II SA/Łd 497/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędzia WSA Czesława Nowak – Kolczyńska Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi J. K. i J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego - oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] (znak: [...]), po rozpoznaniu odwołania J. i J. K. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku, Nr [...]. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] roku zatwierdził projekt budowlany i udzielił I. B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego z garażem (wraz z instalacjami wewnętrznymi) oraz bezodpływowego zbiornika na ścieki, usytuowanych na terenie działki Nr ewid. [...] (obręb [...]) przy ul. S. [...] w Ł. W odwołaniu od powyższej decyzji właściciele sąsiedniej nieruchomości (Nr ewid. [...]) – J. i J. K. wskazali, iż nie wyrażają zgody na realizację inwestycji w granicy z działką stanowiącą ich własność. Inwestor nie powiadomiła ich o planowanej budowie. Dokumentacja złożona w organie I instancji zawiera nieścisłości, gdyż na złożonej przez inwestora mapie, przedstawiającej możliwości zagospodarowania sąsiednich działek budowlanych zasugerowano usytuowanie budynków na sąsiednich działkach. Mapa ta jest jednak niezgodna ze stanem faktycznym, ponieważ zostały usunięte naniesienia z mapy geodezyjnej, co dotyczy w szczególności działki Nr ewid. [...]. Odwołujący się podkreślili także, iż w uzasadnieniu decyzji organ I instancji napisał, że zgodnie z analizą projektantów, inwestycja nie wpływa negatywnie na działki sąsiednie i nie spowoduje zacieniania sąsiednich budynków, co nie jest prawdą ponieważ, projektowany budynek o szerokości około 10 m i wysokości ponad 9 m z podpiwniczeniem, spowoduje całkowite zacienianie działki odwołujących się. Na wcześniejszym etapie postępowania organ odwoławczy ocenił, że ustalenia obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego nie przewidują zabudowy w granicy działek. Na mocy § 12 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku, usytuowanie budynku w granicy nieruchomości, bądź w odległości 1,5 m od granicy nieruchomości ma charakter wyjątkowy, a tym samym dopuszczenie przez organ administracji architektoniczno – budowlanej do takiej lokalizacji winno być w sposób wnikliwy uzasadnione w decyzji udzielającej pozwolenia na budowę i z tego uzasadnienia winno w sposób bezsprzeczny wynikać, iż nie ma możliwości innej lokalizacji projektowanego budynku na działce stanowiącej własność inwestora. Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W motywach organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania podnosząc, iż obowiązujące przepisy prawa nie przewidują sytuacji, w której realizacja zamierzeń inwestora byłaby uzależniona od uzyskania akceptacji właściciela sąsiedniej działki, ale w każdej sytuacji ich realizacja winna być zgodna z przepisami prawa materialnego. Zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 roku Nr 156, poz. 1118 ze zm.), pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego może być wydane między innymi po uprzednim uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów. Stosownie do ust. 4 tego artykułu pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza między innymi zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu (art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego). Z dokumentów załączonych do akt administracyjnych wynika, iż projektowany budynek mieszkalny usytuowany jest w granicy z działką o Nr ewid. [...], stanowiącą własność odwołujących się. Zgodnie z treścią § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zm.), budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy bądź 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Przepis § 12 ust. 3 pkt 1 w/w rozporządzenia stanowi o możliwości sytuowania ściany budynku bez otworów okiennych i drzwiowych w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy działki, jeżeli nie jest możliwe zachowanie odległości o których mowa w ust. 1 pkt 2 tego paragrafu, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m. Jak wskazał organ odwoławczy, z motywów decyzji I instancji wynika, iż lokalizację budynku w granicy działki uzasadniono między innymi spełnieniem przesłanki z przepisu § 12 ust. 3 pkt 1 w/w rozporządzenia. Działka inwestora ma szerokość około 13,5 m. Nadto, organ I instancji napisał, że usytuowanie budynku w głębi działki spowodowałoby naruszenie wymagań obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, dotyczących określonych w nim wielkości wskaźników tak powierzchni zabudowy, jak i powierzchni biologicznie czynnych. Zgodnie z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, działka inwestora znajduje się w ustalonej tym planem strefie o symbolu l.NBu. Tereny oznaczone tym symbolem przeznaczone zostały do lokalizacji funkcji mieszkaniowej z wyłączeniem jakichkolwiek funkcji związanych z działalnością gospodarczą. Organ odwoławczy podkreślił, iż ustalenia planu nie przewidują lokalizacji obiektów budowlanych w granicy działek, jednakże, taka lokalizacja inwestycji jest dopuszczalna ze względu na spełnienie wymogów § 12 ust. 3 pkt 1 w/w rozporządzenia. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania dotyczących negatywnego wpływu inwestycji na działki sąsiednie oraz zacienianie sąsiednich budynków i działki organ wskazał, iż z projektu zagospodarowania działki inwestora wynika, że działka odwołujących się zabudowana jest budynkiem gospodarczym, zlokalizowanym w głębi działki, także w granicy z działką inwestora. W aktach sprawy znajduje się analiza możliwości zabudowy działek sąsiednich przy planowanej lokalizacji budynku, z której wynika, iż projektowane usytuowanie budynku umożliwia jej prawidłową zabudowę. Przepisy dotyczące dostępu światła dziennego odnoszą się wyłącznie do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i nie dotyczą działek budowlanych. W tej sytuacji organ odwoławczy uznał, iż zarzut dotyczący zacienienia jest, w tym stanie faktycznym, przedwczesny i nie znajduje uzasadnienia. Odnosząc się natomiast do braku naniesień na mapie przedstawiającej możliwości zagospodarowania działki odwołujących się, na pozostałych działkach sąsiednich (Nr ewid. [...] i [...]) organ napisał, iż działki te nie sąsiadują z działką inwestora, a projektant na mapie wskazał jedynie możliwość zagospodarowania działek bezpośrednio graniczących z planowaną inwestycją, zatem kwestia ta nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Projektowany budynek usytuowany jest w odległości ok. 5 m od granicy działki o Nr ewid. [...], co spełnia wymogi § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Konkludując organ uznał, że inwestor spełnił przesłanki zawarte w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. W razie spełnienia wymagań określonych w tych przepisach, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego). W skardze na powyższą decyzję J. i J. K. wnosząc o uchylenie decyzji II, jak i I instancji wskazali na naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji gdy projekt budowlany został sporządzony z naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego (tj. z naruszeniem występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie zabudowy działki stanowiącej własność tych osób). Zdaniem skarżących, organ naruszył przepis art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego także poprzez zezwolenie na budowę obiektu w granicy działek o szerokości poniżej 16 m, co uchybia treści § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Planowane usytuowanie budynku narusza także przepis § 12 ust. 2 rozporządzenia, gdyż takie zlokalizowanie obiektu nie wynika z obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, jak i § 12 ust. 4 rozporządzenia, bowiem nie dokonano analizy oddziaływania inwestycji na sąsiednią działkę w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stosownie do uregulowania art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające zebranym dowodom oraz przepisom prawa. Na wstępie rozważań wskazać wypada na oczywistą, acz fundamentalna kwestię, iż każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami (art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane, Dz. U. z 2006 roku Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Osoba uprawniona do nieruchomości może ją zagospodarować w zakresie obowiązującego prawa w sposób dowolny. Co prawda musi to uczynić zgodnie z warunkami określonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braki w decyzji o warunkach zabudowy, ale postanowienia w nich zawarte stanowią konkretyzację przepisów, które należy wykładać na korzyść uprawnień właścicielskich. Roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W myśl art. 32 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, pozwolenie na budowę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów. Ponadto pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Analizując niniejszą sprawę należy wskazać, iż wymagania formalne, określone w cytowanych wyżej przepisach – niezbędne do wydania pozwolenia na budowę – zostały przez inwestora spełnione. Sąd nie dopatrzył się także uchybień w załączonym do wniosku o pozwolenie na budowę projekcie budowlanym, który spełnia wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy (art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego). Projekt zawiera również wszystkie elementy wymienione w art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego. W tej sytuacji złożony przez inwestora wniosek o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wraz z instalacjami wewnętrznymi oraz bezodpływowego zbiornika na ścieki uprawniał organy do wydania pozytywnej decyzji. W tym zakresie wskazać nadto należy, iż w myśl art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w razie spełnienia wymagań określonych w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 tejże ustawy. Użyty zwrot "organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę" oznacza, że organ administracji architektoniczno – budowlanej, w razie spełnienia tych przesłanek, jest związany powyższymi przepisami i ma obowiązek podjąć rozstrzygnięcie zgodne z żądaniem wnioskodawcy. Dopiero brak którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 32 Prawa budowlanego uniemożliwia podjęcie decyzji o pozwoleniu na budowę. Braków takich Sąd jednak nie dostrzegł. Inwestor spełnił bowiem wymagania przewidziane przez przepisy, w tym techniczno – budowlane określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690). Z lektury skargi i pism kierowanych przez skarżących do organów administracji architektoniczno – budowlanej wynika, iż zasadniczy spór w sprawie sprowadza się do usytuowania planowanej inwestycji. Skarżący sprzeciwiają się lokalizacji obiektu w granicy z własną nieruchomością. Odnosząc się do tego zagadnienia wyjaśnić należy, że zgodnie z zapisem § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co do zasady budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 4 m – w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, bądź 3 m – w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Owszem, co do zasady nie wolno realizować obiektów w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednią nieruchomością, tym niemniej w przepisach prawa przewidziane są wyjątki, które w sprawie niniejszej znalazły zastosowanie. Zgodnie bowiem z zapisem § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m. Nie jest okolicznością kwestionowaną przez żadną ze stron, iż działka objęta zamierzeniem inwestycyjnym mając szerokość około 13,5 m, nie osiąga szerokości 16 m. Zacytowany przepis § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia będąc wyjątkiem od zasady określonej w ust. 1 powołanego § 12 rozporządzenia stanowi jednocześnie samodzielną podstawę do realizacji inwestycji w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy pod warunkiem, iż lokalizacja taka jest zgodna z przepisami odrębnymi. Innymi słowy, przepis § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia stanowi podstawę prawną do lokalizacji obiektu także w granicy z działką sąsiednią, co jednoznacznie wskazuje na prawidłowość zatwierdzenia projektu budowlanego w niniejszej sprawie. Ustosunkowując się do zarzutu skargi stanowiącego o sprzeczności wniosku inwestora z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyjaśniać należy, iż ten akt prawa miejscowego nie zawiera zakazu lokalizacji obiektów budowlanych w granicy nieruchomości. Tym samym budowę w granicy uznać należy za dopuszczalną, gdy jest zgodna z przepisem prawa powszechnie obowiązującym, a takim niewątpliwie jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zdaniem skarżących, planowana inwestycja w parametrach określonych w pozwoleniu na budowę skutkować będzie zacienieniem ich działki. W pierwszej kolejności wskazać należy, że doniosłość prawną ma tylko zacienianie pomieszczeń mieszkalnych w budynkach znajdujących się na sąsiedniej działce. Interes w niezacienianiu pomieszczeń innego typu niż mieszkalne, jak i niezacienieniu działki jest jedynie interesem faktycznym, a nie interesem prawnym skarżących (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 czerwca 2005 roku, VII SA/Wa 1349/04, Lex Nr 179072). W dalszej kolejności, wypowiadając się w tym przedmiocie wyjaśnić należy, iż na działce skarżących nie ma w chwili obecnej budynku zawierającego pomieszczenia wykorzystywane na cele mieszkalne. Na działce znajduje się wyłącznie budynek gospodarczy. W tym kontekście zgodzić się należy z organami, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów regulujących kwestię zacienienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Konkludując, wyjaśnić należy, iż podnoszone w toku całego postępowania argumenty skarżących sprowadzają się w gruncie rzeczy do nieakceptowania przez nich planowanej inwestycji. Skarżący uważają, że inwestycja w planowanych parametrach stanowi naruszenie zasady uwzględniania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego). W kontekście tak stawianych zarzutów wskazać należy, iż naruszenie uzasadnionych interesów osób trzecich może opierać się wyłącznie na obiektywnej ocenie dotyczącej przestrzegania obowiązujących przepisów prawa, a w szczególności wymagań techniczno – budowlanych oraz norm dotyczących budowy. Oznacza to, że właścicielowi nieruchomości przysługują prawne środki ochrony przed sposobem zagospodarowania na cele budowlane nieruchomości sąsiedniej, jeżeli projektowany sposób zagospodarowania kolidowałby z jego prawnie chronionym interesem poprzez naruszenie przez inwestora obowiązujących przepisów techniczno – budowlanych oraz norm dotyczących budowy. Natomiast jeśli inwestycja w żaden sposób nie narusza tych przepisów i norm, nie można mówić o naruszeniu uzasadnionych interesów. Tak więc ochrona uzasadnionych interesów musi wynikać z przepisów prawa, które takiej ochrony danym podmiotom udzielają. Innymi słowy, w postępowaniu administracyjnym o udzielenie pozwolenia na budowę ocenie podlega badanie, czy dochodzi, względnie czy może dojść do naruszenia interesów osób trzecich, a więc i interesu właścicieli sąsiednich nieruchomości, jednakże wyłącznie w aspekcie ewentualnego naruszenia norm z zakresu prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2004 roku, IV SA 3483/02, Lex Nr 156958). Skoro zaś wymogi przewidziane tymi przepisami zostały zachowane, względnie w prawidłowym trybie wyrażono zgodę na odstępstwo od nich, to nie mogą przynieść oczekiwanego rezultatu argumenty o naruszeniu interesów osób trzecich. Reasumując wskazać wypada, iż organy w sposób należyty i wyczerpujący przedstawiły argumenty przemawiające za zatwierdzeniem projektu budowlanego i udzieleniem inwestorowi pozwolenia na budowę. Jednocześnie organy administracji architektoniczno – budowlanej w sposób kompleksowy rozstrzygnęły wszystkie zarzuty podnoszone przez skarżących w toku postępowania. W tej sytuacji, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego oraz nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o oddaleniu skargi. k.o.