniu błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste i istotne omyłki, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia obowiązującego prawa, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. W ich ocenie niedopuszczalne było podjęcie przez Starostę zaskarżonego postanowienia, gdyż tłumaczenie, że stwierdzone nieprawidłowości są omyłką pisarską jest niepoważne i nie wymaga komentarza. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu stwierdził, iż po przeanalizowaniu akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska organu pierwszej instancji. W trybie art. 113 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez siebie rozstrzygnięciach. Oczywistym jest, że możliwe jest prostowanie wymienionych w przepisie okoliczności zaistniałych zarówno sentencji jak i w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Jak wynika z treści wymienionego postanowienia nieprawidłowości w dacie oraz numerze decyzji wpisane ostały omyłkowo i nie mają charakteru mylnego ustalenia stanu faktycznego. Nie jest to również omyłka będąca konsekwencją błędnego zastosowania przepisów prawa oraz nie ma istotnego znaczenia dla stosunków prawnych ukształtowanych przedmiotową decyzją. W ocenie organu nie ma także wpływu na ocenę legalności sprostowanej decyzji. Stąd też należało utrzymać w mocy postanowienie Starosty [...]. Organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem osób wnoszących zażalenie, że organ pierwszej instancji próbuje zmienić przedmiot całego rozstrzygnięcia (osnowy) decyzji z dnia [...]r. Z całości sprawy wynika bowiem i jest to oczywiste, że postępowanie wznowieniowe dotyczy decyzji z dnia [...]r. Nr [...], nie było zaś prowadzone w stosunku do decyzji z dnia [...]r., która to decyzja została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia [...] r. sygn. akt II SA/Gl 97/09, co wyraźnie stwierdza Starosta w uzasadnieniu swojej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. J. B. oraz W. S. i R. S. wnieśli o uchylenie zarówno postanowienia Wojewody [...] jak również utrzymanego nim w mocy postanowienia Starosty [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Podkreślili, że wyrokiem z dnia 8 lipca 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 97/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...]r. w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o pozwoleniu na budowę. Rozpoznając sprawę ponownie Starosta decyzją z dnia [...]r., po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, odmówił uchylenia swojej decyzji ostatecznej z dnia [...]r. Wynika więc z tej decyzji, że odmówiono uchylenia decyzji, która nie istnieje w obrocie prawnym, uchylona bowiem została wymienionym wyrokiem. Złożone od tej decyzji odwołanie nie zostało dotychczas rozpatrzone, natomiast Starosta wady swej decyzji próbuje naprawić przy wykorzystaniu art. 113 Kodeksu postępowania administracyjnego, traktując je jako oczywistą omyłkę. Powtórzyli argumenty przedstawione już w zażaleniu, iż w proponowanym trybie nie można zmienić osnowy rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dnia [...]r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie w dniu 12 maja 2011 r. pełnomocnik skarżących R. i W. S. oraz uczestniczka postępowania R. B. podtrzymali skargę i zawarte w niej argumenty Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiąc, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja lub postanowienie nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 cytowanej ustawy). W myśl art. 134 § 1 tej ustawy sądy te rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu. Kierując się tym zapisem Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. stwierdził, iż zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające nie są zgodne z prawem. Zgodnie z art. 113 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Podkreślić należy, że ustawodawca nie daje ustawowej definicji pojęć zawartych w powyższym przepisie. W orzecznictwie przyjęto znaczenie tych pojęć, a mianowicie - błąd pisarski – to widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, mylna pisownia albo widocznie niezamierzone opuszczenie wyrazu lub wyrazów, przy czym nie miało ono wpływu na merytoryczną treść decyzji, zaś błąd rachunkowy oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego. Z kolei dopuszczone na podstawie tego przepisu prostowanie oczywistych omyłek dotyczy wyłącznie omyłek co do istoty stojących na równi z błędami pisarskimi lub rachunkowymi, polegającymi na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną przez organ a zostało to wypowiedziane przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa. Oczywistość błędu w rozumieniu analizowanego przepisu winna wynikać z natury, a sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia. W tej formie bowiem nie jest możliwe tego rodzaju ingerowanie w treść aktu administracyjnego, które co do zasady mogłoby przyczynić się do zmiany rozstrzygnięcia w sposób odbiegający od zawartego w akcie. W trybie art. 113 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nie podlegają bowiem sprostowaniu błędy i omyłki istotne, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy obu instancji wykroczyły poza dopuszczalną treść wymienionego powyżej art. 113 Kodeksu. Przedmiotem sprostowania w analizowanej sprawie objęto okoliczność (numer decyzji), która w istocie nie miała charakteru oczywistej omyłki, ani tym bardziej błędu pisarskiego. W ocenie Sądu decyzja Starosty [...] z dnia [...]r. podlegająca sprostowaniu zaskarżonym w sprawie postanowieniem tegoż Starosty, wyraźnie i jednoznacznie wskazywała decyzję, której, po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, uchylenia odmówiono – mianowicie, dwukrotnie w tej decyzji wymieniono decyzję z dnia [...]r. Nr [...]. W tych okolicznościach więc postanowienie organu pierwszej instancji – stwierdzające mylne powołanie w prostowanej decyzji - decyzji z dnia [...]r. Nr [...], zamiast decyzji z dnia [...]r. Nr [...] - jest w zasadzie rozstrzygnięciem co do istoty sprawy, co jak wspomniano powyżej jest w tym trybie niedopuszczalne, gdyż wkracza w zakres merytoryczny prostowanej decyzji. Sprostowanie decyzji nie może bowiem prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji czy też jej ponownego rozstrzygnięcia w sposób odmienny od pierwotnego. Nie mogą podlegać sprostowaniu w trybie przewidzianym w art. 113 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego błędy i omyłki istotne, a za takie należy w analizowanej sprawie uznać niewłaściwe określenie i wskazanie decyzji, której odmówiono uchylenia. W tych warunkach sprostowanie w trybie art. 113 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego uznać należało na nie odpowiadające wymogom tego przepisu. Mając powyższe na uwadze, postanowienia organów obu instancji należało uchylić na podstawie art. 145 ( 1 pkt. 1 lit a i lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Uwzględniając skargę Sąd orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji stosownie do art. 152 przywołanej powyżej ustawy. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu sądami administracyjnymi.