VII SA/Wa 185/11
WyrokWSA w Warszawie2011-05-27
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Bożena Więch - Baranowska, Elżbieta Zielińska - Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli kwestie podnoszone we wniosku były już przedmiotem analizy w poprzednim postępowaniu nadzorczym zakończonym ostateczną decyzją?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył prawo, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sąd uznał, że ponowne postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest niedopuszczalne, jeśli sprawa o tożsamej podstawie faktycznej, prawnej i podmiotowej została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją. W takiej sytuacji organ powinien umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe, a wydanie merytorycznej decyzji byłoby obarczone wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.Stan faktyczny
Wojewoda umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty T. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, uznając sprawę za bezprzedmiotową, ponieważ argumenty wniosku były już przedmiotem analizy w poprzednim postępowaniu nadzorczym. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, wskazując, że decyzja Wojewody z 2003 r. stwierdzała nieważność decyzji Starosty jedynie w części dotyczącej kanalizacji sanitarnej, a nie w całości. Skargę na decyzję GINB wnieśli J. i Z. M., którzy podnosili, że sprawa została już prawomocnie zakończona.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2011 r. sprawy ze skargi J. M. i Z. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J.M. i Z.M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] znak : [...] na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 poz. 1071 z 2000 r. - jednolity tekst ze zm.) zwanej dalej kpa. oraz art. 80 ust. 1, art 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156 poz. 1118 z 2006 r. - jednolity tekst ze zm.) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty T. z dnia [...] Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Z. i J.M. pozwolenia na budowę nadbudową budynku mieszkalnego o pomieszczenia mieszkalne w kubaturze dachu na działce nr ewid. [...] obr. [...] położonej w Z. przy ul. [...] oraz wykonanie przyłącza kanalizacji sanitarnej na działkach nr ewid. [...],[...] obr. [...] wszczęte zawiadomieniem z dnia [...] na wniosek A. i M. S.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że weryfikacja całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że wszczęte na wniosek A. i M. S. postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Starosty T. z dnia [...] o pozwoleniu na budowę, należy umorzyć jako bezprzedmiotowe. Wydanie bowiem merytorycznej decyzji w prowadzonym postępowaniu byłoby dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., ponieważ wydana decyzja dotyczyłaby sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją. Organ wskazał, że z materiału dowodowego wynika, iż argumenty wniosku o stwierdzenie nieważności były już przedmiotem analizy w postępowaniu o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty T. w postępowaniu przeprowadzonym przez Wojewodę [...] w 2003 r. Postępowanie prowadzone było z wniosku ówczesnych właścicieli działki nr ewid. [...] obr [...] – K. Ż., T. Ż oraz J. Ż. W postępowaniu tym, zakończonym ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...] w całości badana była prawidłowość ww. decyzji Starosty T., a argumenty wniosku o stwierdzenie nieważności zawarte we wniosku Państwa S. znajdowały się także we wniosku o stwierdzenie nieważności datowanym na [...] (data wpływu 11.08.2003 r.), wniesionym przez K. Ż., T. Ż. oraz J. Ż. Organ zaznaczył, że decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty T. z dnia [...] Nr [...] w części obejmującej pozwolenie na wykonanie przyłącza kanalizacji sanitarnej na działkach nr ewid. [...] oraz [...] obr. [...]. W pozostałym zaś zakresie uznał decyzję za nieobarczoną wadami z art. 156 § 1 k.p.a. Decyzja ta na skutek niewniesienia odwołania stała się ostateczna.
Organ zaznaczył, że sporne kwestie dotyczące ściany pomiędzy budynkami były przedmiotem analizy we wznowionym postępowaniu przed organem I instancji, które toczyło się po zakończeniu postępowania o stwierdzenie nieważności i zostało zakończone decyzją Starosty T. z dnia [...] znak: [...] o umorzeniu wznowionego postępowania w związku z wnioskiem stron i ugodą zawartą pomiędzy stronami w dniu 14.05.2004 r. Od decyzji tej nie zostało również wniesione odwołanie. Organ dodał, że obecnie występującym o stwierdzenie nieważności decyzji jest nowy właściciel nieruchomości (dz. nr ewid. [...] obr.[...]), jednak nabywając nieruchomość powinien być poinformowany o stanie prawnym i obciążeniach zawiązanych z nabywaną nieruchomością.
W wyniku rozpatrzenia odwołania A. i M. S. od powyższej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] znak : [...] na podstawie art. 138 § 2 kpa. uchylił decyzję Wojewody [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że podejmując zaskarżoną decyzje organ I instancji nie uwzględnił, że rozstrzygnięcie Wojewody [...] z dnia [...] stwierdzało nieważność decyzji Starosty T. z dnia [...] jedynie w części dotyczącej kanalizacji sanitarnej, nie odnosiło się natomiast do pozostałej części decyzji. Z tego względu organ stwierdził, iż brak jest podstaw na obecnym etapie postępowania do stwierdzenia, ze w sprawie zachodzi przesłanka z art. 156 pkt 3 kpa., tj. tożsamość przedmiotowa spraw. W ocenie organu odwoławczego Wojewoda [...] nieprawidłowo decyzją z dnia [...] umorzył w całości postępowanie wszczęte na wniosek A. i M. S. o stwierdzenia nieważności decyzji Starosty T. z dnia [...].
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli J. i Z. M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skarżący podnieśli, że sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty T. z dnia [...] została zakończona ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] i w związku z tym niedopuszczalne jest ponowne prowadzenie postępowania w tej sprawie. Słuszne zatem w ocenie skarżących Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie w sprawie. Skarżący dodali, że Wojewoda [...] rozstrzygając w decyzji z dnia [...] o niezgodności z prawem decyzji Starosty T. z dnia [...] stwierdził tylko w części, że jest ona niezgodna z prawem i tylko w tej części stwierdził jej nieważność. Zdaniem skarżących, błędne jest stwierdzenie organu, że co do pozostałej części odnoszącej się do nadbudowy budynku mieszkalnego o pomieszczenia mieszkalne w kubaturze dachu organ nie orzekł w żaden sposób. Co do pozostałej części organ nie dopatrzył się bowiem jakichkolwiek uchybień, a zwłaszcza takich, które mogłyby skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 kpa., czemu dał wyraz w uzasadnieniu swej decyzji. Zaznaczyli, że prawdą jest, że w rozstrzygnięciu decyzji kwestia ta nie została wskazana, jednakże została ona wnikliwie omówiona w jej uzasadnieniu.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie gdyż organ odwoławczy naruszył prawo.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylając zaskarżoną decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wadliwie wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Nie można podzielić stanowiska organu odwoławczego z którego wynika, iż decyzja Starosty T. z dnia [...] była przedmiotem kontroli w trybie stwierdzenia nieważności jedynie w części dotyczącej wykonania kanalizacji sanitarnej. Z uzasadnienia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...] wynika, że kontrolował decyzję Starosty T. z dnia [...] udzielającą pozwolenia na nadbudowę budynku mieszkalnego oraz wykonanie przyłącza kanalizacji sanitarnej w pełnym zakresie.
Wojewoda [...] ustalił, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie obejmowała udzielenia pozwolenia na wykonanie przyłącza kanalizacji sanitarnej i w tej części stwierdził nieważność kontrolowanej decyzji Starosty T. z dnia [...]. Wprawdzie w sentencji decyzji organ nadzoru nie zawarł rozstrzygnięcia co do pozostałej części kontrolowanej decyzji to jednak z uzasadnienia wynika, iż w pozostałej części kontrolowana decyzja nie zawierała wad o jakich mowa w art. 156 § 1 k.p.a.
Wojewoda [...] jako niesłuszny uznał zarzut, iż " projektowana liczba kondygnacji jest niezgodna z decyzją o wzizt" oraz ustalił, iż " jak wynika z projektu budowlanego, nie ma ściany wspólnej położonej w granicy, a wykonanie robót budowlanych, w tym izolacji cieplnej nie naruszy granic własności (...)".
Zdaniem Sądu decyzja Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...] rozstrzygała sprawę stwierdzenia nieważności decyzji Starosty T. z dnia [...].
W tej sytuacji niedopuszczalne jest ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji merytorycznej, jeśli wcześniej sprawa tożsama pod względem podmiotowym, przedmiotowym, dotycząca tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym została rozstrzygnięta decyzją ostateczną i decyzja ta nie została następnie uchylona, czy też zmieniona w sposób prawem przewidziany.
Z wniosku A. i M. S. będących następcami prawnymi poprzednich właścicieli nieruchomości wynika, że budynek inwestora posiada ścianę wspólną z budynkiem wnioskodawców, położoną na działce której właścicielami są A. i M. S., a inwestor nie legitymuje się ich zgodą na wykonanie robót budowlanych na ich własności. Z tego względu domagają się stwierdzenia nieważności decyzji Starosty T. z dnia [...].
Jeżeli już raz, na żądanie poprzednich właścicieli nieruchomości wszczęto postępowanie nadzorcze w stosunku do decyzji Starosty T. z dnia [...] nie można jeszcze raz domagać się wszczęcia postępowania w tej samej sprawie, chociażby wnioskujący powoływali się na inne przyczyny nieważności (co w niniejszej sprawie nie miało miejsca).
Ponowne postępowanie jest bezprzedmiotowe dlatego, że ocena legalności mającej podlegać stwierdzeniu nieważności decyzji została dokonana już poprzednio w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] znak:[...]. Natomiast, jeżeli na wniosek A. i M. S. zostało wszczęte ponowne postępowanie nadzorcze to organ dostrzegając niedopuszczalność ponownego prowadzenia postępowania winien je umorzyć. W innym przypadku nowa decyzja nadzorcza niezależnie od sposobu rozstrzygnięcia, odmawiająca stwierdzenia nieważności lub stwierdzająca nieważność byłaby obciążona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. i sama podlegała stwierdzeniu nieważności.
Reasumując powyższe należało odmówić wszczęcia postępowania na wniosek A. i M. S. z dnia [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty T. z dnia [...], a wszczęte umorzyć.
Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 138 § 2 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego podlega uchyleniu na podstawie art.145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 w/w ustawy.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło