VII SA/Wa 489/11

WyrokWSA w Warszawie2011-05-18

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Daria Gawlak – Nowakowska, Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawidłowe jest wydanie odrębnych decyzji nakazujących rozbiórkę każdego z trzech wolnostojących nośników reklamowych, mimo że postępowanie zostało wszczęte z urzędu w sprawie wszystkich trzech obiektów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wydanie odrębnych decyzji w stosunku do każdego z trzech nośników reklamowych jest dopuszczalne i prawidłowe, nawet jeśli postępowanie zostało wszczęte z urzędu w sprawie wszystkich obiektów. Kluczowe jest, że inwestor był świadomy postępowania dotyczącego wszystkich trzech nośników, a brak przedłożenia dokumentacji legalizacyjnej uniemożliwił legalizację, co uzasadniało wydanie nakazu rozbiórki dla każdego obiektu z osobna.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki trzech wolnostojących nośników reklamowych, wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego doprowadziło do wydania postanowienia wstrzymującego roboty i zobowiązującego do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Po bezskutecznym upływie terminu, organ I instancji nakazał rozbiórkę. Po serii uchyleń i ponownych rozpatrzeń, ostatecznie organ II instancji utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę jednego z nośników, uznając go za budowlę. Skarżąca spółka kwestionowała prawidłowość wydania odrębnych decyzji dla każdego z trzech nośników oraz brak możliwości legalizacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2011 r. sprawy ze skargi A[...] z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki nośnika reklamowego. skargę oddala. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] w ramach postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu, w sprawie dotyczącej trzech wolnostojących nośników reklamowych, usytuowanych na działce nr ew. [...] z obrębu [...], położonej przy [...], postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. wstrzymał roboty budowlane związane z ww. inwestycją oraz zobowiązał inwestora do przedłożenia dokumentów określonych w sentencji tegoż postanowienia w terminie 2 miesięcy od dnia jego otrzymania. W związku z tym, że inwestor nie przedłożył w wyznaczonym terminie żądanej dokumentacji, organ l instancji decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2010r,. nakazał [...] rozbiórkę trzech wolnostojących nośników reklamowych usytuowanych na terenie ww. działki. Skrót "[...]" występował w pismach spółki, jako skrót nazwy – [...]. Następnie, organ pierwszej instancji w wyniku rozpatrzenia w trybie samokontroli odwołania [...], od ww. decyzji, wydał w dniu [...] kwietnia 2010r,. na podstawie art. 132 § 1 k.p.a. decyzję nr [...], którą zmienił zaskarżoną decyzję nr [...] w części dotyczącej określenia nazwy podmiotu zobowiązanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - po rozpatrzeniu w postępowaniu odwoławczym odwołania [...], od ww. decyzji wydanej w trybie samokontroli - decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2010r,. uchylił w całości zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] - zamiast nadać odwołaniu od decyzji nr [...] bieg zgodnie z wymogami art. 133 k.p.a. - ponownie decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2010r., nakazał rozbiórkę ww. trzech nośników reklamowych, która została zaskarżona w administracyjnym toku instancji. W tym stanie rzeczy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego najpierw decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010r., uchylił w całości zaskarżoną decyzję nr [...] i umorzył postępowanie I instancji prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] po wydaniu decyzji nr [...] z naruszeniem zasady res iudicata, a następnie w związku z koniecznością rozpatrzenia w postępowaniu odwoławczym odwołania od decyzji rozbiórkowej nr [...] - tego samego dnia podjął decyzję kasacyjną nr [...]. W uzasadnieniu, organ II instancji wskazał na wadliwość proceduralną polegającą na nie doręczeniu zaskarżonej decyzji ustanowionemu pełnomocnikowi oraz na potrzebę ustalenia charakterystycznych parametrów każdego nośnika reklamowego z osobna oraz określenia sposobu jego związania z gruntem. Jednocześnie zalecono, aby w stosunku do każdego nośnika zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie administracyjne. Organ I instancji, po uprzednim zastosowaniu się do wytycznych zawartych w decyzji kasacyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] i uzupełnieniu materiału dowodowego, czego odzwierciedleniem jest protokół oględzin Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...] października 2010r., - w stosunku do każdego z trzech nośników reklamowych, wydał odrębne orzeczenie administracyjne. I tak, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2010r., nakazał rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego o parametrach: łączna wysokość konstrukcji 12,00 m, słup stalowy – 8,00 m, powierzchnia tablicy reklamowej 8,00 m x 4,00 m, wybudowanego bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę na działce nr ew. [...] z obrębu [...], położonej przy [...]. W decyzji wskazano, iż obowiązek podlega wykonaniu, gdy decyzja stanie się ostateczna. Po rozpoznaniu odwołania [...] - decyzją z dnia [...] grudnia 2010r., nr [...], znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymał w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż nakaz rozbiórki nośnika reklamowego, zawarty w zaskarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej, został orzeczony zgodnie z przepisami art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Organ pierwszej instancji, prawidłowo wydał odrębne decyzje w stosunku do każdego z trzech nośników reklamowych usytuowanych na objętej postępowaniem nieruchomości - działce nr ew. [...] z obrębu [...], położonej przy [...]. Zakres sprawy wynika wprost z treści zawiadomienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] października 2009r., o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego. Wydanie w stosunku do każdego z nośników odrębnego rozstrzygnięcia administracyjnego nie oznacza, iż w sprawie wystąpiły nowe odrębne przedmioty postępowań administracyjnych. Niniejszym postępowaniem administracyjnym w ramach nadzoru budowlanego objęty jest m.in. wolnostojący nośnik reklamowy o konstrukcji stalowej z zamontowaną podświetlaną tablicą reklamową o łącznej wysokości 12,00 m znajdujący się na ww. działce. Ustalono, że obiekt ten składa się ze słupa stalowego o wysokości 8.00 m wraz z konstrukcją wsporczą na której zamontowana jest tablica reklamowa o wymiarach 8,00 m x 4,00 m. Stwierdzono także, że słup nośny przykręcony jest śrubami do gotowego, prefabrykowanego elementu żelbetowego ustawionego na istniejącym podłożu. Powyższy obiekt został zrealizowany w grudniu 2008 r. Organ II instancji podkreślił, że nośnik reklamowy spełnia ustawowe kryteria do zakwalifikowania go jako budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Sposób umocowania nośnika reklamowego na gruncie przez zastosowanie gotowego, prefabrykowanego elementu żelbetowego pełniącego funkcję fundamentu pozwala na uznanie tego obiektu jako trwale związanego z gruntem. Na realizację takiego obiektu reklamowego wymagane jest pozwolenie na budowę, którym inwestor nie dysponuje. Zdaniem organu II instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] zasadnie postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia dokumentów o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, wyznaczając jednocześnie dwumiesięczny termin na wykonanie obowiązku. Organ podkreślił, że inwestor obowiązku nie wykonał, nie wystąpił także o przedłużenie terminu do jego wykonania, żądana dokumentacja umożliwiająca legalizację przedmiotowego nośnika reklamowego nie została złożona przez inwestora do dnia rozstrzygania sprawy przez organ odwoławczy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] grudnia 2010 r. wniosła [...] z siedzibą w [...], dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania. Skarżąca Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: art. 61 § 1 i 4 k.p.a., poprzez niewszczęcie i nieprowadzenie postępowania administracyjnego tylko w sprawie nakazania rozbiórki jednego, ściśle określonego nośnika reklamowego, ale prowadzenie postępowania, co do 3 nośników, zakończonego trzema decyzjami. Ponadto, podniosła naruszenie art. 6, 7, 8 i 9 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane oraz art. 77 § 2 k.p.a., poprzez nieprzedłużenie terminu do przedłożenia dokumentów wymaganych do legalizacji obiektu budowlanego, wreszcie naruszenie art. 48 ust. 1 w związku z ust. 3 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w bezpodstawnym orzeczeniu nakazu rozbiórki. Zdaniem skarżącej Spółki, postępowanie organu I i II instancji było nieprawidłowe, Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje wydawania w sprawie dwóch lub więcej decyzji administracyjnych. Nieprawidłowe było prowadzenie jednego postępowania administracyjnego dotyczącego trzech nośników reklamowych, które zakończono wydaniem trzech decyzji. Ponadto w zaskarżonych decyzjach zabrakło precyzyjnego określenia przedmiotu postępowania. Ponadto, skarżąca Spółka stwierdziła, że uniemożliwiono jej legalizację nośników reklamowych. Rozwiązaniem było i jest dalej wydanie przez organ I instancji ponownie postanowienie w trybie art. 48 ust 2 ustawy Prawo budowlane. Skarżąca nie składała w niniejszym postępowaniu żadnych dokumentów albowiem, nawet, gdyby je złożyła to organ i tak - na podstawie art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego - orzekłby rozbiórkę. Przepis ten nie daje bowiem organowi - o ile nie doszło wcześniej do zmiany zakreślonego terminu - możliwości wydania innej decyzji niż decyzja o nakazie rozbiórki. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa. Wskazać należy, że w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i Naczelnego Sądu Administracyjnego istniały bardzo długo rozbieżności w zakresie tego, czy a jeśli tak to, jakie i kiedy urządzenia reklamowe podlegają reżimowi pozwolenia na budowę. Ostatecznie został zaakceptowany i przyjęty w orzecznictwie sądowo administracyjnym pogląd, zgodnie z którym można mówić o co najmniej dwóch rodzajach reklam i urządzeń reklamowych, z czym wiąże się obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę lub konieczność dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Do pierwszej grupy należy zaliczyć wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 w/w ustawy "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", na które wymagane jest pozwolenie na budowę jako że są to obiekty budowlane nie wymienione w art. 29-31 w/w ustawy i na co wskazuje art. 28 ust. 1 w/w ustawy. Do drugiej grupy wymagającej jedynie zgłoszenia zalicza się tablice i urządzenia reklamowe instalowane na obiektach budowlanych, jak również te wolnostojące, ale niezwiązane trwale z gruntem - art. 29 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy ( por wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 września 2009r., - IIOSK 1361/08, z dnia 3 września 2009r.- IIOSK 1331/08, z dnia 25 sierpnia 2009r., -IIOSK1293/08). W okolicznościach niniejszej sprawy nie może budzić wątpliwości to, że realizacja nośnika reklamowego, o tak znacznych wymiarach i bezsprzecznie związanego z gruntem, wymagała pozwolenia na budowę. Inwestor nie dysponował takim dokumentem, zatem zasadnie wszczęto procedurę wynikającą z przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane . W ocenie Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie żaden z zarzutów podniesionych w skardze. I tak nie ma wpływu na ocenę zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji fakt wszczęcia postępowania w sprawie nośników reklamowych zlokalizowanych na szczegółowo oznaczonej nieruchomości, a następnie wydanie odrębnych decyzji w odniesieniu do każdego z nich. Zdaniem Sądu, takie postępowanie organu jest w okolicznościach niniejszej sprawy dopuszczalne, gdy zważyć że nie wiązało się z naruszeniem praw procesowych inwestora w niniejszym postępowaniu. Ten, wiedział o postępowaniu dotyczącym konkretnych trzech nośników reklamowych, jedynych zlokalizowanych na konkretnej działce. W sprawie istnieje bezsporny stan faktyczny - trzy nośniki na konkretniej działce. Skarżąca Spółka jako inwestor, w odniesieniu do żadnego z nośników nie przedstawiła dokumentacji umożliwiającej postępowanie legalizacyjne, do czego była zobowiązana postanowieniem organu pierwszej instancji. W odniesieniu do każdego nośnika zasadnie zatem wydano odrębną decyzje w przedmiocie nakazu rozbiórki. Nie zasługuje też na uwzględnienie argument, że w toku niniejszego postępowania inwestor powinien zostać ponownie wezwany do złożenia dokumentów umożliwiających postępowanie legalizacyjne. Wskazać należy, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2009r., wstrzymujące prace i nakładające obowiązek przedłożenia w terminie dokumentów w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem zostało skutecznie inwestorowi doręczone. Inwestor, nie kwestionował tej okoliczności na żadnym etapie niniejszego postępowania mimo, że został w postanowieniu, odmiennie niż w kolejnych decyzjach, określony – organ pierwszej instancji użył skrótu [...], jaki pojawiał się w pismach skarżącej Spółki, w miejsce pełnej nazwy [...]. Inwestor w toku całego postępowania nie wykonał tego postanowienia, ani w terminie, ani z jego uchybieniem. Jak wskazuje utrwalone orzecznictwo termin, o jakim mowa w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, może być przez organ przedłużony. Spółka, reprezentowana przez profesjonalnych pełnomocników, zapewne miała możliwość zapoznania się z tym orzecznictwem i gdyby tylko była zainteresowana wykonaniem postanowienia, o którym mowa, mogłaby to zrobić nawet po terminie w nim określonym, a organ mógł dokumenty przyjąć i uznać za złożone w wykonaniu postanowienia. W skardze, także bezzasadnie, sugeruje się wadliwość decyzji w związku z opisem przedmiotu nakazu rozbiórki. Zarzut ten jest o tyle nieskuteczny, że nie było potrzeby innej indywidualizacji nośnika niż przez opis jego wymiarów i usytuowanie na konkretnej działce. Fakt, że są na nieruchomośći dwa nośniki o tych samych parametrach ( trzeci o odmiennych) nie wpłynie na wykonalność decyzji. Przede wszystkim inwestor ma obowiązek dobrowolnego wykonania decyzji rozbiórkowych. Opis zawarty w decyzji niniejszej nie stwarza żadnych wątpliwości, są trzy nośniki na konkretnej działce i są trzy decyzje w przedmiocie nakazu rozbiórki. Rozbiórka ma dotyczyć wszystkich nośników i zarazem jedynych na konkretnej nieruchomości. Inwestor ma pełne rozeznanie, co do przedmiotu nakazu rozbiórki, i nie może skutecznie powoływać się na przyszłe problemy związane z wykonaniem decyzji. Mając na uwadze powyższą argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie , orzekł jak w sentencji w trybie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.(Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło