II SA/Wa 218/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędzia WSA Adam Lipiński Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2011 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej - oddala skargę - Szef Sztabu Generalnego, działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 2 kpa, decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. uchylił rozkaz nr [...] Dowódcy Marynarki Wojennej z dnia [...] września 2010 r. w części dotyczącej daty zwolnienia bosmanmata A. R. z zawodowej służby wojskowej i ustalił nową datę zwolnienia na dzień 31 stycznia 2011 r., w pozostałej części utrzymał zaskarżony rozkaz w mocy. W uzasadnieniu organ podniósł, iż A. R. pełnił służbę na stanowisku: [...]. W związku ze zbliżającym się końcem okresu kadencji na zajmowanym stanowisku służbowym w dniu 28 stycznia 2010 r. została sporządzona opinia służbowa mająca na celu ocenę wykonywania przez podoficera obowiązków służbowych, która stanowi jednocześnie podstawę do określenia dalszego przebiegu służby opiniowanego. Następnie rozkazem personalnym nr [...] Dowódcy Marynarki Wojennej z dnia [...] maja 2010 r. marynarz został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 30 września 2010 r. i przeniesiony do rezerwy, wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Od powyższego rozkazu strona przez swojego pełnomocnika złożyła odwołanie. Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. uchylił zaskarżony rozkaz nr [...] Dowódcy Marynarki Wojennej z dnia [...] maja 2010 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Podstawą takiego rozstrzygnięcia był brak w dziale IX opinii służbowej sporządzonej przez dowódcę dywizjonu zabezpieczenia hydrograficznego w ramach prowadzonego opiniowania służbowego [...] A. R. indywidualnej prognozy przebiegu służby oraz informacji dotyczącej sposobu powiadomienia zainteresowanego o przedmiotowej prognozie. Następnie w celu usunięcia nieprawidłowości przeprowadzonego opiniowania służbowego skarżącego, w dniu 30 sierpnia 2010 r. dowódca dywizjonu zabezpieczenia hydrograficznego, na podstawie § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie opiniowania żołnierzy zawodowych, określił podoficerowi indywidualną prognozę przebiegu służby bliższą na "zwolnienie z zawodowej służby wojskowej" i na mocy § 14 ust. 1 zapoznał z nią opiniowanego. Rozkazem personalnym nr [...] Dowódcy Marynarki Wojennej z dnia [...] września 2010 r. [...] A. R. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 30 października 2010 r. i przeniesiony do rezerwy, wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Podstawę prawną wydanego rozkazu personalnego stanowi art. 112 ust. 1 pkt 4 oraz art. 115 ust. 1 i 4 w zw. z art. 114 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.) oraz § 15 ust. 1 pkt 3 i § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 z późn. zm.). Od powyższego rozkazu strona za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika złożyła odwołanie w dniu 8 października 2010 r. Organ II instancji podniósł, że problematykę opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych reguluje ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 maja 2008 r. w sprawie opiniowania żołnierzy zawodowych. Zgodnie z art. 26 ust. 6 w zw. z ust. 7 pkt 1 przywołanej ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w ramach opiniowania służbowego żołnierzom zawodowym w służbie stałej określa się indywidualną prognozę przebiegu zawodowej służby wojskowej: bliższą i dalszą. Prognoza bliższa obejmuje wskazanie: stanowiska służbowego przewidzianego do objęcia przez opiniowanego żołnierza zawodowego, przeniesienie do rezerwy kadrowej albo zwolnienie z zawodowej służby wojskowej. Natomiast prognoza dalsza - wskazanie stopnia etatowego stanowiska służbowego przewidzianego do objęcia przez opiniowanego żołnierza zawodowego lub studiów, których ukończenie warunkuje objęcie wyższego stanowiska służbowego albo wskazanie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Indywidualną prognozę przebiegu służby określa organ uprawniony do wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe. Zgodnie z przywołanym wyżej rozporządzeniem, dowódca jednostki wojskowej po określeniu propozycji w dziale VII arkusza opinii służbowej, w tej sytuacji "zwolnienie z zawodowej służby wojskowej", przesłał opinię do organu uprawnionego do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, za pośrednictwem organu właściwego do wyznaczenia na dotychczasowe stanowisko służbowe. W przypadku marynarza dowódcą jednostki wojskowej oraz organem właściwym do wyznaczenia na dotychczasowe stanowisko służbowe zgodnie z art. 44 ust. 1 pkt 4 przywołanej ustawy pragmatycznej jest dowódca dywizjonu zabezpieczenia hydrograficznego, który w ramach opiniowania służbowego, jako organ właściwy do wyznaczenia na stanowisko służbowe, określił podoficerowi indywidualną prognozę przebiegu służby i poinformował go o ustalonej prognozie. Tak zatem, zdaniem organu II instancji, zaistniałe w powyższej sprawie okoliczności należy zauważyć, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zgodnie z dyspozycją wynikająca z treści art. 112 pkt 4 wojskowej ustawy pragmatycznej, żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Szef Sztabu Generalnego podkreślił, że przeprowadzone postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej nie wykazało naruszenia obowiązujących przepisów prawa zarówno w zakresie przeprowadzonej procedury kadrowej, jak i formy oraz treści rozkazu personalnego. Należy stwierdzić, że w omawianym przypadku Dowódca Marynarki Wojennej, podejmując decyzję o zwolnieniu podoficera z zawodowej służby wojskowej, posiadał wszystkie informacje (stanowisko organu uprawnionego do wyznaczenia) wypełnione w dziale IX arkusza opinii służbowej. Nadto, skarżący został poinformowany o indywidualnej prognozie przebiegu służby w dniu 30 sierpnia 2010 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem. Czas, jaki nastąpił od momentu zapoznania podoficera z prognozą przebiegu służby do wydania rozkazu nr [...] wypełnia przesłanki postępowania zakreślone przepisami ustawy pragmatycznej i kpa. Organ jednocześnie stwierdził, iż w związku z wniesieniem odwołania, zgodnie z dyspozycją wynikającą z treści art. 130 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, zaskarżona decyzja nie mogła zostać wykonana, dlatego też należało zmienić datę zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy, bowiem decyzja ta w celu jej zrealizowania powinna posiadać przymiot ostateczności, a zatem data zwolnienia winna przypadać po dacie otrzymania przez stronę decyzji wydanej w drugiej instancji. W dniu 13 grudnia 2010 r. skargę na powyższą decyzję złożył A. R. przez swojego profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący zarzucił organom orzekającym w sprawie obrazę: • art. 7, 57, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegającą na nieprzesłuchaniu skarżącego na okoliczności związane z wystawieniem opinii służbowej oraz nieuwzględnieniu jego stanowiska w sprawie; • naruszeniu art. 107 § 1 i § 3 kpa w zw. z art. 77 i nast. kpa oraz art. 9 i 11 kpa, poprzez braki w uzasadnieniu faktycznym, w szczególności dotyczące przesłanki zwolnienia skarżącego ze służby oraz niewyjaśnienia przesłanek wystawionej oceny i przytoczenia kryteriów oceniania; • art. 107 § 1 i § 3 kpa, poprzez brak wskazania w podstawie prawnej oraz w pouczeniu przepisów proceduralnych mających zastosowanie przy odwołaniu od decyzji; • naruszeniu art. 112 w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez jego błędną wykładnię, a mianowicie nieuwzględnienie fakultatywnego charakteru wskazanego przepisu przy ogólnej ocenie kwalifikacji zawodowych, a także poprzez brak pisemnego omówienia kwalifikacji zawodowych skarżącego. Skarżący podkreślił, iż organy orzekające w jego sprawie nie wzięły pod uwagę faktu, iż w 2006 r. opinia służbowa była dla niego pozytywna, prowadzi on stabilny tryb życia, jest słuchaczem Akademii [...] w G. oraz, że ma ośmioletni staż służby. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Rozpoznawana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.), żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Stosownie natomiast do § 15 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 z późn. zm.), w przypadku otrzymania przez żołnierza ogólnej oceny dostatecznej w opinii służbowej dowódca jednostki występuje z wnioskiem do organu zwalniającego, za pośrednictwem organu uprawnionego do wyznaczania na stanowisko służbowe, o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej lub pozostawienie go w dalszej służbie, określając w opinii służbowej tego żołnierza stanowisko służbowe w podległej jednostce wojskowej, na które żołnierz ten mógłby zostać wyznaczony. Do wniosku dołącza się ostateczną opinię służbową. Przepisy § 14 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio. Wskazać przede wszystkim należy, że decyzja podejmowana na podstawie wyżej cytowanego art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ma charakter uznaniowy, co nie oznacza jednak, że może być dowolna. Organ administracji ma bowiem obowiązek w sposób szczególny dokładnie wyjaśnić stan faktyczny, zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz załatwić sprawę mając na względzie interes społeczny strony i słuszny interes obywateli. Jednocześnie sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona i nie obejmuje ich celowości. Sąd bada natomiast prawidłowość przeprowadzonego przez organ postępowania, w tym wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz właściwe przeprowadzenie postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie zaskarżone decyzje spełniają wyżej wskazane warunki. Bezsporne jest, że skarżący otrzymał dostateczną ogólną ocenę służbową, oraz że organ wskazał i wyjaśnił powody, powołując się na potrzebę podniesienia jakości restrukturyzowanej i ograniczanej ilościowo armii, które przemawiały za zwolnieniem skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Organ I instancji dokładnie wskazał, wbrew zarzutom skarżącego, przesłanki jakimi się kierował zwalniając go ze służby. Tymi elementami są zmiany organizacyjno-etatowe w Marynarce Wojennej wiążące się z koniecznością znalezienia miejsca służby żołnierzom z rozformowanych jednostek, którzy wykonują swoje obowiązki w taki sposób, iż otrzymują oceny dobre i bardzo dobre. Organ podkreślił, iż profesjonalizacja służby wojskowej powoduje, że żołnierze powinni dążyć do podniesienia poziomu swoich kwalifikacji i predyspozycji zawodowych. Stanowisko organu I instancji zostało podtrzymane przez organ odwoławczy, dlatego też przyjąć należy, że zaskarżone decyzje odpowiadają brzmieniu art. 107 § 1 i § 3 kpa. Zaskarżone decyzje zawierają wszystkie elementy jakie powinna zawierać decyzja administracyjna, w tym także te dotyczące zastosowanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Na ocenę legalności zaskarżonej decyzji nie mogły mieć wpływu podnoszone przez skarżącego zarzuty, że wcześniej był pozytywnie oceniany oraz wskazania dotyczące jego dotychczasowego trybu życia. Podstawę do wydania zaskarżonej decyzji stanowiła aktualna opinia (z oceną dostateczną), a zatem wcześniejsze oceny nie miały znaczenia w sprawie. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.