IV SA/Po 146/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-05-26
Skład orzekający: Bożena Popowska, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Tomasz Grossmann
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi Służby Więziennej podlega kognicji sądu administracyjnego, czy sądu powszechnego?Ratio decidendi
Decyzja o odmowie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi Służby Więziennej nie została wymieniona w przepisach ustawy o Służbie Więziennej (art. 218 i 219) jako sprawa podlegająca kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 220 tej ustawy, spory o roszczenia ze stosunku służbowego w sprawach niewymienionych w tych artykułach rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. W związku z tym, skarga na taką decyzję jest niedopuszczalna przed sądem administracyjnym.Stan faktyczny
Skarżący M.N. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Dyrektor Aresztu Śledczego odmówił przyznania pomocy, wskazując, że skarżący był właścicielem lokalu mieszkalnego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując zastosowanie przepisów nowej ustawy o Służbie Więziennej do wniosku złożonego przed jej wejściem w życie.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska /spr./ Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2011r. sprawy ze skargi M.N. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w P. z dnia [...] grudnia 2010r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego postanawia odrzucić skargę
Dyrektor Aresztu Śledczego w P. po rozpatrzeniu wniosku M.N. z dnia 6 października 2008r. o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, w dniu [...] listopada 2010r. wydał decyzję nr [...], w której działając na podstawie art. 171 pkt 2, art. 184, art. 187, art. 192 pkt 4 oraz art. 268 ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523, dalej ustawa) odmówił przyznania przedmiotowej pomocy, z uwagi na fakt, iż nie spełnia on warunków do jej przyznania. Organ wyjaśnił, iż funkcjonariusz w dniu złożenia wniosku był właścicielem lokalu mieszkalnego położonego w P. na Os. [...][...] m [...].
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w P. po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez M.N., decyzją z dnia [...] grudnia 2010r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że prawo do pomocy finansowej, o którym mowa w art. 184 ustawy, jest świadczeniem ekwiwalentnym w stosunku do świadczenia rzeczowego w postaci otrzymania lokalu w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 170. W decyzji wskazano, iż zgodnie z art. 187 ustawy o Służbie Więziennej, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi: w razie otrzymania pomocy finansowej, o której mowa w art. 184 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny w spółdzielni mieszkaniowej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno – pensjonatowy albo lokal stanowiący odrębną nieruchomość, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2, w razie zbycia przez niego lub jego małżonka lokalu mieszkalnego lub domu, o którym mowa w pkt 2. Skoro więc M.N. na dzień złożenia wniosku był właścicielem lokalu mieszkalnego, to na mocy art. 187 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej jest osobą nieuprawnioną do przydziału lokalu mieszkalnego, a zatem nie przysługuje mu również pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
M.N. kwestionując powyższa decyzję, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnosząc o jej uchylenie. W skardze zakwestionowano zasadność zastosowania art. 268 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, stanowiącego, że postępowania w sprawach przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, wszczęte i nie zakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie nowej ustawy, są prowadzone na podstawie obecnie obowiązujących przepisów. Skarżący wskazał przy tym na fakt, iż wniosek o przyznanie pomocy finansowej składał w dacie obowiązywania poprzedniej ustawy o Służbie Więziennej z dnia 26.04.1996r. (j.t. Dz.U. z 2002r., Nr 207, poz. 1761 ze zm.). Ponadto występując z wnioskiem skarżący postąpił zgodnie z §5 ust. 3 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26.06.2003r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego wydanym na podstawie art. 90 ust. 2 poprzedniej ustawy o Służbie Więziennej. Okoliczność zastąpienia tego aktu wykonawczego rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 29.07.2010r. (Dz.U. nr 147, poz. 986) wydanego na podstawie art. 185 ust. 3 aktualnej ustawy o Służbie Więziennej, nie może więc, zdaniem skarżącego, wpływać na jego sytuację prawną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje.
Przedmiotowa skarga jest niedopuszczalna.
Zwrócić należy uwagę na to, że decyzja będąca przedmiotem skargi nie jest objęta zakresem przedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie bowiem z ogólną zasadą wynikającą z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa), sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz innych spraw, do których na mocy przepisów szczególnych stosuje się przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zakres orzekania sądów administracyjnych określony został w art. 3 § 1 – 3 ppsa, z którego wynika, iż zakres sądowej kontroli sprawowanej przez te sądy ograniczony został do kontroli działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 §3 Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Z powyższego wynika, że badając dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego należy brać także pod uwagę przepisy, które wprost wyłączają kognicję sądów administracyjnych. Przykładem, w którym ustawodawca wyraźnie wyłączył właściwość sądu administracyjnego w określonych sprawach jest ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523 – dalej ustawa), która reguluje zakres spraw dotyczących stosunku służbowego i wskazuje, które podlegają kognicji sądów administracyjnych i sądów powszechnych, oraz wskazuje sprawy wyłączone spod kontroli sądowej.
Zgodnie z art. 217 ust. 2 ustawy, przez sprawy ze stosunku służbowego należy rozumieć: nawiązanie stosunku służbowego, powoływanie oraz mianowanie funkcjonariuszy na stanowiska służbowe, przenoszenie, odwoływanie i zwalnianie ze stanowisk służbowych, nadawanie stopni Służby Więziennej, zawieszanie w czynnościach służbowych, zwalnianie ze służby, stwierdzanie wygaśnięcia stosunku służbowego, ustalanie uposażenia, przyznawanie świadczeń pieniężnych oraz inne konieczne czynności związane z powstaniem, zmianą, ustaniem stosunku służbowego oraz realizacją wynikających z treści tego stosunku służbowego uprawnień i obowiązków funkcjonariuszy.
Zgodnie z art. 218 ust. 1 i ust. 5 ustawy, sprawy dotyczące zwolnienia ze służby, przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, zawieszenia w czynnościach służbowych rozstrzyga się w formie decyzji, od której po wyczerpaniu trybu odwoławczego przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w ppsa.
Stosownie zaś do art. 219 ust. 1 i ust. 3 ustawy, sprawy wynikające z podległości służbowej, dotyczące powoływania oraz mianowania na stanowiska służbowe, odwoływania oraz zwalniania ze stanowisk służbowych i przenoszenia do dyspozycji, nadawania stopni Służby Więziennej, delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, oddelegowania do wykonywania zadań służbowych poza Służbą Więzienną w kraju lub poza granicami państwa, powierzenia obowiązków służbowych na innym stanowisku służbowym, rozstrzyga się w formie rozkazu personalnego od którego odwołanie nie przysługuje
Z art. 220 ustawy wynika natomiast, że spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy.
Mając więc na uwadze fakt, iż przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego nie zostało wymienione ani w art. 218 ustawy, w którym zostały wskazane sprawy podlegające kognicji sądu administracyjnego, ani też w art. 219, zawierającym katalog spraw niedpodlegających kontroli sądów administracyjnych i powszechnych, na podstawie art. 220 ustawy stwierdzić należy, iż przedmiotowa sprawa została objęta kognicją sądu powszechnego.
W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z art. 268 ust. 2 ustawy, postępowania dotyczące decyzji w sprawach lokalu mieszkalnego, przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania albo równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, wydanych na podstawie ustawy, o której mowa w art. 273, wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy są prowadzone na podstawie przepisów nowej ustawy. Mając więc na uwadze fakt, iż decyzje organów I i II instancji w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego wydane były na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, zasadnym jest przyjęcie, że podlegają one kognicji sądów powszechnych
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło