II SA/Wa 636/11

WyrokWSA w Warszawie2011-05-17

Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Ewa Grochowska-Jung, Ewa Pisula-Dąbrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy fakt prowadzenia postępowania karnego o przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu, które zostało warunkowo umorzone, stanowi samoistną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo warunkowe umorzenie postępowania karnego za przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu, które nie jest przestępstwem przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, nie może stanowić samoistnej podstawy do cofnięcia pozwolenia na broń. Organ administracji powinien przeprowadzić wszechstronne postępowanie dowodowe, oceniając realność obawy użycia broni w celu sprzecznym z porządkiem publicznym, uwzględniając charakter czynu i cechy osobowości strony.
Stan faktyczny
Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję o cofnięciu B.W. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej, opierając się na wyrokach skazujących go za przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu, które zostały warunkowo umorzone. Skarżący zarzucił organowi nieprawidłową wykładnię przepisów ustawy o broni i amunicji oraz brak związku przyczynowo-skutkowego między popełnionymi przestępstwami a obawą użycia broni. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta [...] Policji. Zasądzono koszty postępowania od Komendanta Głównego Policji na rzecz B.W. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.) Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2011 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą 2) zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz B. W. kwotę zł 200 (dwieście) tytułem kosztów sądowych oraz kwotę zł 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem zł) tytułem kosztów zastępstwa procesowego 3) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] października 2010 r., którą to decyzją cofnięto B.W. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W motywach uzasadnienia organ podał, że podstawą decyzji było ustalenie, że Sąd Rejonowy dla [...] w wyroku z dnia [...] października 2008 r., sygn. akt [...], uznał, że B.W. swoim zachowaniem wyczerpał ustawowe znamiona czynu z art. 231 § 1 kk w zb. z art. 271 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, tj.: I – w dniu [...] marca 2001 r. w W., wykonując funkcję Zastępcy Burmistrza W. i pełniąc czynności administracyjne w zakresie Stanowiska do spraw Ochrony Środowiska, przekroczył udzielone mu uprawnienia poprzez to, że w decyzji administracyjnej o nr [...] poświadczył nieprawdę, poprzez obniżenie wymiaru obwodów drzew rosnących na działkach nr [...] i nr [...] obręb [...], co do których decyzja zezwalała na ich wycięcie przez właściciela działek W., w stosunku do rzeczywistych wymiarów, wynikających ze sporządzonego przez pracowników Urzędu Miasta W. protokołu oględzin i w ten sposób, poprzez zaniżenie opłaty za usunięcie drzew o kwotę 123.587 zł, działał na szkodę Miasta W., oraz czynu z art. 231 § 1 kk, tj. że: II – w dniu [...] października 2002 r. w W., wykonując funkcję Zastępcy Burmistrza W. i pełniąc czynności administracyjne w zakresie działania Stanowiska do spraw Ochrony Środowiska, przekroczył swoje uprawnienia w ten sposób, że wydał decyzję administracyjną o nr [...] o umorzeniu W. określonej decyzją nr [...] opłaty w kwocie 362.893 zł za przesadzenie przez Spółkę 5 drzew, podczas gdy zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody w tym okresie czasu i w warunkach prawnych jej wydania, nie miał uprawnień do wydania takiej decyzji administracyjnej, na mocy której W. została zwolniona od uiszczenia opłat za usunięcie drzew i w ten sposób działał na szkodę Miasta W. oraz jego następcy prawnego Miasta W.. Sąd za popełnienie czynu określonego w punkcie I, na podstawie wszystkich zbiegających się przepisów skazał B.W., zaś na podstawie art. 271 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk wymierzył mu karę jednego roku pozbawienia wolności. Z kolei za popełnienie czynu opisanego w punkcie II, Sąd na podstawie art. 231 § 1 kk wymierzył stronie karę jednego roku pozbawienia wolności. Sąd na podstawie art. 85 kk, art. 86 § 1 kk orzeczone w punkcie I i II kary pozbawienia wolności połączył i wymierzył oskarżonemu B.W. karę łączną jednego roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 69 § 1 i § 2 kk, art. 70 § 1 pkt 1 kk wykonanie orzeczonej kary łącznej jednego roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres cztery lat tytułem próby. Sąd na podstawie art. 71 § 1 kk orzekł od oskarżonego B.W. grzywnę w wysokości stu stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 30,00 zł. Na podstawie art. 41 § 1 kk orzekł wobec oskarżonego zakaz zajmowania stanowisk w administracji rządowej i samorządowej na okres czterech lat. Dodatkowo organ wskazał, że w aktach osobowych B.W. znajduje się ponadto wyrok Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] lutego 2005 r., sygn. akt [...]. Z wyroku tego wynika, że B.W. dopuścił się popełnienia czynu z art. 231 § 1 kk, tj. tego, że w dniu [...] stycznia 2003 r. w W. działał na szkodę interesu publicznego w ten sposób, że pełniąc funkcję Przewodniczącego Rady Dzielnicy [...] podczas posiedzenia Rady Dzielnicy [...], przyjął, że podjęto uchwałę w sprawie obsadzenia mandatu w Okręgu wyborczym nr [...], pomimo tego, że za jej przyjęciem nie oddano zwykłej większości głosów, a następnie dopuścił A.B. do złożenia ślubowania i do udziału w obradach Rady Dzielnicy [...]. Na podstawie art. 66 § 1 i 2 kk Sąd warunkowo umorzył postępowanie w sprawie, natomiast na podstawie art. 66 § 1 i art. 67 § 1 kk ustalił okres próby na jeden rok. Sąd na podstawie art. 67 § 3 w zw. z art. 39 pkt 7 kk orzekł wobec oskarżonego świadczenie w kwocie 3.000 zł na rzecz C., [...], zobowiązując do jego wpłacenia w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku. Jednocześnie wskazał, że z informacji przesłanej z Krajowego Rejestru Karnego wynika, że wyrok ten uległ już zatarciu z mocy prawa, nie wyklucza to jednak w żaden sposób możliwości uwzględnienia go w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, w sprawie cofnięcia stronie pozwolenia na broń palną myśliwską, jako faktu prowadzenia w przeszłości przeciwko niej postępowania karnego. W konkluzji stwierdził, że popełnione przez B.W. przestępstwa oraz uznanie za winnego w przeszłości (wyrok aktualnie uległ już zatarciu) wzbudzają uzasadnioną obawę, że może on swoim nieodpowiedzialnym zachowaniem doprowadzić do użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zauważył też, że mimo, iż popełnione przez skarżącego przestępstwa nie zostały wprost wymienione w katalogu przestępstw zawartych w art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji (...) fakt naruszenia porządku prawnego w przeszłości – wyklucza możliwość posiadania przez niego pozwolenia na broń palną, pomimo iż w miejscu zamieszkania, jak i w kole łowieckim posiada pozytywną opinię. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi B.W. do tutejszego Sądu. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżący zarzucił nieprawidłową wykładnię art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, nieuwzględnienie faktu, iż postępowanie karne w sprawie sygn. akt [...] zostało warunkowo umorzone. Skarżący podnosił, że dokonana przez organ wykładnia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji pozostaje w sprzeczności z wykładnią przyjętą przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 czerwca 2008 r., sygn. akt. II OSK 697/07. Nadto podkreślił, iż w przypadku przestępstwa, za które został skazany nie istnieje logiczny, przyczynowo-skutkowy związek, budzący uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Hipotezy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie wypełnia przestępstwo określone w art. 231 § 1 kk ani w art. 271 § 1 kk. W ich przypadku nie mamy bowiem do czynienia z przemocą, a więc broń – nawet hipotetycznie – nie może być użyta. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie i zaskarżona decyzja winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, jako wadliwa. W myśl art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.), który znajduje zastosowanie w sprawie niniejszej oraz regulacji zawartej w art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W świetle treści wyżej powołanej normy prawnej, a także biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy, jej istota sprowadzała się do oceny tego, czy sam fakt prowadzenia przeciwko skarżącemu postępowania karnego, dotyczącego zarzutu popełnienia przez niego przestępstwa z XXXVI rozdziału Kodeksu karnego zatytułowanego "Przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu", stanowi samoistną przesłankę, uzasadniającą wydanie skarżonej decyzji. W ocenie Sądu, odpowiadając na wyżej zadane pytanie, należy dokonywać rozłącznej analizy sytuacji wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy, po słowach "w szczególności". Ustawodawca wymienił tam bowiem dwie różne przesłanki, uzasadniające cofnięcie pozwolenia na broń: * skazanie prawomocnym orzeczeniem za popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, * toczenie się postępowania karnego o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Przy czym podkreślić trzeba, iż zarzucane skarżącemu przestępstwo nie mieści się w kategorii przestępstwa ani przeciwko mieniu, ani przeciwko zdrowiu. Powyższe przesłanki różni przede wszystkim sytuacja prawna strony. W pierwszym przypadku mamy do czynienia z osobą prawomocnie skazaną. W takiej sytuacji występuje więc związanie erga omnes wyrokiem skazującym. Organy administracji ani sądy administracyjne nie mogą kwestionować takiego rozstrzygnięcia, ani też nie mają podstaw do badania okoliczności faktycznych czynu, za który strona została skazana. W drugim przypadku mamy zaś do czynienia z sytuacją, gdy przeciwko stronie toczy się dopiero postępowanie o popełnienie przestępstwa. Do czasu prawomocnego skazania strona korzysta więc z konstytucyjnie zagwarantowanej zasady domniemania niewinności. Wychodząc z założenia, iż ustawodawca, tworząc normy prawne, zachowuje się w sposób racjonalny, brak jest przesłanek uzasadniających pogląd, iż ustawodawca chciał zrównać skutki prawne skazania i toczenia się postępowania karnego wbrew wyżej powołanemu nadrzędnemu domniemaniu. Wobec powyższych rozważań, w ocenie Sądu, w sytuacji, gdy strona nie została prawomocnie skazana za popełnienie któregokolwiek z przestępstw, wymienionych w omawianym przepisie, a toczące się przeciwko skarżącemu postępowanie karne nie dotyczy przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu, organ administracji nie powinien stosować swoistego automatyzmu przy odmowie wydawania pozwolenia na broń, czy cofaniu wydanych już zezwoleń. W takich sytuacjach organ winien prowadzić wszechstronne postępowanie dowodowe pod kątem ustalenia istnienia uzasadnionej obawy użycia przez stronę broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Przedmiotowa obawa musi zaś mieć charakter realny. Powinna wynikać z analizy zachowania danej osoby, jej cech charakteru, stosunku do norm prawnych. W sytuacji, gdy podstawą cofnięcia pozwolenia na broń jest jedynie fakt warunkowego umorzenia postępowania, przedmiotowa obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego winna też być oceniana przez pryzmat charakteru zarzucanego czynu. Należałoby zatem poddać badaniu czyn pod kątem jego związku z posiadaniem broni, czy obowiązkami ciążącymi na posiadaczu broni. Dopiero bowiem analiza całokształtu okoliczności faktycznych umożliwia realną ocenę istnienia omawianej obawy. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy, wskazać należy, iż organ nie dokonał oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie z uwzględnieniem wyżej przedstawionego zakresu działania. Ograniczył się do wywiedzenia istnienia obawy, o jakiej mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 przedmiotowej ustawy, z faktu prowadzenia wobec skarżącego postępowania karnego. Tak wywiedzione wnioski nie mogą spotkać się z akceptacją Sądu. Przede wszystkim organ nie dokonał analizy charakteru zarzucanego skarżącemu czynu pod kątem zaistnienia obawy użycia przez niego broni niezgodnie z jej przeznaczeniem. Podkreślić należy, iż organ nie odniósł się do żadnego z dowodów znajdujących się w aktach, zawierających opinie o zachowaniu skarżącego, o jego charakterze i postępowaniu w życiu osobistym. Z przytoczonych okoliczności organ nie wyprowadził wniosków, nie dokonał ich oceny. Podkreślenia wymaga także fakt, iż zgodnie z art. 5 lit. b Dyrektywy Rady 91/477/EWG z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (Dz.U.UE.L91.256.51,2008.179.5), państwa członkowskie zezwalają na nabywanie i posiadanie broni palnej wyłącznie osobom, które przedstawią ważną przyczynę i które nie stanowią zagrożenia dla samych siebie, dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego. Za element wskazujący na istnienie takiego zagrożenia uznaje się zaś wyrok skazujący za umyślne popełnienie przestępstwa z użyciem przemocy. W realiach niniejszej sprawy nie zaistniała więc przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń, gdyż zarzucany skarżącemu czyn nie nosi tych znamion. Reasumując, w rozpatrywanej sprawie doszło zatem do automatyzmu, pozaustawowego rozszerzenia katalogu przesłanek, uzasadniających cofnięcie pozwolenia na broń. Mając na uwadze powyższe, należało orzec o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę, organ dokona wszechstronnej i wnikliwej analizy stanu faktycznego. Nadto odniesie się do dowodów dotyczących charakteru i osobowości skarżącego w kontekście przesłanek uzasadniających cofnięcie pozwolenia na broń. Uznając, że skarżona decyzja narusza przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł, jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji art. 200 cyt. wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło