IV SA/Wa 838/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2011 r. sprawy ze skargi I. B. i J. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżących I. B. i J. B. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zwany dalej Ministrem, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2011 r. umarzającą postępowanie administracyjne. Decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 Minister wydał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: I. i J. B. wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...].06.1978 zatwierdzającej projekt wymiany niezabudowych gruntów, położonych we wsi D., gm. Z. oraz decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...].09.1979, zatwierdzającej projekt wymiany niezabudowych gruntów, położonych we wsi D. i D., gm. Z. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi umorzył postępowanie administracyjne z uwagi na zmianę stanu prawnego. Minister wskazał, że obecnie w sprawach scaleń i wymian gruntów organem bezpośrednio wyższego stopnia jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze, obejmujące swą właściwością Powiat Z., na terenie którego położone są grunty będące przedmiotem wniosku I. i J. B. Brak podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, z uwagi na właściwość Samorządowego Kolegium Odwoławczego, skutkuje bezprzedmiotowością postępowania, dlatego postępowanie takie podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Minister wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] kwietnia 2011. Skargę na decyzję Ministra z dnia [...] kwietnia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli I. i J. B., zarzucając naruszenie prawa procesowego tj. art.153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do wskazań i oceny prawnej, zawartej w poprzednio wydanych wyrokach WSA, a także naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 138 § 1 k.p.a. poprzez dowolne intepretowanie wniosku skarżących jako wniosku o wydanie gruntów o równej wartości szacunkowej i wydzielenie ekwiwalentu gruntowego, podczas gdy z wszystkich pism skarżących wynika, że wnoszą oni o stwierdzenie nieważności decyzji; naruszenie art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 19 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w przypadku stwierdzenia swojej niewłaściwości w rozstrzyganiu sprawy z wniosku małżonków B.; naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie . Na tych podstawach skarżacy wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2011. W odpowiedzi na skargę Minister podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd- badając legalność zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi uznał, iż decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2011 r. narusza przepisy prawa procesowego. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem skarga zasługuje na uwzględnienie. W wydaniu decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. jak i decyzji, wydanej w wyniku ponownego rozpoznania sprawy z dnia [...] kwietnia 2011 r., brała udział ta sama osoba upoważniona przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, to jest sekretarz stanu MRiRW. Osoba ta podpisała obie decyzje. Okoliczność ta nie znalazła odzwierciedlenia w zarzutach skargi, jednakże fakt ten Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był uwzględnić z urzędu. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 20 maja 2010 r. o sygn. akt I OPS 13/09 (publ. LEX nr 579940), przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania jedynie do osoby piastującej funkcję ministra, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a. Należy zatem a contrario przyjąć - na podstawie rozważań zawartych w przedmiotowej uchwale - że przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma zastosowanie w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a. w przypadku, gdy funkcję organu wykonuje upoważniony pracownik organu, który wydał decyzję, objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie może więc ulegać wątpliwości, że osoba, działająca z upoważnienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, skoro uczestniczyła w wydaniu decyzji poprzedzającej, była wyłączona w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie obie decyzje zostały wydane przez tę samą osobę, działającą w imieniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wyczerpana została przesłanka zakreślona art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit b) p.p.s.a., skutkuje uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji, ponownie rozpoznając sprawę Minister usunie wskazane wyżej uchybienie, i dopiero merytorycznie oceni wniosek skarżących o ponowne rozpoznanie sprawy. Istotą ponownego rozpoznania sprawy jest bowiem powtórne zbadanie sprawy, w szczególności rozpatrzenie ewentualnych zarzutów strony, składającej wniosek w tym przedmiocie. Jeżeli po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzję wydaje ta sama osoba, która wydawała decyzję pierwotnie, trudno mówić o dokonaniu należytej i pełnej kontroli decyzji. Stąd istotne znaczenie ma, aby podlegające ponownemu rozpoznaniu rozstrzygnięcie zostało wydane przez inną osobę, która będzie mogła dokonać samodzielnej (choć niekoniecznie odmiennej) oceny sprawy.