III SA/Wa 2673/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, Sędziowie Sędzia WSA Marek Krawczak, Sędzia WSA Aneta Lemiesz (sprawozdawca), Protokolant Maria Nałęcz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2011 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. oddala skargę Wójt Gminy O. w decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. ustalił J. S. (zwanej dalej Skarżącą) łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2010 w wysokości 192 zł, w tym podatek leśny w wysokości 140 zł z tytułu posiadania 7,51 ha lasu oraz podatek rolny w wysokości 52,00 zł z tytułu posiadania 16,36 ha użytków rolnych położonych w miejscowości Z.. Skarżąca odwołując się od powyższej decyzji zarzuciła, iż dane w ewidencji gruntów, dotyczące gruntów w miejscowościach Z. i Z. są niezgodne ze stanem prawnym i faktycznym. Ponadto Skarżąca wniosła o umorzenie podatku powołując się na swoją trudną sytuację materialną. Wójt Gminy O., przekazując odwołanie Skarżącej do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., w piśmie z dnia 1 czerwca 2010 r. wskazał, że wymiaru podatku za 2010 r. dokonano na podstawie ostatniej zmiany w ewidencji gruntów z dnia 28 lipca 2004 r., nr [...], z której wynika, że Skarżąca jest właścicielką gruntów o pow. 23,99 ha. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. w decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Skarżąca jest wyłączną właścicielką gruntów rolnych położonych w obrębie wsi Z., o łącznej powierzchni 16,48 ha (w tym użytków rolnych 16,36 ha) oraz lasu o powierzchni 7,51 ha. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, a organy podatkowe nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów. Ponadto podniesiono, że dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 z póżn. zm. ) i stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. W ocenie organu Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na okoliczność podnoszonych przez siebie zarzutów odnośnie niezgodności danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ze stanem prawnym lub faktycznym. Organ podkreślił, że faktem jest, że w dniu 1 czerwca 1979 r. Skarżąca przekazała gospodarstwo rolne o pow. 31,92 ha położone we wsi Z. na rzecz brata – S. Z.. Jednakże w wyniku spadkobrania, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia 16 lutego 2002 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku oraz postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia 2 października 2003 r. o dziale spadku, Skarżąca stała się właścicielką gruntów rolnych i lasu o łącznej powierzchni 23,99 ha. Nie ulega zatem wątpliwości, że Skarżąca jest podatnikiem podatku rolnego oraz podatku leśnego. Jest bowiem właścicielką lasu oraz gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego podlegających opodatkowaniu podatkiem rolnym. W konsekwencji uznano, że organ pierwszej instancji postąpił prawidłowo wymierzając Skarżącej podatek rolny w wysokości 52 zł oraz podatek leśny w wysokości 140 zł w formie łącznego zobowiązania pieniężnego. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, iż nie odniósł się do zarzutów Skarżącej dotyczących nieprawidłowych zapisów w ewidencji gruntów dotyczących gruntów położonych we wsi Z., gdyż wykraczają one poza przedmiot niniejszego postępowania. Organ odwoławczy podkreślił, że przedmiot jego rozstrzygnięcia stanowiła wyłącznie sprawa łącznego wymiaru zobowiązania pieniężnego za rok 2010, a kwestia istnienia zaległości podatkowej i postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowych Skarżącej jest przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o umorzenie naliczonego podatku bieżącego w kwocie 192 zł i zaległego w kwocie 986,90 zł. W uzasadnieniu skargi Skarżąca ponownie wskazała, iż nie zgadza się z danymi z ewidencji gruntów i budynków. Dane te zostały - zdaniem Skarżącej - sfałszowane, a ponadto nie można naliczać podatku na ugorach i odłogach. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę nie zasługuje na uwzględnienie. Kontroli Sądu poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] sierpnia 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2010. Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (j.t. Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Podatnikami podatku rolnego są między innymi osoby fizyczne, będące właścicielami gruntów (art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy). W myśl art. 4 ust. 1 ustawy o podatku rolnym podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi: 1) dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego; 2) dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów budynków. Za gospodarstwo rolne uważa się zaś obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej (art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym). Stosownie natomiast do treści art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2002 r. Nr 200, poz. 1682 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna. Lasem w rozumieniu ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy (art. 1 ust. 2). Podatnikami podatku leśnego są między innymi osoby fizyczne, będące właścicielami lasów (art. 2 ust. 1 pkt 1 tej ustawy). W myśl art. 3 ustawy o podatku leśnym podstawę opodatkowania podatkiem leśnym stanowi powierzchnia lasu, wyrażona w hektarach, wynikająca z ewidencji gruntów budynków. Na podstawie przepisu art. 6c ust. 1 ustawy o podatku rolnym osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym). Powołane wyżej przepisy ustawy o podatku rolnym oraz ustawy o podatku leśnym, wskazując wprost, że podstawę opodatkowania stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, korespondują z przepisami ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, której art. 21 ust. 1 stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W przedmiotowej sprawie z wykazu dokonanych zmian w danych ewidencji gruntów i budynków w jednostce ewidencyjnej O., obręb Z., zawartych w zawiadomieniu Starostwa Powiatowego w O. z dnia 28 lipca 2004 r. wynika, że Skarżąca jest właścicielką gruntów o łącznej powierzchni 23,9900 ha, w tym: - 7,5100 ha lasów, - 16,4800 ha gruntów rolnych. W oparciu o ww. dane Wójt Gminy O. ustalił Skarżącej łączne zobowiązanie pieniężne za 2010 r. Ww. zawiadomienie zawiera także informację, że Skarżąca nabyła przedmiotowe grunty na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia 2 października 2003 r., sygn. akt [...], o dziale spadku. Dla potrzeb podatku rolnego oraz leśnego podstawowe znaczenie mają zapisy w ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnie ustaleń co do wielkości gruntu. Powoływanie się przez Skarżącą w postępowaniu podatkowym, iż posiadany grunt ma inną wielkość lub inne przeznaczenie, niż wynika z ewidencji nie może mieć wpływu na decyzję w przedmiocie podatku od nieruchomości. Istotne dla orzeczenia w tym zakresie są bowiem tylko zapisy wynikające z ewidencji. Dopóki zapis taki nie zostanie zmieniony, jego treść jest dla organu podatkowego wiążąca. Stanowisko takie wyrażone zostało także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 29 grudnia 1993 r., sygn. akt III SA 747/1993 (ONSA 1994, z. 4, poz. 163) wskazał, iż "(...) podstawą wymiaru podatków rolnego i leśnego, może być tylko taka powierzchnia gospodarstwa rolnego, jaka jest uwidoczniona w ewidencji gruntów. Jeśli więc skarżąca twierdzi, że dane znajdujące się w ewidencji gruntów nie są prawdziwe, to powinna w odrębnym postępowaniu doprowadzić do ich zmiany. (...) Organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku rolnym i leśnym (...) nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i wypowiadania się w przedmiocie prawa własności gospodarstw rolnych poszczególnych podatników." W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że wymiar podatku od nieruchomości powinien być dokonany na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków tak jak to stanowi art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Jednakże w sytuacji, gdy podatnicy wykazali, że nie są właścicielami konkretnej działki, organy podatkowe powinny ten fakt uwzględnić. Jak wskazał sąd ścisłe trzymanie się danych wynikających z ewidencji mogłoby prowadzić do wymierzenia podatku osobie, która nieruchomość sprzedała (wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r., sygn. akt III SA 1685/93, POP 1999, z. 2, poz. 67). W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie ma jednak miejsca. Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 7d ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne prowadzenie ewidencji gruntów i budynków należy do zadań starosty. W myśl § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 z późn. zm.) dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu, na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 rozporządzenia. Aktualizacja danych z urzędu może dotyczyć tylko zmian wynikających z określonych dokumentów. I tak, w § 46 ust. 2 rozporządzenia wymienia się w tym zakresie prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne, opracowania geodezyjne i kartograficzne (przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i zawierające wykazy zmian ewidencji), dokumentację architektoniczno-budowlaną gromadzoną i przechowywaną przez administrację publiczną. W związku z podnoszonym przez Skarżącą zarzutem, iż podatek naliczono od ugorów i odłogów, wskazać przede wszystkim należy, że przedmiotowe grunty są sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako grunty rolne i leśne. Wśród gruntów stanowiących własność Skarżącej nie ma gruntów sklasyfikowanych jako nieużytki (oznaczonych symbolem "N"). Zgodnie z art. 13d ust. 1 ustawy o podatku rolnym organ podatkowy stosuje z urzędu jedynie zwolnienia i ulgi podatkowe określone w jej art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz pkt 8-12, a także w art. 13b. W związku z tym, w rozpoznawanej sprawie organ z urzędu uwzględnił zwolnienie, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, w myśl którego zwolnione są od podatku rolnego użytki rolne klasy V, VI i VIz. Jako podstawę wymiaru podatku rolnego przyjęto jedynie 0,6060 ha przeliczeniowego. Natomiast pozostałe zwolnienia i ulgi podatkowe organ stosuje na podstawie decyzji wydanej na wniosek podatnika, w tym ulgę, o której mowa w art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku rolnym, zgodnie z którym zwalnia się od podatku rolnego grunty gospodarstw rolnych, na których zaprzestano produkcji rolnej, z tym że zwolnienie może dotyczyć nie więcej niż 20 % powierzchni użytków rolnych gospodarstwa rolnego, lecz nie więcej niż 10 ha - na okres nie dłuższy niż 3 lata, w stosunku do tych samych gruntów (art. 13d ust. 1). Oznacza to, że podatnik chcąc skorzystać z takiej ulgi, powinien wystąpić do organu podatkowego z wnioskiem w tej sprawie. W przypadku złożenia wniosku nastąpi wszczęcie odrębnego postępowania. Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia należy stwierdzić, że nie narusza ono prawa. Materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony w sposób zupełny, a posiadane uaktualnione zapisy w ewidencji gruntów i budynków uprawniały do ustalenia wskazanej w decyzji wymiarowej wielkości podatku. W sprawie brak jest podstaw do postawienia organom podatkowym zarzutu, iż we własnym zakresie nie doprowadziły do zmian w ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z żądaniem Skarżącej. W ustalonym stanie faktycznym organy nie mogły odrzucić - bez istnienia przeciwdowodu - istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym, tj. ewidencji gruntów i budynków, tym samym nie miały podstaw do podjęcia z urzędu działań zmierzających do dokonania takich zmian. Należy stwierdzić, że żądanie Skarżącej umorzenia podatku przed sądem jest bezpodstawne. Sąd administracyjny, zważywszy na jego rolę w procesie kontroli stosowania prawa, nie może zastępować organu administracji i rozstrzygać sprawy o umorzenie podatku. Dopiero załatwienie tej sprawy przez organ podatkowy w formie przewidzianej przez prawo i skuteczne wniesienie skargi do sądu może sprawić, że ww. kwestia umorzenia podatku stanie się przedmiotem kontroli sądowej. Mając na uwadze powyższe, sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł, jak w sentencji.