III SA/Łd 109/11

Dnia 25 maja 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2011 roku sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania zaświadczenia o samodzielności lokalu oddala skargę. Prezydent Miasta Ł.postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), w zw. z art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali ( tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903, z późn. zm.), odmówił Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...]w Ł. sprostowania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w Ł. przy ul. [...] , poprzez stwierdzenie, że lokal ten nie jest lokalem samodzielnym. Organ administracji pierwszej instancji w uzasadnieniu orzeczenia wyjaśnił, iż Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] w Ł. ( dalej: Wspólnota) zwróciła się o sprostowanie zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...] w Ł., poprzez stwierdzenie, że lokal ten nie jest lokalem samodzielnym. Do wniosku dołączyła inwentaryzację architektoniczno – budowlaną przedmiotowego lokalu, opracowaną we wrześniu 2008 r. przez mgr inż. [...], z której wynikało, iż przedmiotowy lokal nie jest lokalem samodzielnym. Natomiast w grudniu 2009 r. ta sama biegła wydała następną opinię o samodzielności lokalu mieszkalnego. W oparciu o tę ostatnią opinię Prezydent Miasta Ł. wydał w dniu [...] r. zaświadczenie nr [...] o samodzielności lokalu. Wspólnota podniosła, że od czasu wydania pierwszej opinii do grudnia 2009 r., jak i dotychczas nie uległ zmianie stan lokalu. W jej ocenie przedmiotowy lokal nie posiada cech samodzielności z następujących powodów: okna w pokojach o powierzchni 13,58 m. kw. i 17,41 m. kw. są za małe, wątpliwe nasłonecznienie mieszkania przez 1,5 godziny na dobę, drzwi do kuchni i łazienki mają szerokość 70 cm. ( powinny min. 80 cm.), brak umywalki, jeżeli jest bojler gazowy w łazience to łazienka ma za małą powierzchnię, korytarz w łazience jest zbyt wąski, brak dwóch źródeł wentylacji w kuchni. Organ administracji stwierdził, że przepisy k.p.a., Działu VII Wydawanie zaświadczeń, nie przewidują sprostowania zaświadczenia. Dlatego wniosek wspólnoty należy potraktować jako wniosek o wydanie nowego zaświadczenia o żądanej treści. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokojeniu ich potrzeb mieszkaniowych. Wskazany przepis art. 2 ustawy o własności lokali – w ust. 3 stanowi, że spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia. Ustalony w sprawie stan faktyczny wskazuje, ze przedmiotowy lokal posiada wejście z ogólnodostępnej klatki schodowej, składa się z dwóch pokoi ( 13,58 m. kw. i 17,41 m. kw.), kuchni, garderoby, łazienki oraz przedpokoju i jest wydzielony trwałymi ścianami. Lokal jest wyposażony w instalację elektryczną, wodno – kanalizacyjną, gazową, c.o. oraz telefoniczną. Warunki, jakie powinny spełniać lokale na stały pobyt ludzi zostały unormowane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Trafnie podnosi strona, że pomieszczenia w przedmiotowym lokalu nie spełniają wszystkich wielkości określonych w tych przepisach. Jednakże w niniejszej sprawie nie mają one zastosowania. W myśl § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia jego przepisy stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli naziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2, jak również, zgodnie z jego § 2 ust. 2 i ust. 3 a, przy nadbudowie, rozbudowie, przebudowie i zmianie użytkowania budynków ( odpowiednio w zależności od powierzchni budynków – ust. 2, ust. 3a). Oznacza to, że przepisy powołanego rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, wymiarów schodów, a także oświetlenia awaryjnego, o których mowa w § 181, stosuje się z uwzględnieniem § 2 ust. 2 i 3a, również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi. W pozostałym zakresie przepisy te nie mają zastosowania do istniejących już budynków. Dlatego też okoliczności wskazane przez wspólnotę dotyczące zbyt małych okien w pokojach, niewystarczającego oświetlenia, za małej szerokości drzwi do łazienki i kuchni, braku umywalki, za małej powierzchni łazienki, w której zainstalowano bojler gazowy i braku 2 źródeł wentylacji w kuchni nie mogą mieć wpływu na samodzielność lub jej brak w odniesieniu do przedmiotowego lokalu. Przedmiotowy lokal jest zespołem izb wydzielonych ścianami trwałymi w obrębie budynku, przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, odpowiada kryteriom przewidzianym w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. Wobec tego spełnia wymogi samodzielnego lokalu mieszkalnego w rozumieniu tej ustawy. Organ I instancji podniósł, iż Gmina Miasto Ł. reprezentowana przez Agencję Nieruchomości Ł. nie występowała o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu w oparciu o opinię opracowaną przez inż. [...] we wrześniu 2008 r., zatem organ nie badał samodzielności tego lokalu w oparciu o tę dokumentację. Wspólnota wniosła zażalenie na postanowienie organu I instancji, zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy co doprowadziło do naruszenia przepisów § 207 ust. 2 i ust. i ust. 3a i § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez ich nie zastosowanie. W uzasadnieniu zażaleniu Wspólnota podniosła, że przedmiotowe pomieszczenie nigdy nie uzyskało statusu lokalu mieszkalnego. Zostało ono zaprojektowane i wybudowane jako pomieszczenie gospodarcze ( strych). Zagospodarowanie części pomieszczeń strychu, poprzez urządzenie w nich lokalu mieszkalnego zostało przeprowadzone w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami, tj. nie przeprowadzono procedury zmiany sposobu użytkowania tej części budynku. W trakcie podejmowania decyzji o zmianie sposobu użytkowania części budynku organ administracji budowlanej rozpatrywałby m.in. cechy techniczne, które powinien posiadać lokal ubiegający się o status mieszkalnego. Organ stosując jedynie przepisy ustawy o własności lokali pomija warunki techniczne, jakim muszą odpowiadać lokale ubiegające się o status lokali mieszkalnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu swojego orzeczenia wskazało, że w przypadku uzyskania zaświadczenia o samodzielności lokali nie ma możliwości domagania się sprostowania tego zaświadczenia. Ustawa o własności lokali nie przewiduje unieważnienia ani wydania zaświadczenia o braku samodzielności po wcześniejszym uzyskaniu dokumentu stwierdzającego takie zakwalifikowanie lokalu. Złożony przez Wspólnotę wniosek dotyczy wydania nowego zaświadczenia o żądanej treści. Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza spełnienie przez przedmiotowy lokal wymogów określonych w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. Posiada wejście z ogólnodostępnej klatki schodowej, składa się z dwóch pokoi, kuchni, garderoby, łazienki oraz przedpokoju i jest wydzielony trwałymi ścianami. Wspólnota wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie organu odwoławczego, żądając jego uchylenia. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w zakresie obowiązku zgromadzenia materiału dowodowego i pełnego wyjaśnienia sprawy, w tym obrazę art. 7 i 77 k.p.a. poprzez pominięcie przez stronę sprzecznych wniosków zawartych w dwóch różnych opiniach tego samego biegłego, wydanych w oparciu o te same okoliczności faktyczne, a także brak ustosunkowania się do tych sprzeczności. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż sporny lokal ma powierzchnię 19,69 m. kw. Na podstawie inwentaryzacji architektoniczno – budowlanej z września 2008 r. opracowanej przez mgr inż. [...] sporny lokal " uzyskał" powierzchnię 58, 21 m. kw., co nastąpiło na skutek doliczenia do powierzchni lokali części strychu stanowiącego powierzchnie wspólną, który to zabieg techniczny nie czyni z tego lokalu samodzielnego lokalu mieszkalnego i co potwierdza opinia biegłej [...] z września 2008 r. lokal nie spełnia warunków technicznych określonych rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Od tamtej daty nie zmienił się stan faktyczny dotyczący tego lokalu; nie została przeprowadzona żadna adaptacja lokalu. W takim stanie faktycznym biegła [...] wydała w marcu 2010 r. nową opinię, w której stwierdziła, że przedmiotowy lokal jest samodzielnym lokalem mieszkalnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, powołując się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej - p.p.s.a ), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Na wstępie stwierdzić należy, iż organy administracji orzekające w sprawie prawidłowo potraktowały wniesiony przez Wspólnotę wniosek o sprostowanie zaświadczenia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. jako wniosek o wydanie zaświadczenia, że przedmiotowy lokal nie jest lokalem samodzielnym. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1357/09 uznał, iż wspólnota mieszkaniowa uprawniona jest do żądania wydania zaświadczenia o braku samodzielności lokalu ( v. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przyjęcie przez ustawodawcę, iż spełnienie przez lokal mieszkalny lub użytkowy wymagań, o których mowa w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, dokonane ma być przez starostę i czynność ta ma formę zaświadczenia oznacza, że postępowanie prowadzone z wniosku podmiotu zainteresowanego uzyskaniem potwierdzenia samodzielności lokalu ma charakter administracyjny, do którego mają zastosowanie przepisy działu VII k.p.a. ( art. 217 – 220). Zwrócić należy jednak uwagę, że stwierdzenie wymagań techniczno – budowlanych jest czynnością materialno – techniczną, która charakteryzuje się szczególną specyfiką. Zaświadczenie wydane przez starostę, mimo iż polega na urzędowym potwierdzeniu określonych faktów – odmiennie niż wynika to z art. 218 § 1 k.p.a. opiera się najczęściej na określeniu stanu samodzielności lokalu w oparciu nie o materiały znajdujące się w wyłącznym posiadaniu organu, lecz na podstawie dokumentacji przedstawionej przez ubiegającego się o wydanie zaświadczenia. Stwierdzenie przez starostę, że lokal spełnia warunki techniczno – budowlane potwierdza wystąpienie określonych faktów na dzień wydania zaświadczenia. Wydanie przez starostę zaświadczenia stwierdzającego samodzielność lokalu w sposób pośredni wywołuje skutki w sferze prawnej podmiotu, umożliwiając ustanowienie odrębnej własności lokalu. Powyższy skutek prawny nie będzie jednak wynikał z faktu wydania zaświadczenia. Pomimo, że postępowanie wyjaśniające w sprawie samodzielności lokalu ma przebieg częściowo odmienny od rozwiązań przyjętych w k.p.a., do wydania zaświadczenia, w tym także do kwestii odmowy jego wydania ( lub odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści), przyjąć trzeba, że zastosowanie mieć będą zasady kodeksowe, przewidujące obowiązek nadania odmowie wydania zaświadczenia formy postanowienia wydanego przez starostę – art. 219 k.p.a. ( v. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 27 lipca 2009 r., sygn. akt I OPS 2/09 – publ. ONSA i WSA 2009/5/83). Zgodnie z art. 218 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Postępowanie to, jak wskazano w powołanej uchwale, nie musi opierać się jedynie na rejestrach i danych posiadanych przez urząd, ale także na dowodach dostarczonych przez stronę. Jedynym dokumentem przedstawionym w toku postępowania przez Wspólnotę, na okoliczność niesamodzielności lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...], jest sporządzona przez inż. [...] we wrześniu 2008 r. inwentaryzacja architektoniczno – budowlana budynku mieszkalnego i budynku garażowego przy ul. [...] w Ł. Dokument ten na stronie 7 zawiera informacje dotyczące lokalu nr [...], stanowiącego własnością gminy ( izba i korytarz o powierzchni 19,69 m. kw.), zaś na stronie 10 adnotację, cyt: " lokal nie jest lokalem samodzielnym". Jednakże organy administracji orzekające w sprawie dysponowały również sporządzoną w okresie późniejszym ( marzec 2010 r.) opinią tego samego biegłego [...], potwierdzającą samodzielność przedmiotowego lokalu. Opinia ta zawiera dokładny opis lokalu nr [...] na dzień jej wydania. We wnioskach końcowych biegła ustaliła, iż przedmiotowy lokal spełnia podstawowe wymagania dla pomieszczeń przeznaczonych na cele mieszkalne zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawach warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Lokal jest wydzielony trwałymi ścianami. Wobec powyższego jest samodzielnym lokalem mieszkalnym w myśl art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. Organy administracji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy prawidłowo uznały, iż sporządzona wcześniej i zawierająca pobieżny opis lokalu opinia z września 2008 r. nie może stanowić podstawy wydania zaświadczenia o braku samodzielności lokalu. Nie można przyjąć za trafne twierdzenia strony skarżącej, iż przedmiotowy lokal ma powierzchnię 19,69 m. kw. Na dzień wydania późniejszej opinii przez inż. [...] ( marzec 2010 r.) lokal nr [...] w budynku przy ul. [...] w Ł. miał powierzchnię 58, 21m. kw. Z treści tej opinii wynika, iż lokal jest wydzielony trwałymi ścianami w obrębie budynku, posiada wejście z klatki schodowej i składa się z dwóch pokoi, przedpokoju, kuchni , garderoby i łazienki. Tym samym spełnia kryteria przewidziane dla samodzielnego lokalu mieszkalnego, przewidziane w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali ( t.j. z 2000 r. Nr 80, poz. 903). Wynik postępowania wyjaśniającego nie uprawniał organów administracji do wydania zaświadczenia o treści żądanej przez Wspólnotę, iż przedmiotowy lokal nie jest lokalem samodzielnym. W ocenie Sądu organy administracji prawidłowo przyjęły, że okoliczność niespełnienia przez pomieszczenia lokalu wszystkich parametrów określonych w przepisach dotyczących warunków technicznych nie może mieć wpływu na zasadność uznania samodzielności lokalu. Zastrzeżenia Wspólnoty nie dotyczą bezpieczeństwa pożarowego, wymiarów schodów i oświetlenia awaryjnego. Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. Nr 75, poz. 690) w myśl § 2 ust. 1 tego rozporządzenia mają zastosowanie przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2. Nie mają one zastosowania do budynków istniejących, w których nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania. Przepis § 207 ust. 2 powołanego rozporządzenia stwierdza, iż jedynie przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, wymiarów schodów i oświetlenia awaryjnego stosuje się również do użytkowanych budynków istniejących. Zauważyć należy, iż budynek, w którym znajduje się przedmiotowy lokal był i pozostaje budynkiem mieszkalnym. Nie zmienił się zatem sposób jego użytkowania. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a, oddalił skargę. t.p.