III SA/Wr 49/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Protokolant Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zmiany decyzji w sprawie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...]; II. określa, że decyzje wymienione w pkt I nie mogą być wykonane do dnia prawomocności wyroku; III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] (słownie: [...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem postępowania jest skarga "A" Spółki z o.o. z siedzibą w P., na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. nr [...] z dnia [...] r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. nr [...] z dnia [...] r., odmawiającą dokonania zmiany dwóch zezwoleń na prowadzenie i urządzanie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa d. w zakresie składu rady nadzorczej. Organ przedstawił przebieg postępowania administracyjnego. "A" Spółka z o.o., w dniu [...] r. złożyła w Izbie Celnej we W. wniosek w sprawie zmiany zezwoleń Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] i z dnia [...] r. nr [...] w zakresie składu osobowego Rady Nadzorczej Spółki. Do wniosku załączono Protokół z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników "A" Sp. z o.o. z dnia [...] r. oraz kserokopię KRS z dnia [...] r. Z tych dokumentów wynika, że w miejsce dotychczasowego członka Rady Nadzorczej – A. D.-Z. powołany został M. R. B. Dyrektor Izby Celnej we W. wezwał Spółkę, powołując się na art. 54 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540, dale także ustawa) do uzyskania i przedłożenia zgody właściwego organu, Dyrektora Izby Celnej w P., na zmianę składu Rady Nadzorczej Spółki. Spółka wyraziła pogląd, że taka zgoda nie jest wymagana. Dyrektor Izby Celnej we W. wystąpił do Dyrektora Izby Celnej w P. o udzielenie informacji czy Spółka zwróciła się z wnioskiem o wyrażenie zgody na zmianę Składu Rady Nadzorczej i czy taką zgodę otrzymała. W odpowiedzi Dyrektor Izby Celnej w P. poinformował, że decyzjami z dnia [...] r. Nr [...] oraz [...], umorzył postępowania w sprawie wniosków o wyrażenie zgody na dokonanie odpowiedniej zmiany w składzie Rady Nadzorczej Sp. z o.o. "A", ze względu na ich bezprzedmiotowość. Dyrektor Izby Celnej we W. wydał w dniu [...] r. decyzję Nr [...] odmawiającą dokonania zmiany zezwoleń Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. Nr [...] i z dnia [...] r. Nr [...] w zakresie składu osobowego Rady Nadzorczej Spółki. Od decyzji Spółka złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i dokonanie zgodnie z wnioskiem Spółki zmiany dwóch decyzji o udzieleniu zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa d. Dyrektor Izby Celnej we W. nie uwzględnił odwołania i utrzymał decyzję w mocy decyzją nr [...] z dnia [...] r. Spółka zaskarżyła tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zarzuciła naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 120, art. 121 § 1 oraz art. 253a ustawy z dnia sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa; art. 129 ust. 1, art. 135 ust. 1 art. 53 i art. 54 w zw. z art. 8 ustawy z dnia listopada 2009 r. o grach hazardowych, poprzez błędne uznanie, iż przepisy art. 53 i art. tej ustawy sprzeciwiają się zmianie udzielonego skarżącej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa d., obejmującej zmianę składu osobowego rady nadzorczej. W konsekwencji tego utrzymano w mocy decyzję I instancji, bezzasadnie odmawiającą dokonania tej zmiany. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 120 Ordynacji podatkowej stanowiącego, że organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa oraz art. 121 Ordynacji podatkowej stanowiącego, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, organ wyjaśnił, że nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania podatkowego w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Według art. 120, art. 121 i art. 122 organy podatkowe zobowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa w sposób budzący zaufanie oraz zobowiązane są podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W art. 124 Ordynacji podatkowej ustanowiono ogólną zasadę przekonywania, poprzez wyjaśnienie stronie postępowania zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy rozstrzyganiu sprawy. Zdaniem organu, zaskarżona decyzja zawiera takie uzasadnienie. Według organu, ustawa o grach hazardowych w art. 53 wprost wskazuje, że każda zmiana w składzie zarządu lub rady nadzorczej spółek prowadzących działalność w zakresie gier urządzanych w ośrodkach gier lub działalność w zakresie zakładów wzajemnych, z wyłączeniem jednoosobowych spółek Skarbu Państwa, wymaga zgody organu właściwego według siedziby spółki. Z wnioskiem o wyrażenie zgody występuje podmiot prowadzący działalność w zakresie takich gier lub zakładów wzajemnych. Organ podkreślił, że w dniu 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540), a utraciła moc ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.). Obowiązująca ustawa w art. 2 ust. 3 i 5 stanowi, iż grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygranych pieniężnych lub rzeczowych, w których gra zawiera element losowości, a nadto, że grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych w tym komputerowych organizowana w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Według art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy, gry na automatach mogą być urządzane wyłącznie w kasynach gry. Ustawa nie przewiduje, jak w poprzednio obowiązująca ustawa, prowadzenia gier na automatach urządzanych w salonach gier (na które zezwolenia wydawał minister właściwy do spraw finansów publicznych), jak również prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych (na które zezwolenia wydawał właściwy miejscowo dyrektor izby celnej). Według art. 129 ust. 1 ustawy, działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń, udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy, jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie do art. 135 ust. 1 ustawy o grach hazardowych zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1 (tj. zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych), mogą być zmieniane, na zasadach określonych w ustawie dla zmiany koncesji i zezwoleń udzielanych podmiotom prowadzącym działalność w zakresie określonym w art. 6 ust. 1-3 (tj. koncesji i zezwoleń na prowadzenie: kasyna gry, salonu gry bingo pieniężne oraz zakładów wzajemnych) przez organ właściwy do udzielenia zezwolenia w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Organ przyjął, że skoro ustawa wymaga, aby dokonywanie zmian zezwoleń dotyczących urządzania gier na automatach o niskich wygranych realizowane było na podstawie wyżej wymienionych przepisów, to w przypadku zmiany w składzie zarządu lub rady nadzorczej spółki prowadzącej działalność w zakresie automatów o niskich wygranych zastosowanie mają przepisy art. 53 i 54 ustawy i grach hazardowych. Powołał art. 53 ust. 1. ustawy o grach hazardowych, zgodnie z którym każda zmiana w składzie zarządu lub rady nadzorczej spółek prowadzących działalność w zakresie gier urządzanych w ośrodkach gier lub działalność w zakresie zakładów wzajemnych, z wyłączeniem jednoosobowych spółek Skarbu Państwa, wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Z wnioskiem występuje podmiot prowadzący działalność w zakresie takich gier. Kolejne ustępy (ust. 2 i 3) określają dokumenty, które należy załączyć wniosku w tej sprawie. Uzyskanie zgody na podstawie art. 53 ust. 1 warunkuje (po dokonaniu zmian, zarejestrowaniu ich w KRS i zgłoszeniu tego faktu do organu właściwego dla danego zezwolenia - w rozpatrywanej sprawie - do Dyrektora Izby Celnej we W.) późniejsze dokonanie zmian w zezwoleniu (art. 54 ustawy). Organ podkreślił, że postępowanie w sprawie zmian w składzie rady nadzorczej spółki jest dwuetapowe: 1) na podstawie art. 53 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 1 ustawy, Minister Finansów lub właściwy dla siedziby spółki Dyrektor Izby Celnej wydaje zgodę na zmianę, 2) na podstawie art. 54 ust. 2 ustawy (po spełnieniu warunków z art. 54 ust. 1) właściwy Dyrektor izby Celnej dokonuje jego zmiany w w/w zakresie. Zatem po przedłożeniu zgody właściwego Dyrektora Izby Celnej, o której mowa w art. 53 ustawy, oraz dokumentu o którym mowa w art. 54 ust. 1 ustawy, wniosek o zmianę zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa d. mógłby być rozpatrzony. Organ zaznaczył, że Spółka postąpiła wbrew przepisom art. 53 i 54 ustawy, gdyż wpierw dokonała zmiany w składzie Rady Nadzorczej, rejestrując ją następnie w Krajowym Rejestrze Sądowym, a dopiero potem zwróciła się do organu koncesjonującego z wnioskiem o dokonanie odpowie zmiany w zezwoleniu. Jak później oświadczyła, wniosek ten miał zostać potraktowany przez jako organ wniosek o wyrażenie zgody na dokonanie wyżej wymienionych zmian. Skoro przedmiotem prowadzonego postępowania było wyrażenie zgody na dokonanie zmiany w składzie Rady Nadzorczej Spółki, określonym w punkcie II zezwolenia, a zmiany dokonano przed złożeniem wniosku do właściwego organu, to Dyrektor Celnej w P. stwierdził, iż brak było w tej sytuacji jednego z elementów stosunku materialnoprawnego. Umorzył zatem postępowanie jako bezprzedmiotowe. Wynika z tego, że Spółka nie posiada zgody właściwego Dyrektora Izby Celnej na zmianę składu osobowego Rady Nadzorczej. Organ odmówił Spółce dokonania zmiany zezwoleń Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. i z dnia [...] r. w zakresie składu osobowego Rady Nadzorczej Spółki, gdyż Spółka nie uzyskała zgody właściwego organu (Dyrektora Izby Celnej w P.) na tę zmianę. Pozytywne załatwienie rozpatrywanego wniosku nie było zatem możliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując skargę zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Uchylenie decyzji może zatem nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, że w wyniku wydania zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia prawa. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji są przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz.1540, zwana także ustawą), która weszła w życie dnia 1 stycznia 2010 r. Artykuł 135 tej ustawy przewiduje, że zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1, mogą być zmieniane, na zasadach określonych w ustawie dla zmiany koncesji i zezwoleń udzielanych podmiotom prowadzącym działalność w zakresie określonym w art. 6 ust. 1-3, przez organ właściwy do udzielenia zezwolenia w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy (ust. 1), z tym, że w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsc urządzania gry, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych (ust. 2). Przedmiotem postępowania administracyjnego było dokonanie zmiany dwóch zezwoleń na prowadzenie i urządzanie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa d., polegającej na zmianie składu rady nadzorczej. Sporne między stronami jest to, czy dokonanie przedmiotowej zmiany zezwolenia wymagało uprzedniej zgody właściwego organu na zmianę w składzie rady nadzorczej. Istota sporu zasadza się zatem na odmiennej interpretacji przez strony postanowień art. 53 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Według tego przepisu, każda zmiana w składzie zarządu lub rady nadzorczej spółek prowadzących działalność w zakresie gier urządzanych w ośrodkach gier lub działalność w zakresie zakładów wzajemnych, z wyłączeniem jednoosobowych spółek Skarbu Państwa, wymaga uzyskania uprzedniej zgody. Z wnioskiem o wyrażenie zgody występuje podmiot prowadzący działalność w zakresie takich gier lub zakładów wzajemnych. Sąd podkreśla, że dyspozycją art. 53 ust. 1 ustawy są objęte zmiany w składzie zarządu lub rady nadzorczej spółek prowadzących działalność w zakresie gier urządzanych w ośrodkach gier. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem zezwolenia objętego wnioskowaną zmianą w składzie rady nadzorczej jest natomiast prowadzenie i urządzanie gier na automatach o niskich wygranych w punktach gier na terenie województwa d., prowadzonych zgodnie z art. 9 pkt 3 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych. Według art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona w dalszym ciągu, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Biorąc pod uwagę, że skarżąca spółka prowadzi działalność polegającą na urządzaniu gier na automatach o niskich wygranych w punktach gier, a nie, jak to określa art. 53 ust. 1 ustawy – w ośrodkach gier, przepis art. 53 ust. 1 ustawy nie ma zastosowania do wnioskowanej zmiany zezwolenia. Mając na uwadze powyższe Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, jako wydaną z naruszeniem prawa materialnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i orzekł jak w punkcie I wyroku. O wstrzymaniu wykonania uchylonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. (punkt II wyroku). O kosztach w punkcie III wyroku orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., uwzględniając kwotę uiszczoną przez stronę skarżącą tytułem wpisu od skargi oraz koszty zastępstwa prawnego (§ 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu).