VIII SA/Wa 149/11

WyrokWSA w Warszawie2011-05-26

Skład orzekający: Artur Kot, Iwona Owsińska-Gwiazda, Sławomir Fularski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie posiadania gruntów rolnych na inne podmioty w roku następującym po roku, za który złożono wniosek o przyznanie płatności ONW, może stanowić podstawę do odmowy przyznania tej płatności lub nałożenia sankcji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przeniesienie posiadania gruntów rolnych na inne podmioty, które nastąpiło po zakończeniu roku kalendarzowego, za który złożono wniosek o przyznanie płatności ONW, nie może stanowić negatywnej przesłanki do przyznania tej płatności. Kluczowe jest spełnienie warunków w roku, którego dotyczy wniosek. Opóźnienie organu w wydaniu decyzji ponad dwa lata również nie może obciążać rolnika.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2007. W trakcie postępowania administracyjnego, w 2008 roku, spółka przeniosła posiadanie części gruntów rolnych na inne podmioty. Organy administracji odmówiły przyznania płatności ONW za 2007 rok i nałożyły sankcję, uznając, że spółka nie spełniła warunków posiadania gruntów przez cały rok. Spółka wniosła skargę do WSA, argumentując, że przeniesienie posiadania nastąpiło po zakończeniu roku kalendarzowego, którego dotyczył wniosek.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy przyznania płatności ONW do działek rolnych lub ich części położonych na obszarze ONW typu – Nizinne strefa I na rok 2007 i nałożenia sankcji. Sąd stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu w tej części do czasu uprawomocnienia się wyroku. W pozostałym zakresie skargę oddalił i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Protokolant referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2011 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] października 2010 r. nr [...], w części dotyczącej odmowy przyznania płatności ONW do działek rolnych lub ich części położonych na obszarze ONW typu- Nizinne strefa I na rok 2007 i nałożenia sankcji; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w części jak w punkcie pierwszym wyroku do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) w pozostałym zakresie skargę oddala; 4) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącej [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Nr [...] z [...] października 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w B. działając na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. Nr 64, poz. 427 ze zm.), w związku z § 2, § 3 ust. 1, 2, 3, § 5 ust. 3, ust. 4 oraz § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 448, zwane dalej rozporządzeniem ONW) oraz art. 7 i art. 16 ust. 1, ust. 3 akapit 2, ust. 4 i ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 386, z 23 grudnia 2006, str. 74), art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277, z 21 października 2005, str. 1), art. 21 ust.1 oraz ust. 2, art. 50 ust. 1 oraz ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30 kwietnia 2004, str. 18, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 3, t. 44, str. 243, ze zm.), art. 138 ust. 1 akapit 1 oraz akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a wymienionego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L 345 z 20 listopada 2004, str. 1, ze zm.) i art. 104 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej Kpa), po rozpatrzeniu wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej także jako spółka, beneficjent) z [...] maja 2007 r. o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) (dalej płatność ONW) na rok 2007 orzekł o: 1. umorzeniu postępowania w sprawie przyznania płatności ONW w części dotyczącej działki rolnej AŁ; 2. odmowie przyznania płatności ONW do działek rolnych lub ich części położonych na obszarze ONW typu – Nizinne strefa I na 2007 rok; 3. nałożeniu sankcji w wysokości [...] zł (słownie: [...] zł [...] gr.), która będzie potrącana z przyznanej płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności. W wyniku złożonego przez spółkę odwołania, decyzją Nr [...] z [...] listopada 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 Kpa orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, akceptując w całości decyzję organu pierwszej instancji, organ odwoławczy szczegółowo przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Wskazał, że [...] maja 2007 r. do biura powiatowego ARiMR wpłynął wniosek beneficjenta o przyznanie płatności ONW na 2007 r. Wniosek obejmował deklarację gruntów na szeregu działek rolnych (A, AP, AR, AN, AO, AJ, AI, G, H, HA, I, IA, AC, U, W, X, Y, AA, AB, AL, AK, AŁ, K, J, L, Ł, O, P, S, T, R, N, AH, AE, AM, AG, AD, AF, D, B, C, E, F). W dniu [...] października 2007 r. spółka złożyła oświadczenie dotyczące cofnięcia z uprzednio złożonego wniosku deklaracji działki AŁ znajdującej się w na działce ewidencyjnej nr [...] położonej w woj. [...], powiecie g., gmina W., obręb M.. W dalszym toku postępowania – [...] maja 2008 r. strona złożyła do organu: korektę wniosku o przyznanie płatności, oświadczenie zawierające deklaracje działek z wniosku oraz dokumenty dotyczące posiadanych gruntów, dwie umowy przeniesienia posiadania nieruchomości rolnych z [...] marca 2005 r. zawarte pomiędzy P. M. i R. M., a beneficjentem dotyczące przeniesienia posiadania nieruchomości rolnych lub ich części o nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz dwie umowy warunkowe przeniesienia posiadania nieruchomości rolnych zawarte pomiędzy P. M. i [...] spółka z o.o., a beneficjentem dotyczące przeniesienia posiadania nieruchomości rolnych lub ich części o nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] na rzecz spółki pod warunkiem zawarcia przez przenoszących umów dzierżawy z Agencją Nieruchomości Rolnych. Jednocześnie strona przedstawiła protokoły z [...] marca 2005 r., z treści których wynika, że spółka pozostaje posiadaczem wskazanych wyżej nieruchomości do czasu wygaśnięcia umów dzierżawy. W dniach [...] maja 2008 r. i [...] maja 2008 r. do organu pierwszej instancji wpłynęły wnioski "[...]" spółka cywilna i "[...]" spółka cywilna o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych wraz z porozumieniem z [...] kwietnia 2008 r. w sprawie przeniesienia posiadania nieruchomości rolnych, na podstawie którego z dniem [...] kwietnia 2008 r. beneficjent przeniósł posiadanie działek nr [...],[...] (odpowiednio działki AN, AO) na rzecz [...] spółka cywilna i działki nr [...] (działka A) na rzecz [...] spółka cywilna. Następnie [...] czerwca 2008 r. do organu pierwszej instancji wpłynęły wnioski: "[...]" spółka cywilna, "[...]" spółka cywilna, "[...]" spółka cywilna, "[...]" spółka cywilna, "[...]" spółka cywilna, "[...]" spółka z o.o., "[...]" spółka cywilna, "[...]" spółka cywilna o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności ONW, dotyczące wstąpienia przez te podmioty na miejsce "[...]" sp. z o.o. do toczącego się postępowania w zakresie przyznania płatności (bezpośrednich oraz ONW) na 2007 rok. Na podstawie dołączonych do wniosków dokumentów, w tym protokołów stanowiących integralną część porozumień w sprawie przeniesienia posiadania, porozumień w sprawie przeniesienia posiadania nieruchomości rolnych z dnia [...]kwietnia 2008 r. oraz oświadczeń przejmujących posiadanie działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW z dnia [...] kwietnia 2008 r., organ stwierdził, iż z dniem [...] kwietnia 2008 r., podmioty te przejęły w posiadanie nieruchomości rolne oznaczone jako działki ewidencyjne nr: [...],[...],[...] (odpowiednio działki rolne: C, E, F - "[...]" spółka cywilna); [...] (działka rolne AD - [...]" spółka cywilna); [...] (działka rolna AR - [...]" spółka cywilna); [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] (odpowiednio działki rolne: G, H, HA, J, Ł, P, S, T - "[...]" spółka cywilna); [...],[...] (odpowiednio działki rolne: AJ, D - "[...]" spółka cywilna); [...],[...],[...] (odpowiednio działki rolne: AC, B, N -"[...]" spółka z o.o.); [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] (odpowiednio działki rolne G, H, HA, I, IA, Ł, K, U, W, X, Y, AA, AB, O, R, L - "[...]" spółka cywilna); [...],[...],[...],[...], [...] (odpowiednio działki rolne: AH, AE, AG, AF, AM - "[...]" spółka cywilna). Organ odwoławczy stwierdził, iż wobec przekazania posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego, a więc przekazania uprawnień i obowiązków z nim związanych beneficjent zrezygnował z przyznania płatności na swoją rzecz. P. M. przekazał w posiadanie część gospodarstwa rolnego objętego wnioskiem o przyznanie płatności na 2007 r. Tym samym nie dotrzymał ustawowego warunku przekazania gospodarstwa rolnego w całości na rzecz innego producenta rolnego, co wyklucza przyznanie wnioskowanej płatności. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż w związku z przejęciem w posiadanie przez wyżej powołane podmioty gruntów rolnych zgłoszonych przez spółkę w ramach wniosku o przyznanie płatności ONW o łącznej powierzchni [...] ha, grunty te zostały wyłączone z powierzchni kwalifikowanej do otrzymania przedmiotowej płatności. Powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony wynosiła [...] ha, zaś obszar powierzchni zadeklarowanych działek rolnych, spełniający warunki do przyznania przedmiotowej płatności wynosi [...] ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosiła [...]%. Wobec ustalenia, iż różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną wyniosła powyżej 50%, organ I instancji zgodnie z regulacjami art. 16 ust. 3 akapit 2 oraz ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 386, z 23 grudnia 2006, str. 74), słusznie wykluczył beneficjenta z otrzymania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym (co jest równoznaczne z odmową przyznania płatności ONW na 2007 rok) oraz zastosował sankcję pomniejszającą wypłatę pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę. Sankcja ustalona została w wysokości [...] zł. W odniesieniu do działki AŁ o powierzchni [...] ha, co do której wniosek o przyznanie płatności ONW został wycofany [...] października 2007 r. organ działając na podstawie art. 105 Kpa orzekł o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Jednocześnie wobec ustalenia, iż do przedmiotowej płatności zadeklarowane zostały działki rolne – AK i AL (nr ewidencyjne odpowiednio [...]i [...]) o łącznej powierzchni [...] ha znajdujące się na obszarze ONW, który nie został zatwierdzony przez Komisję Europejską, organ w oparciu o normę § 10 ust. 2 rozporządzenia ONW stwierdził, że zasadnie powierzchnia ww. działek została wyłączona z powierzchni kwalifikowanej do otrzymania przedmiotowej płatności. Skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję do sądu administracyjnego złożyła [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. wnioskując o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji. W uzasadnieniu skargi podniosła, że przeniesienie posiadania gruntów, które nastąpiło po zakończeniu roku kalendarzowego nie ma żadnego znaczenia dla przyznania płatności dla podmiotu użytkującego grunty rolne przez cały rok kalendarzowy. Płatności są bowiem ściśle związane z konkretnym rokiem kalendarzowym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga jest zasadna w części dotyczącej odmowy przyznania płatności ONW do działek rolnych lub ich części położonych na obszarze ONW typu – Nizinne strefa I na rok 2007 i nałożenia sankcji. W ocenie Sądu zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, niezbędnym stało się więc ich wyeliminowanie z porządku prawnego w ww. zakresie. Istotę sporu w przedmiotowym postępowaniu stanowi ustalenie, czy skarżąca [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. spełniła ustawowe warunki przyznania pomocy finansowej do przyznania płatności ONW na 2007 r., w szczególności czy wpływ na prawo do przyznania pomocy finansowej miała dokonana w 2008 r. zmiana stanu faktycznego sprawy polegająca na przeniesieniu posiadania gruntów rolnych na inne podmioty. Zgodnie z treścią § 2 rozporządzenia ONW, płatność ONW przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001: 1. który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia; 2. jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej 1 ha; 3. do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, wynoszącej nie więcej niż 300 ha; 4. jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zgodnie z postanowieniami § 5 ust. 2 rozporządzenia ONW, wniosek o przyznanie płatności ONW składa się co roku, do kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę rolnika w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej. W myśl art. 18 ust. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. z 2007 r. Nr 35, poz. 217 ze zm.) wniosek o przyznanie płatności obszarowych składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Decyzja dotycząca płatności ONW powinna być wydana do dnia 1 marca roku następującego po roku, w którym złożono wniosek (§ 5 ust. 5). Płatność jest wypłacana do dnia 30 czerwca roku następującego po roku, w którym został złożony wniosek (§ 5 ust. 7). Złożony wniosek zgodnie z postanowieniami § 5 ust. 3 i 4 rozporządzenia ONW może być wycofany w całości lub części, rolnikowi przysługuje także prawo dokonania zmian we wniosku. Analiza powyższych przepisów wskazuje, że płatność ONW jest ustalana w relacji do danego roku kalendarzowego i jak wynika z art. 28 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 wypłacana w terminie w terminie od dnia 1 grudnia roku, w którym złożono wniosek, do dnia 30 czerwca następnego roku. Stan posiadania połączonego z utrzymywaniem gospodarstwa w dobrej kulturze rolnej powinien więc trwać przez cały rok objęty wnioskiem o płatności. Tym samym, w ocenie Sądu decyzja w sprawie płatności ONW powinna, co do zasady uwzględniać stan faktyczny zaistniały do końca roku kalendarzowego, którego płatność dotyczy. Powołane przepisy dopuszczają wprawdzie możliwość wydania decyzji po zakończeniu roku kalendarzowego, za który przyznawana jest płatność ONW (do dnia 1 marca), ale w oparciu o stan faktyczny istniejący na koniec roku kalendarzowego wymienionego we wniosku. Powyższe stanowisko znajduje oparcie w wyroku NSA z dnia 18 grudnia 2008 r., II GSK 559/08. Zdaniem NSA, nawet zmiany stanu faktycznego zaistniałe po terminie, który łączy się co do zasady z zakończeniem wykonywania na gruntach rolnych czynności przez producenta rolnego nie stanowią przeszkody do wypłaty płatności. Poglądy te, jakkolwiek wyrażone przez NSA na tle poprzednio obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, ze względu na podobieństwo regulacji prawnej, zachowują aktualność także pod rządami obecnie obowiązującego rozporządzenia. Złożony w niniejszej sprawie przez skarżącą spółkę wniosek odnosił się do płatności ONW za 2007 rok, natomiast zmiana stanu faktycznego dokonana po zakończeniu roku kalendarzowego, której dotyczył wniosek producenta zaistniała dopiero w kwietniu 2008 r. (za wyjątkiem działki nr [...], co do której organ I instancji ustalił, iż zwrócona została do Agencji Nieruchomości Rolnych [...] października 2007 r.). Poza sporem w przedmiotowym postępowaniu pozostaje fakt, że skarżąca spółka była posiadaczem działek rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ONW na 2007 rok w dacie złożenia tego wniosku. Bezspornym jest również, iż z dniem [...] kwietnia 2008 r. skarżąca przeniosła na rzecz innych podmiotów posiadanie nieruchomości rolnych wskazanych we wniosku na 2007 r. Do tego jednak czasu - co należy uznać za bezsporne, skarżąca była w posiadaniu przedmiotowych gruntów. Oceniając, przez pryzmat wskazanych wyżej okoliczności, uprawnienie skarżącej do płatności ONW za 2007 rok stwierdzić należy, iż do daty przeniesienia posiadania działek co do zasady spełniała ona przesłanki, od których przepisy ustawy uzależniały nabycie wskazanego prawa. Wreszcie bezspornym jest i to, że w dacie wydania pierwszej decyzji w sprawie skarżąca nie posiadała już gruntów, które wcześniej zadeklarowała we wniosku. Decyzja ta, co należy zauważyć, została jednak wydana dopiero w dniu [...] października 2010 r. Tak więc, zwłoka organu w wydaniu tej decyzji wynosiła ponad 2 lata, czym niewątpliwie uchybiono art. 12 Kpa (zasada szybkości postępowania). Oceniając stan faktyczny i prawny sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał, iż zmiana stanu fatycznego sprawy, zaistniała po upływie roku kalendarzowego, w odniesieniu do którego skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności ONW, oceniana w dniu wydania decyzji (tj. [...] października 2010 r.) nie może stanowić negatywnej przesłanki przyznania prawa do wnioskowanej przez skarżącą płatności. Skarżąca miała bowiem prawo spełniając ustawowe warunki złożyć wniosek o przyznanie płatności ONW za 2007 rok, przysługiwało jej także uprawnienie do przeniesienia w następnym już, bo w 2008 r., posiadania gruntów rolnych na rzecz innych podmiotów (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2008 r., sygn. Akt II GSK 559/08; wyrok WSA w Gliwicach z 6 października 2009 r. sygn. akt III SA/GL 390/09). Na stan posiadania zadeklarowanych we wniosku gruntów rolnych nie miało wpływu przeniesienie posiadania tych gruntów, bowiem czynności w tym zakresie podjęte zostały już po upływie roku kalendarzowego na który wnioskowano o przyznanie płatności. Również data wydania decyzji nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia organu, szczególnie zaś na gruncie niniejszej sprawy, gdzie zwlekano z wydaniem stosownej decyzji ponad 2 lata. Z żadnego przepisu prawa nie wynika bowiem, że rolnik – producent rolny musi być posiadaczem gruntów rolnych, aż do dnia wydania decyzji przez organ. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organy winny mieć na uwadze powołaną wyżej argumentację Sądu i przyjąć za miarodajny moment – stan posiadania spornych gruntów z końca 2007 roku. Na marginesie wyjaśnić tylko należy, że kwestie dotyczące przeniesienia posiadania przedmiotowych gruntów, skuteczności bądź nieskuteczności oświadczeń tych podmiotów, nie mają żadnego znaczenia dla sprawy dotyczącej przyznania skarżącej płatności ONW za 2007 r. Mogą zaś one mieć znaczenie w odrębnym postępowaniu, dotyczącym ewentualnego zwrotu przyznanych płatności dla skarżącej z powodu braku kontynuacji zobowiązania ONW w latach następnych przez podmioty, które przejęły w 2008 r. jej grunty. W związku z powyższym, w świetle powołanych rozważań Sądu, rozstrzygnięcie organów w przedmiocie nałożenia na skarżącą sankcji w kwocie [...] zł. jest przedwczesne, dlatego też i w tej części skarga jest zasadna. Za prawidłowe w niniejszej sprawie, Sąd uznał umorzenie postępowania w sprawie udzielenia pomocy ONW w części dotyczącej działki rolnej o symbolu AŁ. Powyższe jest uzasadnione wycofaniem w dniu [...] października 2007 r., przez samą skarżącą przedmiotowej działki z wniosku. W tym więc zakresie zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja są zgodne z prawem, stosownie bowiem do postanowień § 5 ust. 3 rozporządzenia ONW rolnik może wycofać w części wniosek, co skutkuje umorzeniem postępowania w tym zakresie na podstawie art. 105 § 1 Kpa z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Sąd nie podziela natomiast stanowiska organów dotyczącego wyłączenia z powierzchni kwalifikowanej do płatności działek AL i AK zgłoszonych na obszarze ONW, który nie został zatwierdzony przez Komisję Europejską. Zgodnie bowiem z § 10 ust. 2 ww. rozporządzenia, jeżeli Komisja Europejska, zatwierdzając Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, nie zatwierdzi danego obszaru ONW w wykazie, postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności ONW, wszczęte na podstawie wniosku dotyczącego obszaru, podlega umorzeniu. Tym samym w odniesieniu do działek AK i AL organ winien umorzyć postępowanie, nie zaś orzec o wyłączeniu tych działek z płatności. Mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, Sąd na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja w części dotyczącej odmowy przyznania płatności ONW do działek rolnych lub ich części położonych na obszarze ONW typu – Nizinne strefa I na rok 2007 i nałożenia sankcji nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło