V SA/Wa 885/11

WyrokWSA w Warszawie2011-05-27

Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Beata Krajewska, Małgorzata Rysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ocena wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka została przeprowadzona w sposób zgodny z prawem, w szczególności w zakresie kryteriów innowacyjności i finansowego?
Ratio decidendi
Ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa, ponieważ organ w toku postępowania odwoławczego (protestu) wprowadził nowe zarzuty, które nie były zawarte w pierwotnej ocenie, a także nie odniósł się należycie do opinii o innowacyjności dołączonej przez wnioskodawcę. Ponadto, organ błędnie zinterpretował zamiar świadczenia usług badawczo-rozwojowych jako dzierżawę środków trwałych i nie wyjaśnił wątpliwości w tym zakresie, mimo możliwości zwrócenia się o dodatkowe wyjaśnienia. W związku z tym sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie projektu budowy Centrum Badawczo-Rozwojowego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Minister Gospodarki poinformował o niezakwalifikowaniu wniosku do wsparcia z powodu niespełnienia kryteriów innowacyjności i finansowego. Po wniesieniu protestu, Ministerstwo podtrzymało swoje stanowisko, wprowadzając nowe argumenty. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błąd w ustaleniach faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę, stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Ministra Gospodarki – Departament Funduszy Europejskich. Zasądził od Ministra Gospodarki na rzecz S. B. – F. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2011 r. sprawy ze skargi S. B. – F. na informację Ministra Gospodarki z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Ministra Gospodarki- Departament Funduszy Europejskich; 2. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz S. B. – F. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 14 stycznia 2011 r. S. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na informację zawartą w piśmie Ministra Gospodarki z dnia [...] grudnia 2010r. dotyczącą oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu, wydaną w następującym stanie faktycznym: W dniu [...].05.2010r. został złożony przez S. B. wniosek w ramach Programu Operacyjnego I.G. lata 2007 – 2013 Działanie 4.5. Poddziałanie 4.5.2., w którym wnosił o przyznanie dofinansowania projektu polegającego na budowie Centrum Badawczo - Rozwojowego. Wnioskodawca - w ramach realizacji projektu planuje opracowanie i rozwój koncepcji technologicznych produktu oraz rozpoczęcie produkcji mebli skrzyniowych tapicerowanych, systemów meblowych do wielokrotnego montażu oraz systemów mebli do samodzielnego, indywidualnego komponowania. Dnia [...].09.2010 r. Departament Wdrażania Programów Operacyjnych w Ministerstwie Gospodarki wydał Informację o wynikach oceny wniosku (sygn. DPO-II- 63511-88-3/10), w której poinformowano Skarżącego, iż wniosek nie został zakwalifikowany do wsparcia w ramach Działania 4.5 Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013, gdyż stwierdzono, iż nie spełnił on wymogów merytorycznych obligatoryjnych w zakresie kryterium innowacyjności tj. ,,Projekt dotyczy inwestycji początkowej oznaczającej inwestycję w aktywa materialne oraz aktywa niematerialne i prawne związane z tworzeniem nowego zakładu, rozbudową istniejącego zakładu, dywersyfikacją produkcji zakładu poprzez wprowadzenie nowych dodatkowych produktów lub zasadniczą zmianę dotyczącą procesu produkcyjnego istniejącego zakładu, związanej z zastosowaniem nowych rozwiązań technologicznych prowadzących do powstania i wprowadzenia na rynek nowego lub zasadniczo ulepszonego produktu" oraz kryterium finansowego tj.: ,,Planowane wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne, i adekwatne do zakresów i celów działania". W uzasadnieniu oceny wskazano, że istota oceny w zakresie kryterium innowacyjności sprowadza się do określenia, czy projekt dotyczy realizacji inwestycji związanej z tworzeniem nowej jednostki, rozbudową istniejącej, dywersyfikacją produkcji jednostki poprzez wprowadzenie nowych, dodatkowych produktów lub zasadniczą zmianą dotyczącą procesu produkcyjnego istniejącej jednostki. Wnioskodawca deklaruje jako rodzaj inwestycji dwa z czterech wymienionych punktów tj. rozbudowę istniejącej jednostki oraz dywersyfikację jej produkcji. W zakresie pierwszego punktu – rzeczona inwestycja ma polegać na zastosowaniu zaawansowanej technologii, dzięki której wytwarzane będą nowe lub zasadniczo zmienione produkty z punktu widzenia rynku docelowego. Wnioskodawca budowę Centrum uznaje za rozbudowę przedsiębiorstwa rozumianą jako dywersyfikacja w przód, czyli powinna ona obejmować rozpoczęcie produkcji wyrobów, dla których półfabrykatem są dotychczasowe produkty. Natomiast, zdaniem oceniających, Centrum Badawczo – Rozwojowe nie jest bezpośrednio związane z procesem produkcyjnym i jako takie nie jest zaangażowane w produkcję nowego wyrobu, dla którego bazą są dotychczas wytwarzane meble. Budowę Centrum można uznać za inwestycję ułatwiającą dywersyfikację produkcji. Wymaga to zastosowania zaawansowanej technologii, której efektem będzie nowy lub zasadniczo zmieniony produkt z punktu widzenia co najmniej rynku krajowego, jednak projekt takiej technologii nie przedstawia. Możliwe jest założenie, że powstałe Centrum B+ R będzie zdolne do jej wytworzenia. Wymaga to jednak określenia produktów, które będą spełniać kryterium innowacyjności na rynku docelowym. Zdaniem oceniających żaden z wymienionych produktów tj.: meble skrzyniowe tapicerowane, innowacyjne systemy meblowe do wielokrotnego montażu w specyficznych warunkach oraz innowacyjne systemy meblowe do samodzielnego indywidualnego komponowania nie spełnia innowacyjności produktowej i jest co najwyżej niewielką modyfikacją rozwiązań dostępnych na rynku. Pod uwagę mogą być brane jedynie istotne zmiany w produkcie, których nie wprowadził dotąd żaden inny producent na rynku docelowym. Tapicerowanie mebli skrzyniowych jest zabiegiem znanym i stosowanym, powszechnie wytwarza się meble do wielokrotnego montażu oraz możliwe jest zakupienie mebli do indywidualnego komponowania. Dodatkowo w projekcie przewiduje się, poza typowymi pracami badawczo rozwojowymi, uruchomienie odpłatnej usługi polegającej na udostępnianiu częściowo lub w całości zakupionych środków trwałych w projekcie podmiotom z branży meblarskiej zainteresowanych rozwojem własnych produktów ( wniosek: pkt 16 str. 7 i pkt 17 str. 19), co nie jest zgodne z zapisem w Przewodniku po kryteriach..., zgodnie z którym "Projekt, który polega na zakupie środków trwałych, które będą wydzierżawione lub wynajmowane jest niezgodny z zasadami działania". W zakresie kryterium finansowego stwierdzono, że według zapisów pkt 19 wniosku wnioskodawca jest w posiadaniu niezbędnych urządzeń stosowanych do produkcji innowacyjnych mebli, dlatego też uznano za bezzasadny zakup środków trwałych, takich jak: stoły pneumatyczne, sprzęt tapicerski, instalacja klejowa, stacja sprężarkowa, hafciarka, overlock, maszyna montażowa, maszyna do ściegów dekoracyjnych, maszyna stebnująca, kater do tkanin, kater do skór, drukarka do szablonów, ploter, prasa hydrauliczna. Zakup tych środków trwałych nie jest uzasadniony i adekwatny do zakresu i celów projektu, ze względu na to, że wnioskodawca posiada niezbędne urządzenia do produkcji innowacyjnych mebli oraz ze względu na deklarację udostępniania planowanych do zakupu środków trwałych osobom trzecim. Wyłącznie w przypadku urządzeń komputerowych oraz oprogramowań IT wnioskodawca oświadczył, że będą wykorzystywane na potrzeby Centrum B+R. W związku z powyższym pozostałe środki trwałe nie mogą zostać uznane za kwalifikowane w ramach działania 4.5 PO IG. Nie zgadzając się z tym stanowiskiem, Skarżący pismem z dnia [...].09.2010 r., złożył protest od powyższej informacji, zgodnie z procedurą odwoławczą. W złożonym proteście Skarżący odniósł się do wszystkich powołanych przy Ministerstwo Gospodarki zarzutów w sposób szczegółowy. W zakresie kryterium innowacyjności wskazał, że rozpoczęcie produkcji mebli skrzyniowych tapicerowanych oraz systemów meblowych do samodzielnego komponowania, dla których punktem wyjścia będą obecne produkty firmy będzie wpisywało się w definicję dywersyfikacji w przód. W pkt. 17 wniosku opisano trzy nowe produkty Firmy planowane do produkcji w wyniku realizacji projektu, które spełniają warunek innowacyjności produktów. Np. w zakresie mebli do wielokrotnego montażu wnioskodawca wskazał, że obecnie na rynku polskim ani europejskim nie istnieje produkt meblarski pozwalający na wielokrotny montaż i demontaż bez uszkodzenia produktu lub łączenia mebla. Innowacyjność produktu zostanie uzyskana dzięki przeprowadzeniu prac badawczo – rozwojowych nad właściwościami produktu w wyniku których będzie możliwy jego wielokrotny montaż i demontaż bez uszkodzenia, z zachowaniem najwyższego poziomu jakości i trwałości mebla, czego do tej pory nie może zagwarantować żaden z producentów nie tylko krajowych, ale i zagranicznych. Potwierdzeniem faktu, że żaden z krajowych producentów nie oferuje w chwili obecnej takich mebli na rynku polskim jest również opinia I. z P., czołowej polskiej jednostki naukowej w zakresie m. in. technologii meblarskich, wraz z oświadczeniem o potwierdzeniu aktualności tej opinii, którą wnioskodawca dołączył do protestu. Wnioskodawca nie zgodził się również z zarzutem, iż będzie wydzierżawiał lub wynajmował zakupione środki trwałe, co jest niezgodne z wytycznymi do działania 4.5.2. PO IG. Wskazał, że w pkt. 17 wniosku znajduje się następujący zapis : "Wnioskodawca planuje dodatkowo dostarczać odpłatną usługę w postaci udostępniania sprzętu badawczo – rozwojowego zakupionego w ramach projektu. Usługi te będą świadczone dla branży stolarskiej, meblarskiej w południowo – wschodnim regionie Polski. Działalność ta będzie prowadzona w tym regionie ze względu na dużą ilość fachowców znajdujących się omawianym regionie.(...) Usługi będą miały charakter prac B+R dotyczący np.: sprawdzania jakości, możliwości zastosowania, wytrzymałości materiałów używanych w branży meblarskiej. Dodatkowo za opłatą będzie udostępniany dostęp do know – how w zakresie opracowywania technologicznych procedur poprawiania jakości produktów." Jest to klasyczny przykład upowszechniania wiedzy i tzw. dobrych praktyk (benchmark) w branży meblarskiej i nie ma tutaj żadnego wskazania faktu wynajmowania lub dzierżawienia środków trwałych, a jedynie potwierdzenie faktu prowadzenia usług B + R. W zakresie kryterium finansowego wnioskodawca podkreślił, że we wniosku i biznes planie ( pk4) przy opisie każdego z planowanych do zakupu środków trwałych dodawał, że "...Zakupiony sprzęt będzie nowy oraz będzie wykorzystany tylko i wyłącznie do prac badawczo – rozwojowych przewidzianych w ramach działalności nowo utworzonego Centrum B+R.." Ponadto kupowane mają być urządzenia badawcze, a nie produkcyjne. Posiadać one będą specyficzne parametry technologiczne związane z m.in. wytwarzaniem prototypów wyrobów i w żadnym wypadku nie będą używane do bieżącej produkcji. Pismem z dnia [...].12.2010 r. Ministerstwo Gospodarki poinformowało Skarżącego iż złożony przez niego protest został uznany za niezasadny. Organ podkreśli, że oferta produktowa mająca powstać w wyniku realizacji projektu nie spełnia wymogu innowacyjności produktowej na rynku. W zakresie mebli tapicerowanych skrzyniowych wskazano, że tapicerowanie jest procesem ogólnie znanym, stosowanym i dostępnym na rynku. W zakresie systemów meblowych do wielokrotnego montażu zauważono, że wnioskodawca nie przedstawił informacji z jakiego materiału meble będą wykonywane, jak również nie określa, nawet w sposób ogólny sposobu wzmacniania wąskich płaszczyzn stosowanego materiału. Dlatego też opis zawarty we wniosku nie może być podstawą do uznania systemu mebli jako innowacyjnego. Z kolei w zakresie systemu mebli do samodzielnego komponowania, w ocenie instytucji rozpoznającej protest (dalej : IP) do jego realizacji nie jest wymagane powstanie centrum badawczo – rozwojowego. W wielu fabrykach powstają nowe technologie w odpowiednich, stworzonych działach. Co do opinii I. w P. to MG wskazało, że zawiera ona jedynie takie argumenty, jak brak produktów na rynku, czy zapotrzebowanie na tego typu meble, które nie wskazują na innowacyjność produktu na rynku. IP nie przychyliła się do argumentów wnioskodawcy, iż nie będzie wynajmować ani dzierżawić środków trwałych, a planowana jest sprzedaż usług B+R, zdaniem IP z opisów zawartych we wniosku nie wynika, że to wnioskodawca będzie wykonawcą tych usług. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe rozstrzygnięcie Ministra Gospodarki skarżący - S. B. wniósł o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Ministerstwo Gospodarki oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił: • naruszenie przepisów postępowania w sprawie tj. art. 31 u.z.p.p.r. w związku z §7 ust 13 Regulaminu przeprowadzania konkursu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, Priorytet 4: inwestycje w innowacyjne przedsiębiorstwa, Działanie 4.5: Wsparcie inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki z dnia 15.03.2010 r. [dalej: Regulamin Konkursu], poprzez nierzetelne zbadanie materiału zgromadzonego w sprawie, odmówienie wiarygodności informacjom przedstawionym przez Skarżącego we wniosku oraz niezbadanie istoty działań Skarżącego, których dotyczy wniosek, w szczególności niezwrócenie się na piśmie przez organ do Skarżącego w trakcie oceny merytorycznej - w związku z wątpliwościami organu co do treści wniosku - o dodatkowe informacje i wyjaśnienia treści wniosku oraz na dalszym etapie postępowania nieuwzględnienie wniosków z Opinii o innowacyjności wydanej przez I. z dnia 22.07.2008 r. (potwierdzonej następnie w dniu 22 września 2010 r.), tj. profesjonalnego i powszechnie uznanego podmiotu zakresie działalności objętej wnioskiem o dofinansowanie, zgodnie z którą Skarżący spełnił kryteria merytoryczne objęte treścią Opinii, jak również brak uzasadnienia faktycznego i prawnego dla nieuwzględnienia Opinii, które to naruszenia w sposób ewidentny w ocenie Skarżącego miały wpływ na wynik sprawy; • błąd w ustaleniach faktycznych poprzez ustalenie, że nie zostały spełnione wymogi merytoryczne obligatoryjne w zakresie kryterium innowacyjności oraz kryterium finansowego, a tym samym nie zostały spełnione wymogi określone w § 8 ust 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie udzielenia pomocy finansowej dla inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 z dnia 8 maja 2009 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 638) [dalej: Rozporządzenie] oraz § 3 ust. 1 w zw. z § 4 ust. 1 oraz w zw. z § 7 ust 9 Regulaminu Konkursu, podczas gdy zgodnie z Listą kryteriów formalnych i merytorycznych, stanowiącą Załącznik nr 1 do Regulaminu Konkursu oraz wydanym przez Ministerstwo Gospodarki Przewodnikiem po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 (z marca 2010 r.) [dalej: Przewodnik po kryteriach], przedstawiony w sprawie Wniosku materiał dowodowy wskazuje na to, iż kryterium innowacyjności oraz kryterium finansowe zostały spełnione. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że z przedstawionego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż spełnione zostały wszystkie przesłanki pozwalające stwierdzić, nie tylko iż na rynek docelowy wprowadzony zostanie nowy produkt, ale także, że spełnione zostało kryterium innowacyjności (w przypadku którego stawiane są szersze wymagania). Z informacji zawartych w dokumentacji dotyczącej Wniosku jednoznacznie wynika, iż na rynku docelowym nie występują obecnie proponowane przez Skarżącego produkty. Ministerstwo w żadnym wypadku nie podważa faktu, iż produkty Skarżącego byłyby na rynku docelowym produktem nowym. W kwestii udostępniania urządzeń B+R skarżący podkreślił, że wskazany przez niego w treści wniosku zamiar dostarczania odpłatnej usługi w postaci udostępniania sprzętu badawczo-rozwojowego zakupionego w ramach projektu rozumieć należy jako zamiar świadczenia przez Skarżącego usług z wykorzystaniem tego sprzętu, a nie przenoszenia władania nad nim (co zgodnie z Wnioskiem w żadnym wypadku nie będzie miało miejsca). Fakt, iż Skarżący nie zamierza przenosić władania nad zakupionymi środkami trwałymi, można jednoznacznie stwierdzić dokonując rzetelnej analizy informacji przez niego przedstawionych (w razie jakichkolwiek wątpliwości organ miał także możliwość skorzystania z uprawnień zawartych w § 7 ust. 9 Regulaminu Konkursu). Projekt nie przewiduje możliwości wydzierżawiania bądź wynajmowania zakupionych środków trwałych, gdyż usługi przez niego świadczone będą mieć jedynie charakter prac B+R, dozwolonych w ramach Programu. Organ nie wniósł odpowiedzi na skargę, a w piśmie procesowym z dnia 12 maja 2011r. r. pr. E. M. wniosła o odroczenie rozprawy z powodu jej urlopu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153,poz.1270 ze zm. - zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w § 2 tego przepisu, natomiast § 3 stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Przedmiotem niniejszej sprawy jest ocena projektu wniesionego przez skarżącego wnioskiem z 26.05.2010r. w konkursie ogłoszonym przez Ministerstwo Gospodarki w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, lata 2007-2013 (w skrócie: PO IG), Działanie 4.5 Poddziałanie 4.5.2, na którą skarga została wniesiona w trybie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 ) dalej: ustawa z.p.p.r. Poddany ocenie projekt został zatytułowany "Budowa Centrum Badawczo – Rozwojowego przez firmę Meble B.". Dodać należy, iż art. 37 ustawy z.p.p.r. stanowi, że do postępowania w zakresie ubiegania się oraz udzielania dofinansowania ze środków pochodzących z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Niemniej, w art. 30b ustawy z.p.p.r. ustawodawca nakłada na Instytucję zarządzającą obowiązek ustanowienia, w systemie realizacji danego programu operacyjnego, procedury odwoławczej (terminu, trybu i warunków) i zakreśla ogólne ramy takiej procedury. Poddając rozstrzygnięcia Instytucji zarządzającej lub Instytucji pośredniczącej (której powierzono określone zadania) kontroli sądowej, ustawodawca w art. 30c i 30d ustanowił również szczegółowy tryb wnoszenia i rozpoznawania skarg, odbiegający od ogólnego modelu, wskazując w art. 30e zakres stosowania przepisów p.p.s.a. Zaskarżone negatywne oceny projektów nakazuje traktować jak akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju Sąd może uwzględnić skargę, jeżeli stwierdzi, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. W tym miejscu przypomnieć także należy, iż art. 7 Konstytucji stanowi, ze organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, zgodnie zaś z art. 1 § 2 p.p.s.a sądy administracyjne są powołane do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Cytowana wyżej Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (u.z.p.p.r.) nie stanowi inaczej, zatem działania administracji publicznej, podejmowane na podstawie omawianej ustawy, kontrolowane są przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem. Oceniając, co będzie stanowić wzorzec kontroli sądowej, uznać należy, że prawo, wedle którego oceniana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy u.z.p.p.r., ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego. Zatem, kontrolując zgodność z prawem dokonanej przez organ oceny projektu, sąd administracyjny ma na względzie zgodność z prawem powszechnie obowiązującym, a także z postanowieniami aktów wydanych na podstawie prawa powszechnie obowiązującego przez właściwe podmioty i w granicach ich kompetencji. Wzorzec kontroli stanowią postanowienia u.z.p.p.r., postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego oraz postanowienia regulaminu konkretnego konkursu. Sąd nie jest jednak związany aktami prawa administracyjnego innymi niż wymienione w art. 178 Konstytucji, w tym znaczeniu, że zanim je zastosuje jako wzorzec kontroli, może i powinien badać ich zgodność z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a więc przede wszystkim z przepisami ustaw i Konstytucji. O ile nie stwierdzi niezgodności, powinien stosować je, jako wzorzec kontroli sądowo administracyjnej. Analizując sprawę w tym zakresie, jak wyżej wskazano, sprawa ta została zainicjowana wnioskiem skarżącego o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, lata 2007-2013. Program ten został zatwierdzony przez Komisję Europejską decyzją z dnia 1 października 2007 r. w sprawie przyjęcia Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka w ramach pomocy wspólnotowej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, a następnie przyjęty uchwałą Nr 267/2007 Rady Ministrów w dniu 30 października 2007 r. W zakresie regulacji krajowych dotyczących PO IG wymienić trzeba ustawę z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712) oraz rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 8 maja 2009 r. w sprawie udzielenia pomocy finansowej dla inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 z dnia 8 maja 2009 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 638) oraz Szczegółowy opis priorytetów Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 (tj. dokument zwany dalej uszczegółowieniem opracowany na podstawie PO IG, lata 2007-2013). W Załączniku 4.4 do wymienionego uszczegółowienia uregulowano procedurę odwoławczą w ramach PO IG, w tym w ramach systemu instytucjonalnego (dotyczącego tzw. postępowania przesądowego). Ponadto sposób przeprowadzenia konkursu jest unormowany w Regulaminie przeprowadzania konkursu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (Priorytet 4: "Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia"; Działanie 4.5: " Wsparcie inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki ") stanowiącym opracowanie zasad dokonywania oceny wniosków o dofinansowanie, przygotowane na podstawie obowiązujących przepisów prawa krajowego i wspólnotowego. Rozpoznając skargę w tych granicach sąd uznał, że jest ona zasadna. Zgodnie z treścią art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. ocena projektów w procesie wyboru projektów do dofinansowania powinna być rzetelna i bezstronna, natomiast stosownie do § 7 ust 1 Zasad dokonywania oceny merytorycznej Regulaminu Konkursu ocena merytoryczna wniosku o dofinansowanie dokonywana jest przez Komisję Konkursową, która ocenia, czy projekt spełnia zatwierdzone przez Komitet Monitorujący PO IG kryteria merytoryczne i fakultatywne. Te uregulowania, zdaniem sądu oznaczają niedopuszczalność powoływania dalszych zarzutów przeciwko projektowi, poza tymi, które były wskazane przez Komisję Konkursową. Jak wyżej wskazano, w piśmie z dnia [...] września 2010r., informującym o wynikach oceny wniosku dokonanej przez Komisję Konkursową, w ramach niespełnienia merytorycznego, obligatoryjnego kryterium innowacyjności zarzucono skarżącemu ogólnie, że nowoprojektowane produkty nie spełniają warunku produktu nowego, czy zasadniczo zmienionego z punktu widzenia co najmniej rynku krajowego. Podano, iż żaden z wymienionych we wniosku produktów tj.: meble skrzyniowe tapicerowane, innowacyjne systemy meblowe do wielokrotnego montażu w specyficznych warunkach oraz innowacyjne systemy meblowe do samodzielnego innowacyjnego komponowania nie spełnia innowacyjności produktowej i jest co najwyżej niewielką modyfikacją rozwiązań dostępnych na rynku. Tapicerowanie mebli skrzyniowych jest zabiegiem znanym i stosowanym, powszechnie wytwarza się meble do wielokrotnego montażu oraz możliwe jest zakupienie mebli do indywidualnego komponowania. Po wniesieniu przez skarżącego protestu, w piśmie z [...] grudnia 2010r. stanowiącym rozpoznanie protestu, powołano nowe zarzuty, nieobecne w pierwotnej ocenie. Odnośnie mebli do wielokrotnego montażu w specyficznych warunkach wskazano, iż wnioskodawca nie przedstawił informacji z jakiego materiału meble będą wykonywane, jak również nie określono, nawet w sposób ogólny sposobu wzmacniania wąskich płaszczyzn stosowanego materiału, dlatego też, opis zawarty we wniosku nie może być, zdaniem IP podstawą do uznania systemu mebli jako innowacyjnego. Z kolei odnośnie mebli do samodzielnego indywidualnego komponowania, w ocenie IP, do jego realizacji nie jest wymagane centrum badawczo – rozwojowe, gdyż w wielu fabrykach powstają nowe technologie w odpowiednich, stworzonych do tego działach i niekonieczne jest do opracowania technologii nowego, stosunkowo mało skomplikowanego wyrobu tworzenie centrum B+R. Zarówno z faktu, że to Komisja Konkursowa, a nie instytucja rozpoznająca protest ocenia wniosek, jak i z konstrukcji postępowania odwoławczego, [zgodnie z § 9 ust. 3 załącznika 4.4 Procedury Odwoławczej w ramach PO IG instytucja rozpoznająca protest jest związana zakresem protestu, z kolei jeśli dojdzie do wniesienia odwołania instytucja rozpoznająca odwołanie co do zasady jest związana zakresem odwołania, a odwołanie zdeterminowane jest zakresem przedmiotowym protestu (§ 14), z kolei protest z natury rzeczy może odnosić się tylko do tych zarzutów, które zostały wnioskodawcy przedstawione w toku dotychczasowego postępowania] – należy wywieść, że podnoszenie dodatkowych zarzutów, niezawartych w pierwotnej ocenie jest niedopuszczalne na etapie rozpoznania protestu. Oczywistym jest, że IP może powoływać argumenty dla zbicia argumentów, którymi posłużono się w proteście, jednak z wyżej opisanych przyczyn, nie może wysuwać dodatkowych, nowych zarzutów przeciwko wnioskowi. Nie jest to dopuszczalne także i z tej przyczyny, że w sytuacji (takiej jak w niniejszej sprawie), gdzie protest jest jedynym środkiem odwoławczym, uniemożliwia to stronie odniesienie się do tych nowych zarzutów na etapie postępowania przesądowego, przenosząc spór na postępowanie sądowe. Zasadny jest też zarzut skargi, wskazujący na naruszenie art. 31 u.z.p.p.r. w związku z §7 ust 13 Regulaminu Konkursu wobec bezzasadnego przyjęcia, iż strona w ramach projektu zamierza uruchomić odpłatną usługę polegającą na udostępnianiu częściowo lub w całości zakupionych środków trwałych za środki z projektu podmiotom z branży meblarskiej zainteresowanych rozwojem własnych produktów, co jest niezgodne z zapisem w Przewodniku po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007 – 2013. Zdaniem sądu wniosek o zamiarze wynajmowania lub wydzierżawiania przez skarżącego środków trwałych, wbrew twierdzeniom organu, nie wynika z zapisów wniosku. Z opisu zawartego w pkt 17 wynika, że: "Wnioskodawca planuje dodatkowo dostarczać odpłatną usługę w postaci udostępniania sprzętu badawczo – rozwojowego zakupionego w ramach projektu. Usługi te będą świadczone dla branży stolarskiej, meblarskiej w południowo – wschodnim regionie Polski. Działalność ta będzie prowadzona w tym regionie ze względu na dużą ilość fachowców znajdujących się omawianym regionie.(...) Usługi będą miały charakter prac B+R dotyczący np.: sprawdzania jakość, możliwości zastosowania, wytrzymałości materiałów używanych w branży meblarskiej. Dodatkowo za opłatą będzie udostępniany dostęp do know – how w zakresie opracowywania technologicznych procedur poprawiania jakości produktów." Zdaniem sądu opis ten wystarczająco jasno wskazuje, że w ramach projektu będzie sprzedawana usługa badawczo – rozwojowa (co jest dopuszczalne), a nie dzierżawione środki trwałe. Jeśli jednak mimo tego oceniający wniosek mieli wątpliwości kto będzie świadczył tą usługę, to jak słusznie wskazuje skarżący, winni skorzystać z możliwości przewidzianej w §7 ust 13 Regulaminu Konkursu i zwrócić się o dodatkowe informacje i wyjaśnienia do wnioskodawcy, czego wbrew obowiązkowi dokonania rzetelnej oceny projektu nie wykonali. Odpowiedź na to pytanie, zgodna z innymi zapisami wniosku, nie stanowiłaby niedopuszczalnej modyfikacji wniosku. Słuszne są również zarzuty skargi wskazujące na nieodniesienie się do dołączonej do protestu opinii o innowacyjności I. Wobec tego, że w wyniku oceny zarzucono stronie, że planowane przez nią w ramach projektu produkty nie będą spełniały warunku "nowego lub zasadniczo zmienionego produktu" z punktu widzenia kryterium innowacyjności, istotne było ustosunkowanie się do tego przedstawionego przez stronę dokumentu. Tymczasem IP stwierdziła tylko, iż opinia ta zawiera "Jedynie argumenty takie jak brak produktów na rynku, czy zapotrzebowanie na tego typu meble, które zdaniem IP nie wskazują na innowacyjność produktu na rynku." Zgodnie z Przewodnikiem po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007 – 2013 "nowy lub zasadniczo zmieniony produkt definiuje się jako nowość na docelowym rynku dla tegoż produktu. W przypadku nowego produktu ocena będzie oparta na uzasadnieniu wnioskodawcy, że nie ma jeszcze takiego produktu na rynku docelowym." Skoro zatem przedłożona przez stronę opinia potwierdza, że żaden z krajowych producentów nie oferuje w chwili obecnej takich, (jak planowane przez wnioskodawcę) mebli na rynku polskim, to zgodnie z wymogiem rzetelnej i bezstronnej oceny projektów IP winna się do tych istotnych z punktu widzenia ewentualnego spełnienia kryterium innowacyjności okoliczności odnieść. Sąd uznał ponadto, że narusza prawo taki sposób oceny, w wyniku której ostatecznie nie jest wiadomo, czy zastrzeżenia strony w zakresie naruszenia kryterium finansowego zostały uwzględnione. W piśmie z [...] grudnia 2010r. z jednej strony podkreślono, że protest w zakresie obu kryteriów uznano za niezasadny, z drugiej jednak w ogóle nie odniesiono się do argumentacji wnioskodawcy w zakresie konieczności zakupu środków trwałych – sprzętu, który będzie wykorzystany wyłącznie do prac badawczo – rozwojowych, co wydaje się wskazywać, że te zarzuty uwzględniono. Z tych też powodów sąd uznał, że miało miejsce naruszenie zasad oceny projektów, o których mowa w art. 31 u.z.p.p.r. oraz §7 Regulaminu Konkursu, w szczególności pkt. 1 i 13 Zasad dokonywania oceny merytorycznej. Wobec tego, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przedwczesne byłoby wypowiadanie się, czy kryteria merytoryczne obligatoryjne w zakresie kryterium innowacyjności i finansowego zostały spełnione. Dlatego też w oparciu o art. 30 c ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. sąd uwzględnił skargę i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Instytucję która dopuściła się tych naruszeń oraz w świetle przepisów regulujących postępowanie w zakresie konkursu, w którym wzięła udział skarżąca, jest podmiotem, który zobowiązany jest dokonać ponownej oceny projektu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło