II SA/Rz 286/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa/spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 25 maja 2011 r. sprawy ze skargi ze skargi Kancelarii Adwokackiej [...] na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie nakazu przedłożenia ekspertyzy technicznej -skargę oddala- do wyroku z dnia 25 maja 2011 r. Przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] nakazujące Kancelarii Adwokackiej - adw. G. B., adw. G. D., adw. A. L., adw. D. Sz. - Spółka Partnerska z/s w R. przy ul. [...] przedłożyć ekspertyzę techniczną przyłącza kanalizacji sanitarnej odprowadzającego ścieki z budynku położonego przy ul. [...] do kanalizacji sanitarnej w ulicy [...]. Podjęcie działań przez organ I instancji spowodowało pismo Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o., z treści którego wynikało, że przyłącz do budynku nr 4 przy ul. [...] włączony jest "na ostro" do kanalizacji sanitarnej DN 250 przebiegającej w ulicy oraz, że zachodzi konieczność przebudowy instalacji kanalizacji w pomieszczeniach piwnicznych budynku wraz z likwidacją istniejącego kanału - szamba. Zdaniem MPWIK, istniejący stan kanalizacji grozi niebezpieczeństwem wybuchu wskutek gromadzenia się gazów, a co za tym idzie katastrofą budowlaną i sanitarno - epidemiologiczną. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] organ I instancji działając na podstawie art. 123 i art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. oraz art. 81 c ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą nakazał Kancelarii Adwokackiej - adw. G. B. adw. G. D., adw. A. L., adw. D. Sz. - Spółka Partnerska z/s w R. przy ul. [...], zwanej dalej Spółką, przedłożyć ekspertyzę techniczną przyłącza kanalizacji sanitarnej odprowadzającego ścieki z budynku położonego przy ul. [...] do kanalizacji sanitarnej w ulicy [...], sporządzoną przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane i uprawnioną do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, która określi: stan techniczny przedmiotowego przyłącza kanalizacji sanitarnej, czy dalsze użytkowanie w/w przyłącza kanalizacji sanitarnej odprowadzającego ścieki z budynku przy ul. [...] może stwarzać zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, bezpieczeństwa mienia, 3) sposób (rozwiązanie projektowe) i zakres robót budowlanych, jakie należy wykonać w celu doprowadzenia w/w przyłącza kanalizacji sanitarnej do stanu prawidłowego oraz pilność ich wykonania. Z przedłożonych do organu w trakcie przeprowadzanych czynności kontrolno - wyjaśniających dokumentów, sporządzonych przez osobę uprawnioną – A. R. tj. "protokołu sprawdzenia instalacji wodno - kanalizacyjnej w budynku usługowym w R. przy ulicy [...]" z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz z "protokołu sprawdzenia instalacji kanalizacyjnej pod kątem powstania wybuchowych biogazów" z dnia [...] sierpnia 2010 r. wynika odpowiednio, że instalacja jest szczelna i spełnia wymogi określone przepisami Prawa Budowlanego oraz że brak jest możliwości stwierdzenia prawidłowości podłączenia zbiorczego kanału kanalizacyjnego do sieci kanalizacyjnej oraz że nie ma zagrożenia w zakresie w zakresie powstania wybuchowych biogazów. Z uwagi na nieprzedłożenie przez właścicieli przedmiotowego budynku uzupełnienia protokołu z dnia [...] sierpnia 2010 r. organ administracyjny wszczął postępowanie w sprawie stanu technicznego instalacji kanalizacji sanitarnej we wskazanym wyżej budynku wraz z przyłączem kanalizacji sanitarnej. Podczas oględzin współwłaściciel przedmiotowego budynku wskazał, w jaki sposób przebiega kanał murowany odprowadzający ścieki z budynku i oświadczył, że według jego wiedzy kanał sanitarny nie był od lat remontowany, przy czym wyjaśnienia te nie zostały poparte dokumentacją techniczną. Z uwagi na powyższe organ uznał, że stan techniczny kanału będącego przyłączem kanalizacji sanitarnej' w budynku [...], odprowadzającego ścieki z budynku [...] do kanalizacji sanitarnej w ulicy [...] budzi uzasadnione wątpliwości i nałożył wskazane wyżej obowiązki na właściciela budynku - właściciela przyłącza. Powołał się przy tym na treść art. 81 c ust 2 ustawy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Spółka wnosząc o jego uchylenie. W zarzutach wskazano naruszenie art. 81 c prawa budowlanego przez nakazanie stronie wykonania ekspertyzy technicznej pomimo, że pismo MPWIK może stanowić zwyczajne pomówienie strony albowiem na jego poparcie MPWIK nie przedstawił żadnych dowodów. Ponadto MPWIK, zdaniem żalącej się spółki, zataił 2 wizje lokalne, gdzie próby szczelności kanalizacji nie potwierdziły, że kanalizacji gromadzą się niebezpieczne gazy. Ponadto wskazano, że w protokole z dnia [...] marca 2010 r. sporządzonego w następstwie kontroli Urząd Miasta R.Wydział Gospodarki Komunalnej i Inwestycji stwierdził brak zagrożenia sanitarno-epidemiologicznego, podobnie jak komisja z Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego nie stwierdziła nieprawidłowości stanu technicznego instalacji kanalizacyjnej. Żądanie badania sposobu połączenia kanału kanalizacyjnego ze studzienką kanalizacyjną w ul. [...]i jest nadużyciem prawa, albowiem MPWIK pobiera opłaty za usługę Wod - Kan i jest właścicielem przyłącza od ściany kamienicy do studzienki, a ustalanie sposobu podłączenia poza kamienicą z kanalizacja miejska wymagałoby rozkopania chodnika miejskiego z wyłączeniem z ruchu części ul. [...]. W następstwie rozpoznania wskazanego wyżej zażalenia organ II instancji zaskarżonym niniejszą skargą postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W podstawie prawnej powołał się na art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 81 c ust. 2 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy. Uzasadniając postanowienie organ II instancji wskazał, że wydając zaskarżone postanowienie organ I instancji nie naruszył prawa. Organ II instancji powołał się na treść art. 81 c ust. 1 ustawy, stanowiącego, że organ nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, może nałożyć w drodze postanowienia, na właściciela lub zarządcę obowiązek dostarczenia w określonym czasie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, przy czym koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Koniecznym warunkiem do zastosowania art. 81 c ust. 2 ustawy i możliwości nałożenia obowiązków wynikających z tej normy prawnej, jest dokładne ustalenie i wskazanie okoliczności powodujących powstanie wątpliwości w zakreślonych przez ustawodawcę aspektach. Organ wskazał, że przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne ma obowiązek zapewnić zdolność posiadanych urządzeń kanalizacyjnych do realizacji odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny oraz zapewnić należytą jakość tej usługi, odbiorca natomiast odpowiada za zapewnienie niezawodnego działania posiadanych instalacji i przyłączy kanalizacyjnych z urządzeniem pomiarowym włącznie, jeżeli umowa o odprowadzanie ścieków nie stanowi inaczej. W przedmiotowej sprawie odpowiedzialność za stan przyłącza ciąży na Spółce. Informacja przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego o stanie zagrożenia nie mogła pozostać bez zainteresowania organu nadzoru budowlanego, a kolejne dowody gromadzone w sprawie (protokół z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2010 r.) nie potwierdziły prawidłowości funkcjonowania przyłączy. Zdaniem organu nie jest możliwe, aby dokonał on kwalifikacji stanu faktycznego w wyniku oględzin przedmiotu postępowania, stąd zobowiązanie inwestora do przedłożenia stosownego opracowania jest zasadne. Powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżyła Spółka wnosząc o jego uchylenie i uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: art. 81 c ust. 2 ustawy wobec uznania, że zachodziły przesłanki do wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. postanowienia z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] o treści tam zawartej i utrzymanego w mocy zaskarżonym postanowieniem pomimo braku uzasadnionych okoliczności, rozparzenie niniejszej sprawy w oparciu o wskazany wyżej przepis z pominięciem art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków, w którym mowa jest, że MPWIK ma obowiązek zapewnić zdolność posiadanych urządzeń kanalizacyjnych do odprowadzania ścieków zaś odbiorca ścieków ma zapewnić niezawodne działanie instalacji i przyłączy kanalizacyjnych, rozpatrzenie niniejszej sprawy z pominięciem uchwały Rady Miasta R. z dnia [...] marca 2007r., nr [...], a w szczególności § 4 pkt 5, § 5 pkt 3 i 3, gdzie stwierdza się, że Przedsiębiorstwo na obowiązek zapewnienia zdolności urządzeń kanalizacyjnych do odprowadzania ścieków, ma zapewnić prawidłową eksploatację sieci wodociągowej wraz z przyłączem do zaworu głównego. rażące naruszenie przepisów k.p.a., tj. art. 7 i 77 wobec nie podjęcia przez organy nadzoru budowlanego jakichkolwiek działań zmierzających do ustalenia czy MPWIK dysponuje uzasadnionymi dowodami potwierdzającymi słuszność ich zawiadomienia, nie ustosunkowania się do istotnych dowodów w sprawie - notatka Urzędu Miasta R. z dnia 30 marca 2010 r. oraz ekspertyzy wykonane przez A. R. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest dokonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, na co wskazuje art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej w dalszej części P.p.s.a. W powyższym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja (postanowienie) odpowiada prawu materialnemu i czy postępowanie prowadzące do jej (jego) wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. eliminacja przedmiotu skargi z obrotu prawnego następuje w razie stwierdzenia, iż nastąpiło naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynika sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wspomniany przepis zezwala zatem sądowi administracyjnemu na uwzględnienie skargi z uwagi na okoliczności, których skarżący nie podnosił w skardze. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ona prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Postępowanie w niniejszej sprawie przed organami administracji zostało wszczęte wobec zawiadomienia dokonanego przez Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w R., które zawiadomiło organ nadzoru budowlanego o tym, że przegląd instalacji sanitarnej w przedmiotowym budynku wykazał, że przyłącz wpięty jest "na ostro" do kanalizacji sanitarnej w ulicy, w piwnicy budynku znajduje się kanał murowany i zachodzi konieczność natychmiastowego przebudowania instalacji. Istniejący stan grozi wybuchem gromadzących się gazów, powoduje niebezpieczeństwo katastrofy budowlanej i sanitarno- epidemiologicznej. # Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organów w niniejszej sprawie stanowiła przepis art. 81c ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U.. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.). Przepis ten przewiduje, że organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Na przedmiotowe postanowienie przysługuje zażalenie. W kontrolowanej sprawie organy uznały, że zachodzą uzasadnione wątpliwości, co do stanu technicznego kanalizacji sanitarnej w budynku położonym przy ul. [...] w R. znajdującym się na działce nr [...] stanowiącej własność skarżących. Do zastosowania powyższego przepisu koniecznym jest ustalenie i wskazanie okoliczności powodujących powstanie wątpliwości, co do stanu technicznego kanalizacji. W piśmie, które stanowiło podstawę do wszczęcia niniejszego postępowania Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w R. wskazało, że przegląd instalacji sanitarnej w przedmiotowym budynku wykazał, że przyłącz wpięty jest "na ostro" do kanalizacji sanitarnej w ulicy, w piwnicy budynku znajduje się kanał murowany i zachodzi konieczność natychmiastowego przebudowania instalacji. Istniejący stan grozi wybuchem gromadzących się gazów, powoduje niebezpieczeństwo katastrofy budowlanej i sanitarno-epidemiologicznej. Rolą żądanej przez organy ekspertyzy jest usunięcie wskazanych wątpliwości poprzez wskazanie, że przedmiotowe urządzenia są we właściwym stanie technicznym ewentualnie poprzez wskazanie że są w niewłaściwym stanie technicznym, a w takim przypadku musiałaby wskazać sposób doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe nie wykazało, że objęty postępowaniem przyłącz funkcjonuje w sposób prawidłowy. Znajdujący się w aktach sprawy protokół sprawdzenia instalacji wodno-kanalizacyjnej z dnia [...] sierpnia 2010 r. wskazuje, że instalacja budynku nadaje się do użytkowania, dodaje jednak, że brak jest możliwości stwierdzenia prawidłowości podłączenia zbiorczego kanału do sieci kanalizacyjnej. Znajdujący się w aktach sprawy protokół z dnia [...] sierpnia 2010 r. nie wskazuje, że kanał gromadzący ścieki został sprawdzony pod kątem powstawania wybuchowych biogazów. Stwierdzenie prawidłowości funkcjonowania instalacji nie gwarantuje prawidłowego funkcjonowania przyłącza, którego częścią jest murowany kanał. W takiej sytuacji koniecznym było nakazanie właścicielowi nieruchomości przedłożenia ekspertyzy technicznej przyłącza kanalizacji sanitarnej, bowiem same oględziny przedmiotu postępowania nie usuną przedmiotowych wątpliwości. Po przedłożeniu przez skarżących ekspertyzy organy - stosownie do jej treści - podejmą dalsze działania. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Nie można dopatrzeć się naruszenia przez wydanie przedmiotowego postanowienia przepisu art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Jak wskazano wyżej w sprawie zachodzą uzasadnione wątpliwości, co do stanu technicznego przyłącza kanalizacji sanitarnej. Wątpliwości te dotyczą stanu technicznego kanału murowanego będącego przyłączeniem kanalizacji sanitarnej, odprowadzającego ścieki z budynku. Wątpliwości te nasila fakt potwierdzony podczas oględzin przez stronę skarżącą, że przedmiotowy kanał nie był od wielu lat remontowany oraz okoliczność, iż strona skarżąca podjęła kroki w kierunku wykonania nowego przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej, w związku z czym otrzymała znajdujące się w aktach sprawy warunki techniczne przyłączenia. Adresatem przedmiotowego postanowienia, zgodnie z brzmieniem art. 81c ust. 2 w zw. z art. 81c ust. 1 może być uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu. W niniejszej sprawie adresatem postanowienia są współwłaściciele nieruchomości, stąd też trudno jest uznać za trafny zarzut skargi dotyczący skierowania postanowienia do MPWiK-u. Nie jest również uzasadniony zarzut dotyczący naruszenia przez organy art. 7 i 77 KPA, bowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza fakt wystąpienia uzasadnionych wątpliwości, co do stanu technicznego przyłącza kanalizacji sanitarnej. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, dlatego na podstawie przepisu art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.